مواد ڏانھن هلو

يلو اسٽون نيشنل پارڪ

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
Yellowstone National Park
Lower Yellowstone Falls
Grand Canyon of the Yellowstone
جڳھہ
Nearest town West Yellowstone, Montana
بيھڪ 44°36′N 110°30′W / 44.6°N 110.5°W / 44.6; -110.5[2]
ايراضي 2٬219٬791 acre (8٬983.18 km2)[3]
Elevation 8٬104 ft (2٬470 m)
قائم ٿيو مارچ 1, 1872؛ 153 سال اَڳُ (1872-03-01)
سياح 4,744,353 (in 2024)[4]
Governing body U.S. National Park Service
ويبسائيٽ nps.gov/yell
قسم Natural
معيار vii, viii, ix, x
عهدو 1978 (2nd session)
حوالا نمبر. 28[5]
Region The Americas
Endangered 1995–2003

ييلو اسٽون نيشنل پارڪ (Yellowstone National Park)، گڏيل رياستن آمريڪا جو هڪ قومي پارڪ آهي، جيڪو رياست، وايومنگ جي اتر اولهه ڪنڊ ۾ واقع آهي، جنهن جا ننڍا حصا مونٽانا ۽ آئيڊاهو تائين پکڙيل آهن. 42هين آمريڪي ڪانگريس پاران "ييلو اسٽون نيشنل پارڪ پروٽيڪشن ايڪٽ" ذريعي قائم ڪيو ويو پارڪ، صدر يوليسس ايس گرانٽ پاران 1 مارچ 1872ع تي قانون طور تي دستخط ڪيو ويو.[6][7][8][9]

ييلو اسٽون آمريڪا ۾ پهريون قومي پارڪ هو ۽ ان کي وڏي پيماني تي دنيا جو پهريون قومي پارڪ سمجهيو ويندو آهي.[10] پارڪ پنهنجي جهنگلي جيوت ۽ ان جي ڪيترن ئي جيوتھرمل خاصيتن، خاص طور تي "اولڊ فيٿ فلز گيزر" (Old Faithfull Geyser)، هڪ گرم پاني جو چشمو ۽ قدرتي ڦوهارو، ان جي سڀ کان مشهور خاصيتن مان هڪ، لاء مشهور آهي. [11] جڏهن ته اهو ڪيترن ئي قسمن جي حياتي جي دائرن (Biomes) جي نمائندگي ڪري ٿو، ذيلي الپائني ٻيلو سڀ کان وڌيڪ حصو آهي. اهو ڏکڻ مرڪزي راڪيز ٻيلن جي ماحولياتي خطي جو حصو آهي.

جڏهن ته اصلي آمريڪي گهٽ ۾ گهٽ 11,000 سالن کان ييلو اسٽون علائقي ۾ رهندا آيا آهن،[12] 19هين صدي جي شروعات کان وچ تائين جبلن جي ماڻهن جي دورن کان سواء، منظم ڳولا 1860ع جي آخر تائين شروع نه ٿي هئي. پارڪ جو انتظام ۽ ڪنٽرول اصل ۾ آمريڪا جي گهرو کاتي جي اختيار هيٺ هو ۽ پارڪ جي نگراني ڪرڻ واري گهرو کاتي جو اول سيڪرٽري ڪولمبس ڊيلانو هو. بهرحال، آمريڪي فوج کي آخرڪار ييلو اسٽون جي انتظام جي نگراني جو ڪم، 1886 ۽ 1916 جي وچ ۾ 30 سالن تائين، سونپيو ويو.[13] سال1917ع ۾ پارڪ جي انتظاميه نيشنل پارڪ سروس، جيڪا گذريل سال ٺاهي وئي هئي، ڏانهن منتقل ڪئي وئي. سوين اڏاوتون ٺاهيون ويون آهن ۽ انهن جي تعميراتي ۽ تاريخي اهميت لاءِ محفوظ آهن ۽ قديم آثار جا محقق هتان هڪ هزار کان وڌيڪ آثار قديمه جي جڳهن جي دريافت ڪيا آهن.

پارڪ، ڍنڍن، وادين، دريائن ۽ جبلن جي سلسلن سان، 3,468.4 چورس ميل (8,983 چورس ڪلوميٽر) جي ايراضي تي پکڙيل آهي.[14] ييلو اسٽون ڍنڍ اتر آمريڪا جي سڀ کان وڏين اوچائي وارين ڍنڍن مان هڪ آهي ۽ ييلو اسٽون ڪالڊيرا، اتر آمريڪي کنڊ تي سڀ کان وڏي آتش فشان جو هڪ حصو ڍڪي ٿي. ڪالڊيرا کي هڪ غير فعال آتش فشان سمجهيو ويندو آهي. اهو گذريل 20 لک سالن ۾ ٻه ڀيرا زبردست طاقت سان ڦاٽو آهي.[15] دنيا جا اڌ کان وڌيڪ گيزر (قدرتي گرم پاني جا چشما ۽ ڦوهارا)[16][17] ۽ هائڊروٿرمل خاصيتون يلو اسٽون نيشنل پارڪ ۾ موجود آهن،[18] جيڪيون هن جاري آتش فشاني جي ڪري زنده آهن. لاوا وهندو رهندو آهي ۽ آتش فشاني ڦاٽڻ کان پٿر ييلو اسٽون جي زميني علائقي جي وڏي حصي کي ڍڪيندا آهن. پارڪ گريٽر ييلو اسٽون ماحولياتي نظام، ڌرتيء جي اترين معتدل علائقي ۾ سڀ کان وڏو باقي ۽ تقريبن برقرار ماحولياتي نظام، جو مرڪز آهي. [19] 1978ع ۾ ييلو اسٽون نيشنل پارڪ کي يونيسڪو جي عالمي ورثي واري ماڳ طور نامزد ڪيو ويو.

مماليه جانورن، پکين، مڇين، رڙيون پائيندڙ ۽ جل ٿيلين جي سوين قسمن کي دستاويز ڪيو ويو آهي. جن ۾ ڪيترائي يا ته خطري ۾ آهن يا خطري جي زد ۾ آهن.[20] وسيع ٻيلن ۽ گاهه جي ميدانن ۾ ٻوٽن جون منفرد جنسون پڻ شامل آهن. ييلو اسٽون پارڪ آمريڪا جي ويجهو سڀ کان وڏو ۽ مشهور ميگا فاونا مقام آهي. پارڪ ۾ گرزلي رڇ، ڪوگر، بگھڙ ۽ بائسن ۽ ايلڪ جا آزاد ريڍار آباد آهن. ييلو اسٽون پارڪ جو بائسن هرڊ آمريڪا ۾ سڀ کان پراڻو ۽ سڀ کان وڏو عوامي بائسن هرڊ آهي. پارڪ ۾ هر سال ٻيلن ۾ باهه لڳندي آهي. سال 1988ع جي وڏي ٻيلي جي باهه ۾ پارڪ جو ٽيون حصو سڙي ويو. ييلو اسٽون ۾ ڪيترائي تفريحي موقعا آهن، جنهن ۾ پيدل سفر، ڪئمپنگ، ٻيڙيون هلائڻ، مڇي جو شڪار ۽ سير تفريح شامل آهن. پڪا روڊ اهم جيوتھرمل علائقن، انهي سان گڏ ڪجهه ڍنڍن ۽ آبشارن تائين ويجهي رسائي فراهم ڪن ٿا. سياري دوران، سياح اڪثر ڪري پارڪ تائين رهنمائي واري دورن ذريعي پهچندا آهن، جيڪا برفاني ڪوچ يا سنو موبائيل استعمال ڪندا آهن.[21]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Yellowstone in United States of America", protectedplanet.net, IUCN, اصل کان 27 آگسٽ 2019 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 31 ڊسمبر 2018۔
  2. ↑ "Yellowstone National Park", Geographic Names Information System, United States Geological Survey, 31 آگسٽ 1992۔
  3. ↑ سانچو:NPS area
  4. ↑ "Annual Park Ranking Report for Recreation Visits in: 2023", nps.gov, National Park Service, اصل کان 13 جولاءِ 2015 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 مارچ 2024۔
  5. ↑ "Yellowstone National Park", UNESCO World Heritage Centre, اصل کان 24 فيبروري 2017 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 24 مارچ 2012۔
  6. ↑ "Yellowstone, the First National Park", Library of Congress, اصل کان 11 مئي 2017 تي آرڪائيو ٿيل۔
  7. ↑ "An Act to set apart a certain tract of Land lying near the Head-waters of the Yellowstone River as a Public Park", Library of Congress, اصل کان 29 مارچ 2021 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 29 مارچ 2021۔
  8. ↑ "U.S. Statutes at Large, Vol. 17, Chap. 24, pp. 32–33. "An Act to set apart a certain Tract of Land lying near the Headwaters of the Yellowstone River as a public Park." [S. 392]", اصل کان 24 جون 2013 تي آرڪائيو ٿيل۔
  9. ↑ "Act Establishing Yellowstone National Park (1872)", National Archives (ٻولي ۾ انگريزي), 8 سيپٽمبر 2021, اصل کان 13 سيپٽمبر 2024 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 23 مئي 2022۔
  10. ↑ "Biosphere Reserve Information – United States – Yellowstone", UNESCO – MAB Biosphere Reserves Directory, UNESCO, 17 آگسٽ 2000, اصل کان 4 آگسٽ 2007 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 14 آگسٽ 2016۔
  11. ↑ "Park Facts", National Park Service, 22 ڊسمبر 2015, اصل کان 13 ڊسمبر 2015 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 ڊسمبر 2015۔
  12. ↑ "Yellowstone, History and Culture", National Park Service, اصل کان 22 سيپٽمبر 2013 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 8 مئي 2011۔
  13. ↑ "eRecords of the National Park Service [NPS]", National Archives, اصل کان 16 آڪٽوبر 2014 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 9 جنوري 2016۔
  14. ↑ "Park Facts", National Park Service, 22 ڊسمبر 2015, اصل کان 13 ڊسمبر 2015 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 ڊسمبر 2015۔
  15. ↑ "Questions About Yellowstone Volcanic History", United States Geological Survey, Yellowstone Volcano Observatory, اصل کان 30 جون 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 6 مئي 2011۔
  16. ↑ "Questions About Yellowstone Volcanic History", United States Geological Survey, Yellowstone Volcano Observatory, اصل کان 30 جون 2011 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 6 مئي 2011۔
  17. ↑ Johnson, JB; Anderson, JF; Anthony, RE; Sciotto, M (April 15, 2013). "Detecting geyser activity with infrasound". Journal of Volcanology and Geothermal Research 256: 105–117. doi:10.1016/j.jvolgeores.2013.02.016. Bibcode: 2013JVGR..256..105J. https://scholarworks.boisestate.edu/cgi/viewcontent.cgi?httpsredir=1&article=1155&context=geo_facpubs. Retrieved August 5, 2018.
  18. ↑ "Yellowstone National Park", Encyclopædia Britannica, اصل کان 5 آگسٽ 2018 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 5 آگسٽ 2018, "Yellowstone's principal attractions, however, are its some 10,000 hydrothermal features, which constitute roughly half of all those known in the world."
  19. ↑ Schullery, Paul, "The Greater Yellowstone Ecosystem", Our Living Resources, U.S. Geological Survey, اصل کان 25 سيپٽمبر 2006 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 13 مارچ 2007۔
  20. ↑ "Park Facts", National Park Service, 22 ڊسمبر 2015, اصل کان 13 ڊسمبر 2015 تي آرڪائيو ٿيل, حاصل ڪيل 27 ڊسمبر 2015۔
  21. ↑ Rediscovering Yellowstone. Enduring World آرڪائيو ڪيا ويا October 30, 2016, حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Retrieved July 16, 2020.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:Yellowstone history سانچو:Ulysses S. Grant سانچو:Protected areas of Wyoming سانچو:Protected areas of Montana سانچو:Protected areas of Idaho سانچو:National parks of the United States سانچو:World Heritage Sites in the United States of America سانچو:Idaho سانچو:Montana سانچو:Wyoming

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=يلو_اسٽون_نيشنل_پارڪ&oldid=339815" تان ورتل