ٻولي خاندانن جي فهرست
هي مضمون ٻولين جي خاندانن جي هڪ فهرست آهي. ھن فهرست ۾ صرف بنيادي ٻوليءَ جا خاندان شامل آھن جن کي لسانيات جي شعبي ۾ موجوده علمي اتفاق راءِ سان قبول ڪيو ويو آھي. ٻوليءَ جي خاندانن لاءِ جيڪي لسانيات جي شعبي ۾ موجوده علمي اتفاق راءِ سان قبول نه ڪيا ويا آهن، ڏسو مضمون "تجويز ڪيل ٻولي خاندانن جي فهرست".
ٻولي خاندانن جي فهرست
[سنواريو]ڳالهائيندڙ ٻولين جي فهرست
[سنواريو]| ٻولي خاندان | بولين جي تعداد[1] | موجوده ڳالهائيندڙ جي تعداد[2] | لوڪيشن | مجوزه پيرنت خاندان |
|---|---|---|---|---|
| افرو-ايشيائي | 381 | 499,294,669 | آفريڪا، يوريشيا | |
| آروئڊ | 5 | 438,100 | آفريڪا | افرو-ايشيائي |
| ائٽلانٽڪ-ڪانگو | 1,410 | 500,000,000 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| بيرٽا | 6 | 380,000 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| مرڪزي سوڊاني | 63 | 9,145,280 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| ڏاجو | 7 | 261,000 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| دزوئد | 3 | 88,840 | آفريڪا | افرو-ايشيائي |
| دوگون | 20 | 630,820 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| اوڀر جيبلي | 4 | 104,600 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| ڦر | 2 | 786,900 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| گمز | 3 | 253,680 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| هيبان | 10 | 276,690 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| اجاو | 9 | 3,221,650 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| ڪادو | 6 | 120,600 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| کوئي- تمان | 3 | 25,000 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| کوئيکوئي | 14 | 337,337 | آفريڪا | |
| ڪومان | 5 | 94,000 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| ڪريش-اجا | 3 | 48,200 | آفريڪا | مرڪزي سوڊاني |
| ڪرو | 38 | 3,800,000 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| ڪولياڪ | 3 | 14,070 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| ڪناما | 2 | 181,000 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| ڪزا | 5 | 104,000 | آفريڪا | |
| مابان | 10 | 1,115,260 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| ماندي | 75 | 27,003,000 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| نيلوٽڪ | 55 | 33,306,780 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| نوبيئن | 13 | 842,050 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| ناييما | 2 | 162,000 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| راشاد | 2 | 126,000 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| صحارن | 10 | 10,940,500 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| سونگهي | 10 | 3,228,000 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| سرمڪ | 11 | 544,680 | آفريڪا | |
| تالودي | 8 | 112,250 | آفريڪا | نائجر-ڪانگو |
| تامان | 4 | 128,800 | آفريڪا | |
| تا-نئ-اوموٽڪ | 23 | 7,383,320 | آفريڪا | افرو-ايشيائي |
| تيمين | 2 | 14,400 | آفريڪا | نيلو-صحارن |
| توو | 9 | 2,500 | آفريڪا | |
| زاندي | 6 | 1,898,500 | آفريڪا | |
| هند-يورپي | 586 | 3,237,999,904 | يوريشيا | |
| يورالي | 49 | 20,716,457 | يوريشيا | |
| ٽائرسينيئن | 3 or 4 | معدوم | يوريشيا |
ڳالهائيندڙ ٻولين جي فهرست-2
[سنواريو]| ٻولي خاندان | بولين جي تعداد[3] | موجوده ڳالهائيندڙ جي تعداد[4] | لوڪيشن | مجوزه پيرنت خاندان |
|---|---|---|---|---|
| ترڪ | 35 | 179,945,933 | يوريشيا | التائي ٻوليون (تڪراري) |
| هورو-يوروشيائي | 2 | معدوم | يوريشيا | الاروديائي ٻوليون |
| اتر-اولھه ڪاڪيشيائي | 4 | 1,655,000 | يوريشيا | اترين ڪاڪيشيائي |
| اتر-اوڀر واري ڪاڪيشيائي | 29[5] | 4,155,258 | يوريشيا | اترين ڪاڪيشيائي |
| ڪارتوويلي | 5 | 4,850,000 | يوريشيا | |
| دراوڙي | 84 | 252,807,610 | يوريشيا | |
| انڊيماني | 10 | 3 | يوريشيا | |
| اونگان | 2 | 296 | يوريشيا | |
| يينيسيائي ٻوليون | 5 | 153 | يوريشيا | |
| يوڪاگر ٻوليون | 4 | 516 | يوريشيا | |
| چيني-تبتي | 514 | 1,385,995,195 | يوريشيا | |
| ميجيائي ٻوليون | 2 | 29,500 | يوريشيا | چيني-تبتي ٻوليون |
| هامونگ-ميئائي | 43 | 9,332,070 | يوريشيا | ميائو-ڊائي يا آسٽرڪ ٻوليون |
| ڪرا-ڊائي | 95 | 81,549,828 | يوريشيا | آسٽرو-ٿائي |
| آسٽرو-ايشيائي | 158 | 116,323,040 | يوريشيا | آسٽرڪ |
| آسٽرونيشيائي | 1,274 | 325,862,510 | آفريڪا، يوريشيا، اوشينيا | آسٽرو-ٿائي |
| ٽنگوسڪيائي | 15 | 55,800 | يوريشيا | التائي (تڪراري) |
| منگوليائي | 16 | 7,269,480 | يوريشيا | التائي (تڪراري) |
| ڪوريانڪ | 2 | 77,269,890 | يوريشيا | التائي (تڪراري) |
| نِوخ | 2 | 200 | يوريشيا | نِوخ–ڪامچوڪوٽڪ |
| جاپونڪ | 13 | 129,240,180 | يوريشيا | التائي (متنازع) |
| اينو | 3 | 2 | يوريشيا | التائي (متنازع) |
| چُوکوٽڪو-ڪامچٽڪن | 7 | 6,875 | يوريشيا | نِوخ–ڪامچوڪوٽڪ |
| ٽرانس-نيوگنيئن | 376 | 3,678,184 | نيو گني | |
| ٽوريسيلي | 57 | 114,565 | نيو گني | |
| سيپڪ | 49 | 263,404 | نيو گني | |
| لوئر سيپڪ | 6 | 13,070 | نيو گني | رامو–لوئر سيپڪ ٻوليون |
| تيمور–الور–پينٽر | 23 | 380,120 | نيو گني | ٽرانس–نيو گني |
| ڍيلون ميداني | 20 | 8,455 | نيو گني | |
| يام | 19 | 7,677 | نيو گني | |
| اينيم | 17 | 32,898 | نيو گني | ٽرانس–نيو گني |
| بارڊر | 15 | 17,080 | نيو گني | |
| اتر هالماهرا | 15 | 279,035 | نيو گني | اولهه پاپوان |
| انگان | 13 | 103,739 | نيو گني | ٽرانس–نيو گني |
| گيلوِنڪ بي | 10 | 8,005 | نيو گني | |
| اسڪو | 10 | 5,665 | نيو گني | |
| ڏکڻ بوگن ويل | 9 | 68,700 | نيو گني | |
| بيئننگ | 6 | 13,800 | نيو گني | |
| اسٽرڪلينڊ | 8 | 6,175 | نيو گني | |
| گوئلالان | 6 | 47,330 | نيو گني | |
| ڪيوايا | 6 | 38,030 | نيو گني | |
| ليفٽ مئي | 6 | 2,005 | نيو گني | ليفٽ مئي -ڪوومٽاري |
| ڏاکڻي برڊز هيڊ | 6 | 8,200 | نيو گني | |
| ايليمن | 5 | 45,240 | نيو گني | |
| فوجا رينج | 26 | 23,845 | نيو گني | |
| پاواسي | 5 | 3,880 | نيو گني | |
| اولهائين برڊ هيڊ | 5 | 20,090 | نيو گني | اولهه پاپوان |
| يوات | 5 | 7,700 | نيو گني | |
| اوڀرين ٽرانس فلائي | 4 | 6,760 | نيو گني | |
| اتر بوگن ويل | 4 | 10,020 | نيو گني | |
| ڊيمٽا-سينٽاني | 4 | 36,680 | نيو گني | |
| گوگوڊالا-سوڪي | 4 | 30,160 | نيو گني | |
| ڪيڪورين | 6 | 13,510 | نيو گني | |
| واليو | 4 | 856 | نيو گني | |
| اوڀرين برڊز هيڊ | 3 | 34,800 | نيو گني | اولهه پاپوان |
| مائراسي | 3 | 4,385 | نيو گني | |
| امٽو-مُسان | 2 | 720 | نيو گني | |
| بائيبائي-فاس | 2 | 2,840 | نيو گني | ليفٽ مئي -ڪوومٽاري، ڪوومٽاري-فاس |
| بولاڪا ندي | 3 | 520 | نيو گني | |
| هتام-مانسم | 2 | 16,000 | نيو گني | اولهه پاپوان |
| ڊوريانڪيري | 2 | 1,130 | نيو گني | |
| ڪور-ڪوساري | 2 | 700 | نيو گني | |
| ڪونڊا-يهاديان | 2 | 1,000 | نيو گني | |
| سينو ريور | 3 | 1,510 | نيو گني | ليفٽ مئي- ڪوومٽاري يا ڪوومٽاري-فاس |
| ليپڪي-مرڪيم- ڪيمبرا | 3 | 840 | نيو گني | |
| نملا-ٽوفانما | 2 | 280 | نيو گني | |
| پاهوتوري | 2 | 4,050 | نيو گني | |
| مڊانگ- اپر يواٽ | 112 | >10,000 | نيو گني | |
| سيناگي | 2 | 2,960 | نيو گني | |
| توليل- بٽم | 2 | 2,000 | نيو گني | |
| رامو | 29 | 64,730 | نيو گني | Ramu–Lower Sepik |
| ٽيبران- پاوايان | 4 | 37,100 | نيو گني | |
| ياوا-ساويرو | 2 | 10,300 | نيو گني | اولهه پاپوان |
| مرڪزي سولومن | 4 | 14,800 | نيو گني | |
| چمبو- واهگي | 15 | 613,400 | نيو گني | |
| انگان | 9 | 606,930 | نيو گني | |
| پاما-نيونگن | 250 | 23,539 | آسٽريليا | |
| گنوڻي. گوان * مغربي دال * نيلنيولن * ويچارو * مرندي * ايويدجان. ارنيم منگراري- مارن * مننگريدا * ٽانڪي * جهرڪن * بنوبن * اڀرندي ڊيلي. ناپيد * گاروان * ليملنگان-ولنا * مارڪو- ورروگو * | 5 | 1,314 | آسٽريليا | |
| Western Daly | 3 | 21 | آسٽريليا | |
| Nyulnyulan | 3 | 94 | آسٽريليا | |
| Worrorran | 3 | 108 | آسٽريليا | |
| Mirndi | 3 | 261 | آسٽريليا | |
| Iwaidjan | 4 | 491 | آسٽريليا | Arnhem |
| Mangarrayi-Maran | 4 | 10 | آسٽريليا | |
| Maningrida | 4 | 1,434 | آسٽريليا | Arnhem |
| Tangkic | 4 | 73 | آسٽريليا | |
| Jarrakan | 3 | 130 | آسٽريليا | |
| Bunuban | 2 | 100 | آسٽريليا | |
| Eastern Daly | 2 | معدوم | آسٽريليا | |
| Garrwan | 2 | 130 | آسٽريليا | |
| Limilngan-Wulna | 2 | 23 | آسٽريليا | |
| Marrku-Wurrugu | 2 | معدوم | آسٽريليا | |
| اتر-اوڀرين تسماني * اتر ڊيلي * ڏکڻ اوڀر تسماني * مغربي تسماني * اتر تسماني | 2 | معدوم | آسٽريليا | |
| Northern Daly | 2 | 8 | آسٽريليا | |
| Southeastern Tasmanian | 2 | معدوم | آسٽريليا | |
| Western Tasmanian | 2 | معدوم | آسٽريليا | |
| Northern Tasmanian | 2 | معدوم | آسٽريليا | |
| اسڪاليٽ | 10 | 108,705 | اتر آمريڪا، يوريشيا | |
| نا ڊيني | 46 | 208,552 | اتر آمريڪا | |
| Tsimshianic | 4 | 2,910 | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Wakashan | 6 | 710 | اتر آمريڪا | |
| Salishan | 25 | 1,969 | اتر آمريڪا | |
| Chimakuan | 2 | معدوم | اتر آمريڪا | |
| Chinookan | 4 | معدوم | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Kalapuyan | 3 | معدوم | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Coosan | 2 | معدوم | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Sahaptian | 4 | 125 | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Shastan | 4 | معدوم | اتر آمريڪا | هوڪان |
| Pakawan | 5 | معدوم | اتر آمريڪا | هوڪان |
| Yuki–Wappo | 2 | معدوم | اتر آمريڪا | |
| Pomoan | 7 | 47 | اتر آمريڪا | هوڪان |
| Wintuan | 2 | معدوم | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Palaihnihan | 2 | 10 | اتر آمريڪا | هوڪان |
| Maiduan | 4 | 3 | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Utian | 13 | 18 | اتر آمريڪا | پينوشيئن |
| Chumashan | 6 | معدوم | اتر آمريڪا | |
| اتو-ايزٽيڪيئن | 58 | 1,910,442 | اتر آمريڪا | ازٽيڪ-ٽانوآن |
| Yuman–Cochimí | 12 | 3,710 | اتر آمريڪا | Hokan |
| Siouan | 14 | 33,399 | اتر آمريڪا | Macro-Siouan |
| Algic | 47 | 214,768 | اتر آمريڪا | |
| Tanoan–Kiowa | 6 | 6,000 | اتر آمريڪا | ازٽيڪ-ٽانوآن |
| Caddoan | 5 | 46 | اتر آمريڪا | Macro-Siouan |
| Totonacan | 12 | 282,250 | اتر آمريڪا | ٽوٽوزوڪيئن |
| Oto-Manguean | 176 | 1,678,214 | اتر آمريڪا | |
| Mixe–Zoque | 17 | 153,612 | اتر آمريڪا | ٽوٽوزوڪيئن |
| Tequistlatecan | 3 | 5,494 | اتر آمريڪا | هوڪان |
| Muskogean | 6 | 15,640 | اتر آمريڪا | Gulf |
| مايائي0 | 31 | 6,522,182 | اتر آمريڪا | |
| Xincan | 5 | معدوم | اتر آمريڪا | مئڪرو چبچان |
| Jicaquean | 2 | 500 | اتر آمريڪا | هوڪان |
| Lencan | 2 | معدوم | اتر آمريڪا | مئڪرو چبچان يا هوڪان |
| Misumalpan | 5 | 709,000 | اتر آمريڪا | مئڪرو چبچان |
| اروڪوئيان | 9 | 14,543 | اتر آمريڪا | Macro-Siouan |
| Arawakan | 77 | 699,709 | North America, South America | Macro-Arawakan |
| Chibchan | 27 | 306,267 | North America, South America | مئڪرو چبچان |
| Chocoan | 9 | 114,600 | North America, South America | |
| Cariban | 42 | 67,376 | North America, South America | Je–Tupi–Carib |
| Barbacoan | 6 | 24,800 | South America | Macro-Paesan |
| Chicham | 4 | 89,630 | South America | |
| ڪويچوائي | 45 | 7,768,820 | South America | |
| آئمارائي | 4 | 2,808,740 | South America | |
| Uru–Chipaya | 2 | 1,200 | South America | |
| Huarpean | 3 | extinct | South America | |
| Araucanian | 2 | 262,000 | South America | |
| Chonan | 6 | extinct | South America | Moseten–Chonan |
| Alacalufan | 3 | 12 | South America | |
| Guajiboan | 5 | 39,290 | South America | Macro-Arawakan |
| Nukak-Kakwa | 2 | 610 | South America | Macro-Puinavean |
| Otomákoan | 2 | extinct | South America | Macro-Otomákoan |
| Piaroa–Saliban | 3 | 18,630 | South America | |
| Nadahup | 4 | 2,894 | South America | Macro-Puinavean |
| Yanomaman | 4 | 31,670 | South America | |
| Tucanoan | 23 | 30,308 | South America | |
| Boran | 2 | 1,500 | South America | Bora–Witoto |
| Witotoan | 7 | 17,478 | South America | Bora–Witoto |
| Peba–Yaguan | 3 | 5,700 | South America | Saparo–Yawan |
| Zaparoan | 3 | 90 | South America | Saparo–Yawan |
| Hibito–Cholon | 2 | extinct | South America | |
| Cahuapanan | 2 | 10,370 | South America | |
| Ticuna–Yuri | 2 | 48,580 | South America | |
| Panoan | 38 | 48,679 | South America | Macro-Panoan |
| Arawan | 6 | 5,870 | South America | |
| Katukinan | 2 | 10 | South America | Macro-Puinavean |
| Harákmbut | 2 | 2,220 | South America | Harákmbut–Katukinan or Macro-Otomákoan |
| ٽوپيان | 70 | 5,026,502 | South America | Je–Tupi–Carib |
| Chapacuran | 4 | 2,019 | South America | Wamo–Chapakura |
| Nambikwaran | 6 | 1,068 | South America | |
| Bororoan | 3 | 1,392 | South America | Macro-Jê |
| Kariri | 4 | extinct | South America | Macro-Jê |
| Zamucoan | 2 | 5,900 | South America | |
| Tacanan | 7 | 2,860 | South America | Macro-Panoan languages |
| Mascoian | 6 | 20,728 | South America | Mataco–Guaicuru |
| Matacoan | 7 | 60,280 | South America | Mataco–Guaicuru |
| Guaicuruan | 4 | 49,350 | South America | Mataco–Guaicuru |
| Macro-Jê | 29 | 51,093 | South America | Je–Tupi–Carib |
| Charruan | 3 | extinct | South America | Mataco–Guaicuru |
| Kamakanan | 4 | extinct | South America | Macro-Jê |
| Purian | 2 | extinct | South America | Macro-Jê |
| Puquina | 4 | extinct | South America | |
| Catacaoan | 3 | extinct | South America | |
| Jirajaran | 3 | extinct | South America | |
| Lule-Vilela | 2 | extinct | South America | |
| Timotean | 2 | 200 | South America | |
| Tiniguan | 3 | 1 | South America |
اشاري واري ٻولي جا خاندان
[سنواريو]لساني تحقيق ۾ دير ٿيڻ سبب نشانين جي ٻولين جا خانداني لاڳاپا چڱيءَ طرح قائم نه ٿيا آهن، ۽ ڪيترائي الڳ الڳ آهن (Wittmann 1991). [6]
| ٻولي خاندان جو نالو | لوڪيشن | ملڪن جي تعداد |
|---|---|---|
| فرانسيسي اشاري واريون | يورپ، آمريڪا، فرانڪوفون آفريڪا، ايشيا جا ڪجهه علائقا | 50 کان مٿين |
| برطانوي اشاري واريون | برطانيه، آسٽريليا، نيوزيلينڊ، ڏکڻ آفريڪا | 4–10 |
| عرب اشاري واريون | عرب دنيا جي بيشتر حصن مان | 6–10 |
| جاپاني اشاري واريون | جاپان، ڪوريا، تائيوان | 3 |
| جرمن اشاري واريون | جرمني، پولينڊ، اسرائيل | 3 |
| سويڊن جي اشاري واريون | سويڊن، فنلئنڊ، پرتگال | 3 |
| چيني اشاري واريون | چين (بشمول هانگ ڪانگ ۽ مڪاو) | 2 |
ٻولين جي ورچ جو نقشو
[سنواريو]
آفريڪا جي ٻولي خاندان جي ورچ جو نقشو
آسٽرونيشيائي ٻولين جي ورچ جو نقشو
وڏي دراوڙي ٻولين جي ورچ جو نقشو
آسٽريليشيائي ٻولين جو نقشو
يورالي، التائي ۽ يوڪاگر ٻولين جي ورچ
- ھند-يورپي ٻولين جي شاخن جو يوريشيا ۾ ورڇ
Area of the Papuan languages
Map of the Australian languages- Distribution of language families and isolates north of Mexico at first contact
The major South American language families
Ethnolinguistic groups of mainland Southeast Asia
Caucasian languages
Distribution of the Uralic, Altaic, and Yukaghir languages
.png)
پڻ ڏسو
[سنواريو]ٻولي جا اٺ خاندان
[سنواريو]دنيا ۾ اٺ ٻولين جا خاندان آهن.
- سامي ٻوليون
- هند-چيني ٻوليون
- دراوڙي ٻوليون
- مونڊا ٻوليون
- ملائي ٻوليون
- ريڊ انڊين ٻوليون
- هند-يورپي ٻوليون
- بنتو ٻوليون
<--
- سلاوڪ ٻوليون
- ترڪ ٻوليون
- آرامي ٻوليون
- آريائي ٻوليون
- آسٽرو–ايشيائي ٻوليون
- افروايشيائي ٻوليون
- داردي ٻوليون
- دراوڙي ٻوليون
-->
- سامي ٻوليون اشوري ۽ بابلي ٻولين ۽ جديد عربي ۽ عبراني ٻولين جي خاندانن جو مجموعو آهن.
- هند-چيني ٻولين ۾ تبتي، منڊارين چيني، برمي وغيره.
- دراوڙي ٻولي خاندان ۾ تامل، تيلگو، مليالم، ڪنڙ ۽ براهوي شامل آهن.
- مونڊا ٻوليءَ جي خاندان ۾ گونڊ، سنٿالي، منڊلي ۽ آروڻي ٻولين کان سواءِ ڪجهه ٻيون علائقائي ٻوليون به شامل آھن.
- ملائي ٻولين ۾ انڊونيشيائي، ملائيشيائي، ٿائي ۽ لائوس واريون ٻوليون شامل آهن.
- ريڊ انڊين يا فرسٽ نيشنز جي ٻولين ۾ مايا، ازتيڪ، انڪا، موخي ۽ ڪواخن سان گڏ ٻيون اصلي آمريڪي ٻوليون شامل آهن.
- هند-يورپي ٻوليون ٻن گروهن ۾ ورهايل آهن:
- هند-ايراني ٻوليون اڳتي هلي ٻن ٻولين ۾ ورهايل آهي
- ايراني آريائي ٻوليون جهڙوڪ فارسي، بختياري، پشتو ۽ بلوچي، دري وغيره.
- هند-آريائي ٻوليون ۾ سنسڪرت، اردو، ھندي، برج ڀاشا، پنجابي، سنڌي، راجسٿاني، مراٺي ۽ هرياڻوي وغيره آهن.
ٻئي طرف يورپي آريائي ٻوليون ۾ انگريزي سميت ڀڳ سڀني يورپي ٻوليون لاطيني، اطالوي، پرتگالي، اسپيني، فرانسيسي، جرمن وغيره اچي وڃن ٿيون.[7]
خارجي لنڪس
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ "Glottolog 5.0 -", glottolog.org, حاصل ڪيل 28 جون 2024۔
- ↑ "What are the largest language families?", Ethnologue, 25 مئي 2019۔
- ↑ "Glottolog 5.0 -", glottolog.org, حاصل ڪيل 28 جون 2024۔
- ↑ "What are the largest language families?", Ethnologue, 25 مئي 2019۔
- ↑ "North Caucasian", Ethnologue, اصل کان 2 جولاءِ 2016 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 17 جولاءِ 2016۔
- ↑ Wittmann, Henri (1991). "Classification linguistique des langues signées non vocalement" (fr ۾). Revue québécoise de linguistique théorique et appliquée 10 (1): 215–288. http://www.nou-la.org/ling/1991a-class.pdf.
- ↑ جوان و جامعه/فرید مزدک. University of Arizona Libraries. 2012. http://dx.doi.org/10.2458/azu_acku_risalah_hq799_alif77_meem44_1358.