ٻوڙائپ

ٻوڙائپ (Deafness)
فائل:Ear anatomy.svg
انساني ڪن جي بناوت، جتي ٻڌڻ جو عمل ٿئي ٿو.
مھارت	آڊيالوجي (Audiology)، اوٽولرينگولوجي
آثار	ٻڌڻ جي سگهه جي گهٽتائي يا مڪمل محرومي.
ڪارڻ	جينياتي، انفيڪشن، وڏو آواز، عمر جو وڌڻ.
علاج	ٻڌڻ جي مشين (Hearing aid)، ڪوڪليئر امپلانٽ، اشارن جي ٻولي.

ٻوڙائپ (Deafness) مان مراد ٻڌڻ جي سگهه جي اهڙي محرومي آهي جنهن جي ڪري انسان ڳالهائيندڙ ٻولي سمجهڻ ۾ ڏکيائي محسوس ڪري يا بلڪل نه سمجهي سگهي. ان جا ٻه بنيادي تناظر آهن: هڪ طبي (Medical) ۽ ٻيو ثقافتي (Cultural).

طبي ۽ ثقافتي فرق

ٻوڙائپ جي تعريف مختلف حوالي سان مختلف ٿي سگهي ٿي:

• طبي تناظر (small d - deaf): هن مان مراد ٻڌڻ جي سگهه جو اهڙو نقصان آهي جيڪو طبي يا آڊيالوجيڪل هجي. ان ۾ ٻڌڻ جي سگهه جي گهٽتائيءَ جي مختلف درجن (Mild to Profound) کي ماپيو ويندو آهي.
• ثقافتي تناظر (Big D - Deaf): هن کي اڪثر وڏي اکر "D" سان لکيو ويندو آهي. ان مان مراد اهي ماڻهو آهن جيڪي پاڻ کي هڪ خاص ثقافتي گروهه جو حصو سمجهن ٿا ۽ رابطي لاءِ بنيادي طور تي اشارن جي ٻولي (Sign Language) استعمال ڪن ٿا. هن ۾ اهي ماڻهو به شامل ٿي سگهن ٿا جن کي ٻڌڻ ۾ ڪو مسئلو ناهي پر اهي ٻوڙن جي ثقافت سان جڙيل آهن (جهڙوڪ ٻوڙن والدين جا ٻڌندڙ ٻار).

سبب ۽ تشخيص

ٻوڙائڻ جا ڪيترائي سبب ٿي سگهن ٿا:

1. پيدائشي سبب: جينياتي اثرن يا حمل دوران ڪنهن انفيڪشن جي ڪري.
2. حاڊثاتي سبب: ڪن جي پردي کي چوٽ لڳڻ يا انتهائي تيز آواز (Noise pollution) ۾ رهڻ.
3. بيماريون: مننجائٽس (گردن ٽوڙ بخار) يا ڪن جا ٻيا انفيڪشن.
4. عمر: وڏي عمر ۾ قدرتي طور تي ٻڌڻ جي سگهه ۾ گهٽتائي اچڻ.

رابطي جا ذريعا ۽ امدادي اوزار

ٻوڙا ماڻهو رابطي لاءِ مختلف طريقا اختيار ڪندا آهن:

• اشارن جي ٻولي (Sign Language): هر ملڪ جي پنهنجي اشارن جي ٻولي ٿي سگهي ٿي (جهڙوڪ پاڪستاني سائن لينگويج - PSL).
• ٻڌڻ جي مشين (Hearing Aids): جيڪي آواز کي وڌائي (Amplify) ٻڌڻ ۾ مدد ڪن ٿيون.
• ڪوڪليئر امپلانٽ: هڪ جديد سرجري جنهن ۾ اليڪٽرونڪ ڊيوائس سڌو سنئون ٻڌڻ واري رڳ سان ڳنڍي ويندي آهي.

اهم انگ اکر

درجو	ٻڌڻ جي حد (Decibels)	اثر
معمولي (Mild)	26–40 dB	پري کان ڳالهائڻ ۾ ڏکيائي
وچٿرو (Moderate)	41–70 dB	عام آواز ٻڌڻ لاءِ مشين جي ضرورت
سخت (Severe)	71–90 dB	صرف بلند آواز ٻڌڻ جي سگهه
انتھائي (Profound)	91+ dB	مڪمل طور تي ٻڌڻ جي محرومي