يڪجھتي
سانچو:Christian democracy sidebar سانچو:Labor يڪجهتي (Solidarity) گڏيل مفادن، مقصدن، معيارن ۽ همدرديءَ جو هڪ شعور آهي جيڪو گروهن يا طبقن جي اتحاد جو هڪ نفسياتي احساس پيدا ڪري ٿو.[1][2] حقيقي يڪجهتي جو مطلب انفرادي سڃاڻپ ۽ ڪنهن هڪ مسئلي جي سياست کان مٿانهون ٿيڻ آهي.[3] تنهن هوندي به، يڪجهتي فردن کي رد نٿي ڪري ۽ فرد کي سماج جو بنياد سمجهي ٿي.[4] هي هڪ سماج ۾ انهن ناتن کي ظاهر ڪري ٿي جيڪي ماڻهن کي هڪ ٻئي سان ڳنڍين ٿا. هي اصطلاح عام طور تي سماجيات ۽ ٻين سماجي سائنس، ان سان گڏ فلسفو ۽ بايو ايٿڪس ۾ استعمال ٿئي ٿو.[5] هي ڪيٿولڪ سماجي تعليمات ۽ عيسائي جمهوري سياسي نظريي جو هڪ اهم تصور آهي.[6] جيتوڻيڪ هي خيرات جي تصور سان ويجهو آهي، پر يڪجهتي صرف فردن جي مدد ڪرڻ جي بجاءِ پوري نظام کي تبديل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿي.[7][8]
يڪجهتي يورپي يونين جي بنيادي حقن واري چارٽر جي ڇهن اصولن مان هڪ آهي،[9] ۽ هر سال 20 ڊسمبر تي انساني يڪجهتي جو عالمي ڏينهن ملهايو ويندو آهي.
تاريخ
[سنواريو]تصور جي سماجي شڪل
[سنواريو]Solidaire ۽ solidairement جا لفظ 16هين صدي ۾ فرينچ قانوني ٻولي ۾ ظاهر ٿي چڪا هئا. اهي رومي قانوني تصور in solidum سان لاڳاپيل آهن، جيڪو لاتيني لفظ solidus مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "سڄي جي طرفان". نيپولين ڪوڊ ۾ يڪجهتي جي معنيٰ هئي قرضدارن جي هڪ گڏيل ذميواري.[10]
فرانسيسي انقلاب کان پوءِ، قدامت پسندي يڪجهتي جو تصور متعارف ڪرايو، جيڪو تيزيءَ سان ٿيندڙ سماجي تبديلي جي خلاف هڪ ردعمل هو. آگسٽ ڪومٽ، جنهن کي سماجيات جو باني چيو وڃي ٿو، هن تصور کي ماڻهن جي وچ ۾ سماجي هڪٻئي تي ڀاڙڻ (interdependence) جي معنيٰ ۾ استعمال ڪيو. ڪومٽ يڪجهتي کي ايثار (altruism) سان ڳنڍيو، جيڪو اناپرستي جو ضد آهي. پيئر ليروڪس ۽ آگسٽ ڪومٽ جي تشريح هن خيال کي جنم ڏنو ته سماجي يڪجهتي ئي سماجي نظم جو بنياد آهي.[11]
ايمل درکائيم
[سنواريو]ايمل درکائيم موجب، سماجي يڪجهتي جا قسم سماج جي قسمن سان تعلق رکن ٿا. درکائيم پنهنجي ڪتاب The Division of Labour in Society (1893) ۾ ميڪانياتي ۽ نامياتي يڪجهتي (mechanical and organic solidarity) جا اصطلاح متعارف ڪرايا.[12] هڪ اهڙو سماج جتي ميڪانياتي يڪجهتي هجي، اتي اتحاد ماڻهن جي هڪجهڙائي (هڪ جهڙو ڪم، تعليم، مذهب) مان پيدا ٿئي ٿو. هي اڪثر قديم ۽ ننڍن سماجن ۾ هوندو آهي.[13] نامياتي يڪجهتي تڏهن پيدا ٿئي ٿي جڏهن جديد سماجن ۾ ڪم جي ورهاست سبب ماڻهو هڪ ٻئي تي ڀاڙڻ لڳن ٿا.
ليون بورجوئا
[سنواريو]جيتوڻيڪ يڪجهتي جو تصور 19هين صدي جي وچ ۾ مزدور تحريڪ ۾ استعمال ٿيندو هو، پر هي ليون بورجوئا هو جنهن ان کي فرانس جي سياسي بحثن جو مرڪز بڻايو. 1896ع ۾ هن پنهنجو ڪتاب Solidarité شايع ڪيو. هن جو خيال هو ته انسان تي سماج جو هڪ قرض آهي، ڇو ته هن جيڪو ڪجهه پرايو آهي اهو سماجي ترقي جي مرون منت آهي.[10][11]
چارلس گائيڊ
[سنواريو]يڪجهتي فرينچ اقتصاديات دان چارلس گائيڊ (1847-1932) جي سوچ جو به بنيادي حصو هئي. هن آزاد مارڪيٽ جي مقابلي جي نتيجي ۾ پيدا ٿيندڙ سماجي براين تي تنقيد ڪئي. هن موجب يڪجهتي تڏهن اخلاقي طور تي قيمتي آهي جڏهن اها رضاڪارانه هجي. اڄ به ڪوآپريٽو ادارن جو بنيادي قدر يڪجهتي ئي آهي.[14]
پيٽر ڪريپوٽڪن
[سنواريو]انارڪسٽ مفڪر پيٽر ڪريپوٽڪن (1842-1921) يڪجهتيءَ جي فارمولي ۾ حياتياتي ۽ سماجي پهلوئن کي ڳنڍيو. پنهنجي ڪتاب Mutual Aid: A Factor of Evolution (1902) ۾ هن دليل ڏنو ته نسل جي بقا لاءِ هڪٻئي جي مدد (Mutual Aid) ارتقا جو هڪ اهم عنصر رهيو آهي.
انشورنس سسٽم ۾ يڪجهتي
[سنواريو]ويهين صديءَ جي شروعات ۾ يڪجهتي جو فلسفو سماجي مسئلن جو هڪ اخلاقي حل پيش ڪرڻ جي ڪوشش هئي. ڪن عالمن جو خيال آهي ته هي نئون لاڙو سماجي خطرن کي منظم ڪرڻ لاءِ تيار ڪيل "انشورنس" جي ٽيڪنالاجي سبب پيدا ٿيو.
حوالا
[سنواريو]- ↑ "solidarity (noun)". Merriam Webster. اصل نسخو مان 2019-05-08 تي محفوظ ڪيل.
- ↑ "solidarity". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 27 January 2004 تي محفوظ ڪيل. 19 March 2018 تي حاصل ڪيل – The Free Dictionary وسيلي.
- ↑ Mohanty, Chandra; Carty, Linda (2018). Feminist Freedom Warriors: Genealogies, Justice, Politics, and Hope. ProQuest Ebook Central: Haymarket Books. pp. 15. https://public.ebookcentral.proquest.com/choice/publicfullrecord.aspx?p=5355743. Retrieved 20 May 2025.
- ↑ Douwes, Renate; Stuttaford, Maria; London, Leslie (2018-10-01). "Social Solidarity, Human Rights, and Collective Action: Considerations in the Implementation of the National Health Insurance in South Africa" (en ۾). Health and Human Rights 20 (2): 185–196. PMID 30568412. PMC 6293357. https://www.hhrjournal.org/2018/10/social-solidarity-human-rights-and-collective-action-considerations-in-the-implementation-of-the-national-health-insurance-in-south-africa/. Retrieved 2021-08-30.
- ↑ Adamiak, Stanisław; Chojnacka, Ewa; Walczak, Damian (1 December 2013). "Social Security in Poland – cultural, historical and economical issues". Copernican Journal of Finance & Accounting 2 (2): 11–26. doi:.
- ↑ Fitzpatrick, Tony; Kwon, Huck-ju; Manning, Nick; James Midgley, Gillian Pascall (4 July 2013) (en ۾). International Encyclopedia of Social Policy. Routledge. p. 1866. ISBN 978-1-136-61003-5.
- ↑ Shallwani, Sadaf (2022-08-11). "Solidarity over charity: Prioritising long-term shifts over band-aid responses". Alliance magazine. 2024-04-12 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Solidarity, Not Charity in Philanthropy | Northern California Grantmakers". ncg.org (انگريزي ۾). 2024-04-12 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Charter of Fundamental Rights of the European Union, Title IV
- 1 2 Jussi Vanamo 1997. Durkheimilainen sosiologia ja vuosisadanvaihteen radikalismi. University of Helsinki, Faculty of Political Science, doctoral dissertation.
- 1 2 Jyri Liukko 2008. François Ewald, vakuutus ja solidaarisuuden liberaali kohtalo. Science and Progress 1/2008 (PDF), اصل نسخو (PDF) مان 2015-10-27 تي محفوظ ڪيل, 2026-03-19 تي حاصل ڪيل
{{citation}}: Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (مدد) - ↑ Thijssen, Peter (November 2012). "From mechanical to organic solidarity, and back: With Honneth beyond Durkheim.". European Journal of Social Theory 15: 454–470. doi:.
- ↑ Jary, David; Jary, Julia (2005). "mechanical and organic solidarity". Collins Dictionary of Sociology. HarperCollins. pp. 381–82. ISBN 9780007183999.
- ↑ Inkinen, Karl. "CHARLES GIDE rakensi osuustoiminnalle teorian". pellervo.fi (فنش ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 March 2016 تي محفوظ ڪيل. 20 December 2023 تي حاصل ڪيل.