يوھانس ڪيپلر
| يوهانس ڪيپلر | |
|---|---|
| پيدائش | 27 ڊسمبر 1571 |
| وفات | 15 نومبر 1630 (58 سال) |
| قوميت | جرمن |
| پيشو | ماهرِ فلڪيات، رياضي دان، فلسفي |
| شھرت جو ڪارڻ | سيارن جي گردش جا قانون، ڪيپلر جو خوردبين |
يوهانس ڪيپلر (Johannes Kepler) سترهين صديءَ جي سائنسي انقلاب جي هڪ اهم شخصيت، جرمن ماهرِ فلڪيات، رياضي دان ۽ قدرتي فلسفي هو. هو خاص طور تي پنهنجي سيارن جي گردش جي قانونن (Laws of planetary motion) ۽ پنهنجي ڪتابن جهڙوڪ "Astronomia nova" ۽ "Harmonice Mundi" جي ڪري مشهور آهي. ڪيپلر کي جديد فلڪيات، سائنسي طريقي (Scientific method) ۽ جديد سائنس جي بانيڪارن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي.
پيشيورانه زندگي
[سنواريو]ڪيپلر گراز (Graz) ۾ رياضيءَ جو استاد هو. بعد ۾ هو پراگ ۾ مشهور ماهرِ فلڪيات ٽائڪو براهي (Tycho Brahe) جو مددگار بڻيو. ٽائڪو جي وفات کانپوءِ کيس شهنشاهه روڊولف ٻئي جو شاهي رياضي دان مقرر ڪيو ويو. هن جنرل والن اسٽائن جي صلاحڪار طور به خدمتون سرانجام ڏنيون.
علمي خدمتون ۽ دريافتون
[سنواريو]ڪيپلر ان دور ۾ رهندو هو جڏهن فلڪيات (Astronomy) ۽ علم نجوم (Astrology) جي وچ ۾ ڪو واضح فرق نه هو، پر هن فلڪيات کي رياضيءَ کان وڌائي "آسماني فزيڪس" (Celestial physics) ۾ تبديل ڪري ڇڏيو.
- آپٽڪس (Optics): هن بصريات جي شعبي ۾ بنيادي ڪم ڪيو، جنهن ڪري کيس "جديد آپٽڪس جو پيءُ" چيو وڃي ٿو.
- خوردبين (Telescope): هن ريفريڪٽنگ ٽيلي اسڪوپ جو هڪ بهتر نسخو تيار ڪيو، جنهن کي "ڪيپلرين ٽيلي اسڪوپ" چيو ويندو آهي. هن گليليئو گليلي جي ٽيلي اسڪوپ جي ڊيزائن ۾ پڻ بهتري آندي.
- نيوٽن تي اثر: ڪيپلر جي قانونن ئي اڳتي هلي **آئزيڪ نيوٽن** کي ڪششِ ثقل (Gravity) جو نظريو پيش ڪرڻ لاءِ بنياد فراهم ڪيو.
مذهبي ۽ فلسفيانه خيال
[سنواريو]ڪيپلر جو يقين هو ته خدا هن ڪائنات کي هڪ سمجهڻ جوڳي منصوبي تحت پيدا ڪيو آهي، جنهن کي عقل ۽ دليل جي روشنيءَ سان سمجهي سگهجي ٿو. هن پنهنجي علمي ڪم ۾ مذهبي دليلن ۽ قدرتي فلسفي کي هڪٻئي سان ڳنڍيو. هن کي پنهنجي ناول "Somnium" جي ڪري "سائنس فڪشن جو پيءُ" پڻ سڏيو ويندو آهي.
اهم ڪتاب
[سنواريو]| سال | ڪتاب جو نالو | موضوع |
|---|---|---|
| 1609 | Astronomia nova | سيارن جي گردش جا پهريان ٻه قانون |
| 1619 | Harmonice Mundi | ڪائنات جي هم آهنگي ۽ ٽيون قانون |
| 1621 | Epitome Astronomiae Copernicanae | ڪوپرنيڪس جي نظام جي تشريح |