يورپ جا علائقا
يورپ اڪثر ڪري جاگرافيائي، ثقافتي يا تاريخي عنصرن جي بنياد تي علائقن ۽ ذيلي علائقن ۾ ورهايل آهي. جيئن ته يورپ جي علائقائي جوڙجڪ تي ڪو به عالمگير معاهدو ناهي، انفرادي ملڪن جي جڳهه استعمال ٿيندڙ معيار جي بنياد تي مختلف ٿي سگهي ٿي. مثال طور، بلقان يورپ اندر هڪ الڳ جاگرافيائي علائقو آهي، پر انفرادي ملڪن کي متبادل طور تي وچين، اوڀرين، ڏکڻ-اوڀرين، يا ڏاکڻي يورپ ۾ گروپ ڪري سگهجي ٿو.
ملڪن جي علائقائي وابستگي پڻ وقت سان گڏ ترقي ڪري سگهي ٿي. مالٽا کي صدين تائين اتر آفريڪا جو هڪ ٻيٽ سمجهيو ويندو هو، پر هاڻي ڏکڻ يورپ جو حصو سمجهيو ويندو آهي. قفقاز جي صحيح جڳهه پڻ ڪلاسيڪل قديم زماني کان مختلف رهي آهي ۽ هاڻي ڪيترن ئي ماڻهن طرفان يورپ اندر يا جزوي طور تي هڪ الڳ علائقو سمجهيو ويندو آهي. گرين لينڊ ۽ جزوي طور تي آئس لينڊ جاگرافيائي طور تي اتر آمريڪا جو حصو آهن، پر هڪ هزار سال کان وڌيڪ عرصي تائين اتر يورپي ملڪن کان سياسي ۽ ثقافتي طور تي متاثر رهيو آهي. اهڙي طرح، ڪيترائي علائقا اڪثر ڪري هڪ وڏي يورپ سان تعلق رکندڙ طور شامل ڪيا ويندا آهن، جن ۾ اناطوليا، قبرص، ڏاکڻي قفقاز، سائبيريا، ايشيائي قفقاز (يورپي قفقاز جي اوڀر ۾ واقع قازقستان جو حصو)، گرين لينڊ ۽ گڏوگڏ يورپي يونين جي ميمبر رياستن جا اوورسيز علائقا شامل آهن.
ذيلي علائقا
[سنواريو].png)
قطب نما (Compass) واري سمتن جي لحاظ کان گروپ بنديون يورپ ۾ بيان ڪرڻ سڀ کان ڏکيون آهن، ڇاڪاڻ ته يورپ جي وچ واري نقطي جا، ٻين مسئلن جي وچ ۾، ڪجهه مختلف حساب ڪتاب آهن، ۽ "اوڀر" ۽ "اولهه" جا خالص جاگرافيائي معيار، اڪثر ڪري انهن لفظن جي، "سرد جنگ" جي دور ۾ حاصل ڪيل، سياسي معنيٰ سان مونجهارو رکن ٿا.
يورپ جا ڪجھ عام جاگرافيائي ذيلي علائقا شامل آهن:
نوٽ: کنڊن جي ذيلي علائقن لاءِ ڪا به عالمگير طور تي متفقه تعريف ناهي. ذريعن جي بنياد تي، ڪجهه ذيلي علائقا، جهڙوڪ مرڪزي يورپ يا ڏکڻ اوڀر يورپ، کي پهرين درجي جي ذيلي علائقن جي طور تي درج ڪري سگهجي ٿو. ڪجهه بين علائقائي ملڪ، جهڙوڪ رومانيا يا برطانيه، ڪيترن ئي ذيلي علائقن ۾ شامل ڪري سگهجن ٿا.
يورپ جي عام جيوپولٽيڪل ذيلي علائقن ۾ شامل آهن:
ٻه يورپ:
- پراڻو يورپ ۽
- نئون يورپ
ٽي يورپ:[1]
حوالا
[سنواريو]- ↑ F. Braudel, Preface to Szucs J., Les trois Europes, Paris 1990