يورو زون جو بحران
.png)
يورو زون جو بحران (euro area crisis)، جنهن کي اڪثر يورپي قرضن جو بحران يا يورپي خود مختيار قرضن جو بحران پڻ چيو ويندو آهي، يورپي يونين (EU) ۾ هڪ گهڻ سالي قرض جو بحران ۽ مالي بحران هو جيڪو 2009 کان وٺي 2018 تائين (يونان ۾) جاري رهيو. يورو زون جا رڪن ملڪ جهڙوڪ يونان، پرتگال، آئرلينڊ، ۽ سائپرس پنهنجو سرڪاري قرض واپس ڪرڻ يا نئين سر مالي بندوبست ڪرڻ جي قابل نه رهيا هئا. کين ٻين يورو ملڪن، يورپي سينٽرل بئنڪ (ECB)، ۽ بين الاقوامي مالياتي فنڊ (IMF) کان مدد وٺڻي پئي.
هن بحران ۾ يوناني قرضن جو بحران، اسپيني مالي بحران (2008–2014)، پرتگالي مالي بحران (2010–2014)، ۽ سائپري مالي بحران (2012–2013) شامل هئا. هن صورتحال جي ڪري يونان، آئرلينڊ، فرانس، اٽلي، پرتگال، اسپين ۽ برطانيه سميت ڪيترن ئي ملڪن جي قيادت ۾ تبديليون آيون.[3] ان کان علاوه سخت معاشي پاليسيون (austerity), بيروزگاريءَ ۾ واڌ (يونان ۽ اسپين ۾ 27 سيڪڙو تائين)، ۽ متاثر ملڪن ۾ غربت ۽ اڻبرابريءَ ۾ اضافو ٿيو.[4]
سبب
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Causes of the euro area crisis
يورو زون جي بحران جا بنيادي سبب پيچيده هئا. ماهرن جو اتفاق آهي ته ان جو بنيادي سبب ادائگين جي توازن جو بحران (balance-of-payments crisis) هو، جنهن کي ان ڳالهه وڌيڪ خراب ڪيو ته اهي ملڪ يورو ڪرنسي هجڻ ڪري پنهنجي پئسي جو قدر گهٽائي (devaluation) نه پئي سگهيا.[5]
ٻين سببن ۾ مالي عالميڪاري (globalisation of finance)، 2002–2008 دوران آسان شرطن تي قرضن جي دستيابي، 2008 جو مالي بحران، ۽ پراپرٽي جا گباري (real estate bubble) ڦاٽڻ شامل هئا. جڏهن يونان ۾ 2009 جي آخر ۾ اها خبر پئي ته سندن بجيٽ خسارو ٻڌايل انگن اکرن کان گهڻو وڌيڪ آهي، تڏهن مارڪيٽ ۾ خوف پکڙجي ويو.
يورو زون جي ملڪن ۾ مالياتي پاليسين جي وچ ۾ هم آهنگي نه هجڻ ڪري پڻ سرمائي جو وهڪرو غير متوازن ٿي ويو. جرمني جهڙن ملڪن ڏکڻ يورپي ملڪن کي وڏي پئماني تي قرض ڏنا هئا، ڇاڪاڻ ته اتي سود جون شرحون تمام گهٽ هيون.[6]
بحران جو ارتقا
[سنواريو]بحران جي شروعات 2009 جي پڇاڙيءَ ۾ ٿي جڏهن يوناني حڪومت انڪشاف ڪيو ته ان جو بجيٽ خسارو جي ڊي پي جو 12.7 سيڪڙو آهي، جيڪو اڳ ۾ ٻڌايل انگن کان ڪافي وڌيڪ هو. مئي 2010 ۾ يونان کي پهريون بيل آئوٽ پيڪيج ڏنو ويو. ان کان پوءِ آئرلينڊ (نومبر 2010) ۽ پرتگال (مئي 2011) کي پڻ امدادي پيڪيجز ڏنا ويا.[5]
آئرلينڊ ۽ پرتگال 2014 تائين پنهنجي معاشي حالت بهتر ڪري بيل آئوٽ پروگرامن مان ٻاهر نڪري آيا. يونان پڻ 2018 ۾ باضابطه طور تي پنهنجي پروگرام کي مڪمل ڪيو.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ "Long-term interest rate statistics for EU Member States". ECB. 12 July 2011. 22 July 2011 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Wearden, Graeme (20 September 2011). "EU debt crisis: Italy hit with rating downgrade". The Guardian. UK. 20 September 2011 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Chiara Casi (January 2019). "Bail in -la gestione delle crisi bancarie". Bail in e la Nuova Gestione delle Crisi Bancarie. https://www.academia.edu/40537955.
- ↑ "Eurozone unemployment at record high in May". CBS News. 1 July 2013.
- 1 2 Copelovitch, Mark; Frieden, Jeffry; Walter, Stefanie (14 March 2016). "The Political Economy of the Euro Crisis". Comparative Political Studies 49 (7): 811–840.
- ↑ Frieden, Jeffry; Walter, Stefanie (11 May 2017). "Understanding the Political Economy of the Eurozone Crisis". Annual Review of Political Science 20: 371–390.