وڪيپيڊيا:Lead section

هي هدايتنامون سنڌي وڪيپيڊيا جي انداز دستي جو حصو آهي. ايڊيٽرن کي ان جي پيروي ڪرڻ گهرجي، سواءِ ڪٿي به عام فهم ۽ قسمتي هڪ مضمون کي بهتر ڪجي. هن صفحي کي ترميم ڪرڻ کان اڳ، مهرباني ڪري اها پڪ ڪريو ته توهان جي رويزن اتفاق جو عڪس ڏئي. جڏهن ڪوئي شڪ هجي، ته پهرئين بحث صفحو تي ڳاله ٻوله ڪريو.

دستورنامو براءِ اسلوب
مواد رسائي سوانح عمري ابهمام ختم ڪندڙ صفحا موضوع موجب ترتيب جنس سڃاڻپ لڪل متن ڄاڻخانا ڳنڍڻيون پاڻ-حوالن کان پاسو ڪريو استعمال کان پاسو ڪرڻ وارا لفظ
بناوت مخففات وڏا اکر تاريخون ۽ انگ اچار هجي بالا نويس ۽ زير نويس متن جي بناوت ڪمن جا عنوان
تصويرون ڪيپشن تصويرن جي جڳهه آئڪن تصويرون
ترتيب ترتيب شروعاتي حصو جدول دلچسپ حقيقتون وارا حصا
فهرستون فهرستون ڪمن جون فهرستون روڊ جنڪشن فهرستون الڳ فهرستون
موضوعي علائقي موجب فنون اينيمي ۽ مانگا مزاحيه ڪتاب فلم موسيقي موسيقي جا نمونا ريڪارڊ چارٽ تار وارا ساز ناول ٽيليويزن وڊيو رانديون بصري فنون افسانوي ادب بابت لکت سانچو:Avoid wrap علائقائي ڪينيڊا چين (۽ چيني) فرانس (۽ فرينچ) هوائي ڀارت انڊونيشيا آئرلينڊ جاپان ڪوريا ملائيشيا پاڪستان فلپائن پولينڊ سنگاپور سانچو:Avoid wrap وڪي منصوبي جي اسلوب صلاح سائنس ۽ ٽيڪنالاجي ڪيميا مرڪبن جا درجا ڪيميائي مادا حوالا ۽ ٻاهريون ڳنڍڻيون حفاظت ساختي خاڪا ڪمپيوٽر سائنس رياضيات طب حياتياتي درجابندي سانچو:Avoid wrap ٻيا بليزون قطار واريون رانديون (سنوڪر) اسلام لئٽر ڊي سينٽس قانوني فوجي تاريخ واپاري نشان سانچو:Avoid wrap تاريخ قانوني ۽ ثقافتي مذهب ۽ تعليم راندين ۽ رانديون
لاڳاپيل هدايتون مضمون جي ماپ مضمونن جا عنوان زمرا، فهرستون، ۽ نيويگيشن سانچا زمرا بندي هيٽنَوٽ ذيلي صفحا سمجهڻ لائق بڻايو
سادو مواد صلاحون

وڪيپيڊيا ۾ ابتدائي حصو (Lead section) مضمون جو تعارفي حصو هوندو آهي ۽ ان جي اهم ترين مواد جو خلاصو پيش ڪندو آهي. اهو مضمون جي شروعات ۾، پهرين سرخي کان اڳ رکيو ويندو آهي. اهو خبرداري انداز جي ليڊ يا "ليڊ" پيراگراف جهڙو ناهي.

وڪيپيڊيا تي عام دوري جو وقت ڪجهه منٽن تي مشتمل هوندو آهي (هڪ پڙهڻ واري سيشن دوران سڀني صفحن لاءِ گڏيل طور). گهڻا ماڻهو مضمون کولڻ تي سڀ کان پهرين ابتدائي حصو پڙهن ٿا، ۽ ڪڏهن اهو ئي واحد حصو هوندو آهي جيڪو هو پڙهن ٿا. اهو مختصر انداز ۾ بنيادي ڄاڻ ڏئي ٿو، مضمون جو تعارف ڪرائي ٿو، ۽ پڙهندڙ ۾ وڌيڪ پڙهڻ جي دلچسپي پيدا ڪري ٿو—پر ڪنهن قسم جي تجسس پيدا ڪرڻ يا ايندڙ مواد جو اشارو ڏيڻ ذريعي نه. اهو واضح، سولو ۽ غير جانبدار نقطه نظر سان لکيل هجڻ گهرجي.

ابتدائي حصو پنهنجي جاءِ تي مڪمل ۽ مختصر جائزو طور بيهڻ گهرجي. ان ۾ موضوع جي سڃاڻپ، پس منظر، موضوع جي قابلِ ذڪر هجڻ جي وضاحت، ۽ اهم ترين نقطن جو خلاصو شامل هجي، جنهن ۾ نمايان تڪرار به شامل ٿي سگهن ٿا. عام طور مضمون جي موضوع جي اهميت پهرين ڪجهه جملن ۾ ظاهر ڪئي ويندي آهي. جيئن ۾ هوندو آهي، تيئن ابتدائي حصي ۾ ڏنل مواد جو زور به تقريباً موضوع ۾ ان جي اهميت مطابق هجڻ گهرجي، جيڪو قابلِ اعتماد، شايع ٿيل ذريعن تي ٻڌل هجي. بنيادي حقيقتن کان سواءِ، ڪا به اهم ڄاڻ ابتدائي حصي ۾ شامل نه ٿيڻ گهرجي جيڪڏهن اها مضمون جي باقي حصي ۾ موجود نه هجي.

ابتدائي حصي کي مناسب نموني حوالن سان مضبوط ڪيو وڃي، جيتوڻيڪ عام طور حوالا گهڻو ڪري متن ۾ ڏنا ويندا آهن ۽ ابتدائي حصي ۾ نه هوندا آهن۔

عنصر ۽ ترتيب

پڻ ڏسو: وڪيپيڊيا:Manual of Style/Layout#Order of article elements

ابتدائي حصي ۾ هي اختياري عنصر هيٺين ترتيب سان اچي سگهن ٿا: مختصر وضاحت (short description)، ابہام ختم ڪرڻ وارا ڳنڍڻ (dablinks/hatnotes)، سار سنڀال جا ٽيگ، انفوباڪس، خاص اکرن بابت خبرداري باڪس، تصويرون، نيويگيشن باڪس (نيويگيشن سانچا)، تعارفي متن، ۽ پراڻين اسڪنز ۾ مواد جي فهرست (Table of contents)، پوءِ پهرين حصي جي سرخي.

ابتدائي حصي جي جوڙجڪ:

{{Short description}}
{{Hatnote}}

{{Article for deletion}}
{{Copy edit}}

{{Use American English}}
{{Use mdy dates}}

{{Infobox rocket|name=...}}

{{Contains special characters}}

[[File:TypicalRocket.gif|...|A typical rocket]]
{{Rocket navigation sidebar}}

A '''rocket''' is a ...

==First section==

• مختصر وضاحت صفحي جي عنوان کي واضح ڪرڻ لاءِ مختصر جملو هوندو آهي. وڌيڪ ڄاڻ لاءِ وڪيپيڊيا:Short description ڏسو.
• ابہام ختم ڪرڻ وارا ڳنڍڻ صفحي تي سڀ کان پهرين ظاهر ٿيڻ گهرجن، سار سنڀال جي ٽيگ، انفوباڪس يا تصوير کان اڳ. جيڪڏهن پڙهندڙ غلط صفحي تي اچي ويو هجي ته اهو سڀ کان اڳ ڄاڻڻ چاهي ٿو. اهڙا ڳنڍڻ اٽالڪ ۽ انڊينٽ ٿيل هجڻ گهرجن ۽ هيٽ نوٽ سانچا استعمال ڪرڻ گهرجن. ان کي حصي جي سرخي نه بڻايو. ڏسو وڪيپيڊيا:Hatnote.
• حذف جا ٽيگ (تيز حذف، تجويز ڪيل حذف، حذف لاءِ مضمون).
• سار سنڀال جا ٽيگ ابہام وارن ڳنڍڻ کان پوءِ رکجن. اهي مضمون جي معيار بابت ڄاڻ ڏين ٿا.
• انگريزي لهجي ۽ تاريخ جي انداز جا ٽيگ ايڊيٽرن کي يڪسانيت برقرار رکڻ ۾ مدد ڏين ٿا.
• انفوباڪس موضوع بابت خلاصو يا جائزو ڏين ٿا، تنهنڪري متن کان اڳ رکجن (عام طور ليڊ جي پاسي ۾ ظاهر ٿين ٿا).
• {{Contains special characters}} پڙهندڙن کي خبردار ڪري ٿو ته مضمون ۾ خاص اکر آهن. خبرداري اهڙي هنڌ هجي جو اسڪرول ڪرڻ کانسواءِ نظر اچي.
• تصويرون لاڳاپيل ۽ فني طور سٺيون هجڻ گهرجن. جيڪڏهن dablinks هجن ته تصوير تعارفي متن کان ٿورو اڳ هجي. وڪيپيڊيا:Manual of Style/Images § ليڊ لاءِ تصويرون پڻ ڏسو.
• سائيڊبار عام طور ليڊ ۾ رکڻ کان پاسو ڪيو وڃي، پر ضروري هجي ته تصوير ۽ انفوباڪس کان پوءِ رکيو وڃي.
• گهڻا مضمون تعارفي متن سان شروع ٿين ٿا، جنهن ۾ اهميت ۽ تنقيد جو ذڪر هجي. ليڊ کي ڪا سرخي نه هوندي. وڪيپيڊيا:Writing better articles § Lead section پڻ ڏسو.
• پراڻين اسڪنز ۾ مواد جي فهرست پاڻمرادو ظاهر ٿيندي آهي جيڪڏهن چار يا وڌيڪ سرخيون هجن. TOC کي ليڊ کان هيٺ رکيو وڃي.

حوالا

Further information: Wikipedia:Verifiability and Wikipedia:Citing sources

ليڊ حصو تصديق پذيري، زنده شخصيتن بابت پاليسي ۽ ٻين پاليسين مطابق هجڻ گهرجي. سڀ اقتباس ۽ اهڙو مواد جنهن تي سوال ٿي سگهي، ان لاءِ ان لائن حوالو لازمي آهي جيڪو قابلِ اعتماد ذريعو سڌو سنئون حمايت ڪري.

ليڊ ۾ حوالن جي ضرورت هر مضمون ۾ مختلف ٿي سگهي ٿي. موجوده، پيچيده يا تڪراري موضوعن ۾ وڌيڪ حوالا گهرجن؛ ٻين ۾ گهٽ. ليڊ لاءِ ڪو به خاص استثنا ناهي.

مواد

مختصر ۽ سمجهڻ جهڙو جائزو مهيا ڪريو

پڻ ڏسو: Wikipedia:Summary style

ليڊ حصو مضمون جي اهم ترين نقطن جو مختصر خلاصو هجي، جيڪو پاڻ ۾ مڪمل هجي. موضوع جي اهميت ظاهر ڪئي وڃي، پر مبالغو ڪندڙ لفظن (جهڙوڪ "مشهور" يا "انعام يافته") کان پاسو ڪيو وڃي.

ليڊ ۾ دلچسپي پيدا ڪريو، پر حيران ڪندڙ حقيقتن جو صرف اشارو نه ڏيو—وضاحت ڪريو.

ٻين حصن کان وڌيڪ، هتي متن سادو ۽ سمجهڻ جهڙو هجڻ گهرجي. ٽيڪنيڪل اصطلاح، علامتون ۽ فارمولن کان پاسو ڪريو، يا انهن کي وضاحت ۽ ڳنڍڻ سان پيش ڪريو.

نسبتي زور

مواد کي ان جي اهميت مطابق پيش ڪيو وڃي، جيئن معتبر ذريعا ظاهر ڪن ٿا. ليڊ ۾ ڪا اهم ڄاڻ نه هجي جيڪا باقي مضمون ۾ نه هجي، سواءِ بنيادي حقيقتن جي.

پهريون پيراگراف

پهريون پيراگراف موضوع جي غيرجانبدار تعريف يا سڃاڻپ ڪري. جيڪڏهن ضروري هجي ته وقت ۽ هنڌ جو ذڪر ڪري. موضوع جون حدون واضح ڪري.

پهريون جملو

پهريون جملو واضح، سادي انگريزي ۾ هجي. جيڪڏهن موضوع جي تعريف ٿي سگهي ٿي ته مختصر تعريف ڏيو. خاص اصطلاحن لاءِ جلد پس منظر ڏيو.

جيڪڏهن موضوع صرف هڪ سبب لاءِ قابلِ ذڪر آهي ته اهو سبب پهرين جملي ۾ شامل ڪيو وڃي.

پهريون جملو تمام گهڻي معلومات سان ڀريو نه وڃي. متبادل هِجاءُ، تلفظ وغيره کي پيرنٿسس ۾ ڊگهي فهرست جي صورت ۾ شامل نه ڪيو وڃي؛ انهن کي انفوباڪس يا فوٽنوت ۾ رکو.

عنوان کي بطور موضوع استعمال ڪريو

جيڪڏهن ممڪن هجي ته صفحي جو عنوان پهرين جملي جو موضوع هجي. قوسين وارا ابہام ختم ڪندڙ لفظ شامل نه ڪريو.

غير ضروري ورجاءُ کان پاسو

پهريون جملو عنوان کي صرف ٻيهر نه ورجائي، پر نئين ڄاڻ ڏئي.

پهرين جملي جي فارميٽ

جيڪڏهن عنوان لفظ بلفظ پهرين جملي ۾ اچي ته ان کي بولڊ ڪيو وڃي.

متبادل نالن کي بولڊ ڪرڻ

صرف پهريون ذڪر ۽ اهم متبادل نالا بولڊ ٿين.

غير انگريزي نالن جي شموليت

جيڪڏهن موضوع ڪنهن غير انگريزي ٻولي سان ويجهو لاڳاپيل هجي ته هڪ متبادل نالو قوسين ۾ شامل ڪري سگهجي ٿو. گهڻن ٻولين جي صورت ۾، سڀ نالا گڏ فوٽنوت يا الڳ حصي ۾ ڏنا وڃن.

ٻيون هدايتون

• تاريخون ۽ هنڌ شامل ڪريو جيڪڏهن اهي سڃاڻپ ۾ مدد ڪن.
• "[موضوع] refers to..." جهڙا جملن کان پاسو ڪريو.
• جيڪڏهن مضمون لفظ بابت هجي ته اصطلاح کي اٽالڪ ڪيو وڃي.

اهي ٻيون عام غلطيون به نه ڪريو

ليڊ جي پهرين جملي ۾ عنوان جي بولڊ ورجاءَ اندر لنڪ نه وجهجن:

بيب روٿ ايوارڊ هر سال ميجر ليگ بيس بال (MLB) جي اُن رانديگر کي ڏنو ويندو آهي، جنهن پوسٽ سيزن ۾ بهترين ڪارڪردگي ڏيکاري هجي.

بيب روٿ ايوارڊ هر سال ميجر ليگ بيس بال (MLB) جي اُن رانديگر کي ڏنو ويندو آهي، جنهن پوسٽ سيزن ۾ بهترين ڪارڪردگي ڏيکاري هجي. هي ايوارڊ بيب روٿ جي نالي تي قائم ڪيو ويو هو، ۽ پهريون ڀيرو 1949ع ۾ ورلڊ سيريز جي ايم وي پي کي ڏنو ويو—روٿ جي وفات کان هڪ سال پوءِ.

استثنا طور، جيڪڏهن ابہام صفحي لاءِ ڪو بنيادي موضوع موجود هجي ته ابہام صفحا لاءِ بولڊنگ استعمال ڪري سگهن ٿا.

عام طور، جيڪڏهن مضمون جو عنوان (يا ڪو اهم متبادل عنوان) پهرين جملي ۾ موجود نه هجي، ته پوءِ جيڪو لاڳاپيل متن موجود هجي، ان تي بولڊ انداز لاڳو نه ڪريو (مثال 1999 Nepalese general election مان):

عام چونڊون نيپال ۾ 3 مئي ۽ 17 مئي 1999ع تي ٿيون.

عام چونڊون نيپال ۾ 3 مئي ۽ 17 مئي 1999ع تي ٿيون.

خاص نالا ۽ عنوان

جيڪڏهن صفحي جو عنوان عام طور اٽالڪ ڪيو ويندو آهي (مثال طور فن پارو، ادب جو ڪم، البم يا ٻيڙي)، ته پوءِ ان جو پهريون ذڪر بولڊ ۽ اٽالڪ ٻنهي ۾ هجڻ گهرجي:

لاس مينيناس (اسپينش ۾ مېڊز آف آنر لاءِ) ڊيئگو وِيلاسڪيز جي 1656ع واري تصوير آهي، ...

دي گُڊ، دي بيڊ ائنڊ دي اگلي ([Il buono, il brutto, il cattivo] Error: {{Lang}}: invalid parameter: |link= (help)) 1966ع جي هڪ اطالوي ايپڪ اسپاگهيٽي ويسٽرن فلم آهي ...

جيڪڏهن مضمون جو عنوان اقتباسي نشانن (quotation marks) اندر اچي، ته عنوان بولڊ هجي پر اقتباسي نشان بولڊ نه هجن:

"يسٽرڊي" هڪ گيت آهي، جيڪو اصل ۾ دي بيٽلز 1965ع جي پنهنجي البم Help! لاءِ رڪارڊ ڪيو.

تلفظ

وڌيڪ ڏسو: Wikipedia:Manual of Style/Pronunciation

انهن لفظن لاءِ ليڊ جي جملي ۾ تلفظ جون هدايتون شامل نه ڪريو جن جو صحيح تلفظ هِجاءَ مان آساني سان سمجهي سگهجي ٿو، يا عام انگريزي لفظن لاءِ—even انهن لاءِ به جن جو تلفظ سکڻ وارن لاءِ غير متوقع هجي (laughter، sword) يا جيڪي ٻين ٻولين جي لفظن سان ويجهڙائي رکن ٿا (Paris، Poland). البت غير معمولي انگريزي لفظن لاءِ تلفظ مفيد ٿي سگهي ٿو (synecdoche، atlatl).

جيڪڏهن مضمون جو نالو اهڙو هجي جو تلفظ هِجاءَ مان واضح نه هجي، ته نالي جي پهرين ذڪر کان پوءِ آئي پي اي تلفظ شامل ڪريو—قوسين ۾ يا فوٽنوت ۾. اهڙا لفظ اڪثر ٻين ٻولين مان آيل (loanwords/loanphrases) هوندا آهن (mate، coup d'état)، يا خاص نالا (Ralph Fiennes، Tuolumne River، Tao Te Ching). گهڻن لفظن واري فقره ۾ صرف انهن لفظن تائين تلفظ محدود رکو جن کي ضرورت هجي.

جيڪڏهن تلفظ جا نشان پهرين جملي کي ڀري ڇڏين، ته انهن کي فوٽنوت يا مضمون جي ٻئي هنڌ منتقل ڪرڻ وڌيڪ مناسب آهي.{{efn-ua|name="Khan"|مثال طور، Genghis Khan واري مضمون ۾ هڪ وقت ضرورت کان وڌيڪ ڊگهي ليڊ اهڙي هئي:

چنگيز خان (انگريزي اچار: /ˈɡɛŋɡɪs ˈkɑːn/ يا /ˈdʒɛŋɡɪs ˈkɑːn/;^[1][2] سيريلي: Чингис Хаан، چنگيس خان، mn؛ منگول رسم الخط: ، چنگگس قاغان؛ چيني: 成吉思汗; پينين: Chéng Jí Sī Hán ؛ امڪاني طور 31 مئي 1162^[3] – 25 آگسٽ 1227)، پيدائش وقت تيموجن (انگريزي اچار: /təˈmuːdʒɪn/؛ Тэмүжин، تيموجن mn؛ تيموجن;^[4] روايتي چيني: 鐵木真; چيني حرف: 铁木真; پينين: Tiě mù zhēn ) ۽ پڻ مندر نالو تائيزو (چيني: 元太祖; پينين: Yuán Tàizǔ; ويد–جائلز: T'ai-Tsu )، منگول سلطنت جو باني ۽ عظيم خان (شهنشاهه) هو، جيڪا سندس وفات کان پوءِ تاريخ جي سڀ کان وڏي لڳاتار سلطنت بڻجي وئي.

هي ليڊ پوءِ گهٽائي اهڙي ڪئي وئي:

چنگيز خان (پيدائش نالو تيموجن؛ ت. 1162 – آگسٽ 1227)، جنهن کي چنگگس خان جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، منگول سلطنت جو باني ۽ پهريون خان هو.

تلفظ بابت وڌيڪ بحث مضمون ۾ پوءِ اچي سگهي ٿو. مضمون جي عنوان جي غير انگريزي ترجمن لاءِ تلفظ جا نشان ليڊ جي جملي جي اندر نه ڏيو، ڇو ته ان سان ليڊ ڀريل ۽ پڙهڻ ۾ ڏکيو ٿي پوي ٿو.

لازمي پسمنظر وارا لنڪ

پهريون جملو اهڙن وسيع يا بنيادي موضوعن ڏانهن لنڪ مهيا ڪري، جيڪي مضمون جي موضوع لاءِ اهم هجن يا ان کي پسمنظر ۾ رکن، جتي اهو قابلِ ذڪر ٿئي.

مثال طور، ڪنهن عمارت يا هنڌ بابت مضمون ۾ ان وڏي جاگرافيائي علائقي ڏانهن لنڪ هجڻ گهرجي جنهن جو اهو حصو آهي:

اروگام بي ڀور آهي، جيڪا هندي سمنڊ تي سري لنڪا جي ڏکڻ-اوڀر سامونڊي پٽي جي سڪل علائقي ۾ واقع آهي.

ٽيڪنيڪل يا جارجن اصطلاح بابت مضمون ۾، پهريون جملو يا پيراگراف عام طور ان ميدانِ علم ڏانهن لنڪ رکي جنهن مان اهو اصطلاح آيو آهي:

هيرالڊري ۾، ٽنڪچرز اهي رنگ آهن، جيڪي بلېزن ڪرڻ لاءِ ڪوٽ آف آرمز تي استعمال ڪيا ويندا آهن.

ڪن شخص بابت مضمون جي پهرين جملي ۾ ان موضوع/ميدان ڏانهن لنڪ هجي جتي ان شخص کي شهرت ملي:

هاروي لاون "وين" ڪِلائبرن جونيئر (12 جولاءِ 1934ع – 27 فيبروري 2013ع) هڪ آمريڪي پيانو وڄائيندڙ هو، جنهن 1958ع ۾ 23 ورهين جي عمر ۾ ماسڪو ۾ پهرين چئن سالن واري انٽرنيشنل چائڪوفسڪي پيانو مقابلي کٽي عالمي سڃاڻپ حاصل ڪئي—سرد جنگ جي عروج واري دور ۾.

ڪهڙو پسمنظر ضروري آهي، اهو موضوعن موجب گهڻو بدلجي ٿو:

جماره تلمود جو اهو حصو آهي، جنهن ۾ مشناه بابت رَباني (rabbinical) تجزيو ۽ تفسير شامل آهي.

پر اهڙا پسمنظر وارا لنڪ نه وڌايا وڃن جيڪي سڌي طرح تعريف يا قابليتِ ذڪر سان لاڳاپيل نه هجن. مثال طور، وان ڪِلائبرن جي پهرين جملي ۾ Cold War جو لنڪ ان لاءِ آهي جو سندس شهرت جو هڪ سبب ان مقابلي جي فتح جو سرد جنگ واري علامت بڻجڻ هو. جيڪڏهن ڪنهن شخص کي 1950ع واري ڏهاڪي ۾ اهڙي سبب شهرت ملي جيڪا سرد جنگ سان لاڳاپيل نه هجي، ته پوءِ سرد جنگ جو ذڪر نه ڪيو وڃي. ساڳيءَ ريت، سالن ڏانهن لنڪ نه ڪريو جيستائين اهو سال موضوع لاءِ خاص اهميت نه رکي.

گهڻا Featured Articles ۾ ليڊ اندر تقريباً 12 کان 25 لنڪ هوندا آهن، اوسطاً هر جملي ۾ لڳ ڀڳ 1.5 لنڪ يا هر 16 لفظن ۾ هڪ لنڪ.

بولڊ ڪيل اصطلاح کان اڳ اچڻ وارا لنڪ (جيڪڏهن پسمنظر ٺاهڻ لاءِ لازمي نه هجن) موضوع کان ڌيان هٽائين ٿا، تنهنڪري انهن کي ڇڏڻ گهرجي. مثال طور، ڪنهن شخص جو عهدو جيئن colonel نالي کان اڳ اچي ٿو، پر "Colonel" تي لنڪ نه هجڻ گهرجي، ڇو ته اهو پسمنظر قائم نٿو ڪري. (البت، لازمي پسمنظر وارو لنڪ اڳ ۾ اچي وڃي ته جملي کي بي ڊڦل طريقي سان صرف ان کان بچڻ لاءِ نه بدلايو.)

ڪرنل چارلس هوٿم (وفات 1738ع) هڪ خاص برطانوي سفارتي نمائندو هو، جنهن کي جارج ٻيون (برطانيا) طرفان هانور ۽ ھوھينتسولرن خاندانن وچ ۾ ٻيڻي شاديءَ (double marriage) بابت ڳالهيون طئي ڪرائڻ جو ڪم سونپيو ويو هو.

مخصوص مضمونن لاءِ فارميٽ

جسماني هنڌ

عمارتن، اسٽيڊيمز، يادگارن ۽ ٻين جسماني ڍانچن بابت مضمونن ۾، ليڊ جي پهرين جملي ۾ هنڌ بيان ڪيو وڃي—عام طور شهر، انتظامي علائقو (جيڪڏهن مناسب هجي)، ۽ ملڪ:

آئفل ٽاور لوهي ٺهيل ليٽِس ٽاور آهي، جيڪو شان دي مارس تي پيرس، فرانس ۾ واقع آهي.

آمريڪا جي شهرن اندر ڍانچن لاءِ عام فارميٽ: "MUNICIPALITY, STATE, United States":

ميٽ لائيف اسٽيڊيم گهڻمقصد اسٽيڊيم آهي، جيڪو ميڊولئنڊز اسپورٽس ڪمپليڪس ۾ ايسٽ رَٿرفورڊ، نيو جرسي، گڏيل رياستن ۾ واقع آهي.

هالي ووڊ بول ايمفي ٿيئٽر ۽ عوامي پارڪ آهي، جيڪو هالي ووڊ هِلز ۾ لاس اينجلس، ڪيليفورنيا، گڏيل رياستن ۾ واقع آهي.

جيڪڏهن ڪنهن شهر يا ساڳي جاگرافيائي ادارو ٻين مضمونن جي ليڊ ۾ اچي، ته ساڳيو فارميٽ اختيار ڪيو وڃي.

جاندار

For capitalization, see WP:Manual of Style § Animals, plants, and other organisms. For animal article titles, see WP:Naming conventions (fauna). For plant article titles, see WP:Naming conventions (flora).

وڌيڪ ڏسو: WP:Manual of Style/Organisms

جيڪڏهن مضمون جو عنوان عام (مقامي) نالو هجي، ته ليڊ جي پهرين جملي ۾ بولڊ ڪيل عام نالي کان پوءِ گول قوسين ۾ اٽالڪ-بولڊ ڪيل سائنسي نالو ڏنو وڃي:

ٿامسن جي گزيلا (ايودورڪس ٿامسونيائي) اوڀر آفريڪا جي سڀ کان عام گزيلا آهي ...

جيڪڏهن مضمون جو عنوان سائنسي نالو هجي، ته ترتيب اُلٽي رکي وڃي: پهرين سائنسي نالو، ۽ پوءِ عام نالو (جيڪڏهن مهيا ڪيو وڃي). سائنسي نالو بولڊ ۽ اٽالڪ ٻنهي ۾ هجي. سڀ کان عام نالي کي قوسين ۾ رکڻ کان پاسو ڪيو وڃي، ڇو ته ڪجهه ڏيکن ۾ اهو لڪي سگهي ٿو.

وائٽس وِنيفيرا, the عام انگور جي ول, is a species of وائٽس, native to the ميڊيٽرينين علائقو، مرڪزي يورپ، ۽ ڏکڻ-اولهه ايشيا ...

براسيڪا اوليراسيا is the قسم of plant that includes many common foods as پوکي ويل قسمون، جن ۾ گوبي، بروڪلي، گوبهي گل، ڪيلي، برسلز اسپرائوٽس، ساوَي، ۽ چيني ڪيلي شامل آهن ...

ٻيا قسم

• جيڪڏهن صفحو فهرست هجي، ته "This is a list of X" سان شروعات نه ڪريو. وڌيڪ واضح تعارف ڏيو. (ڏسو § Format of the first sentence.)
• جيڪڏهن مضمون ڪمپني يا تنظيم بابت هجي، ته پهريون جملو ان جي مڪمل قانوني نالي سان شروع ٿيڻ گهرجي. (ڏسو )
• جيڪڏهن مضمون فرضي ڪردار يا هنڌ بابت هجي، ته واضح ڪريو ته اهو فرضي آهي.

مضمون جو دائرو

ڪڏهن ڪڏهن کولڻ واري پيراگراف ۾ تعريف موضوع جو دائرو مڪمل طور محدود نٿي ڪري. خاص طور، اهو ٻڌائڻ ضروري ٿي سگهي ٿو ته ڪهڙي شيءَ دائري کان ٻاهر آهي. مثال طور، fever واري مضمون ۾ واضح ڪيو ويو هو ته hyperthermia سبب وڌيل ڪور گرمي پد دائري ۾ شامل ناهي. اهڙيون وضاحتون بهتر آهي ليڊ جي آخر ۾ ڪيون وڃن ته جيئن پهريون پيراگراف ڀريل ۽ الجهيل نه ٿئي. ليڊ ۾ اهڙو ميٽا مواد هئڻ باوجود اهو لازمي ناهي ته اهو مضمون جي جسم (body) ۾ به ٻيهر اچي.

سوانح عمري

اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو وڪيپيڊيا:Manual of Style/Biography#Lead section ۽ وڪيپيڊيا:Biographies of living persons

مکيه هدايت ۾ ڏنل اهم نقطن جو خلاصو:

• معتبر ذريعن سان حواله ڏنل مواد، جيڪو انسائڪلوپيڊڪ لحاظ کان لاڳاپيل تڪرارن بابت هجي، نه ليڊ مان لڪايو وڃي ۽ نه ئي ايترو وڌايو وڃي جو ليڊ تي غالب اچي؛ ليڊ کي سڄي مضمون جو صحيح خلاصو پيش ڪرڻ گهرجي.
• ڪنهن شخص بابت تازا واقعا تاريخي پسمنظر ۾ رکيا وڃن؛ سڀ کان تازو لازمي نه ته سڀ کان وڌيڪ قابلِ ذڪر هجي. نئين معلومات کي پراڻي سان توازن ۾ رکو ۽ سڀني کي مناسب وزن (due weight) ڏيو.
• وڪيپيڊيا يادگاري سائيٽ ناهي؛ جڏهن ڪو موضوع فوت ٿئي، ته ليڊ کي اوچتو بنيادي طور تبديل نه ڪيو وڃي ۽ نه ئي وفات تي غير ضروري زور ڏنو وڃي.
• جيئري ماڻهن بابت ذاتي تفصيلن لاءِ—جنهن ۾ ڄمڻ جون تاريخون به شامل آهن—پرائمري ذريعا استعمال نه ڪريو.

سوانحي ليڊن بابت عام طور وڌيڪ ڄاڻ لاءِ مکيه هدايت ڏسو: Wikipedia:Manual of Style/Biography

سوانح عمري جي پهرين جملي بابت

وڌيڪ ڏسو: Wikipedia:Manual of Style/Biography#Opening paragraph

مکيه هدايت موجب، سوانحي مضمون جو اوپننگ پيراگراف شخص جي غيرجانبدار سڃاڻپ ڪري، پسمنظر ڏئي، قابليتِ ذڪر قائم ڪري ۽ اهو ٻڌائي ته شخص ڇو قابلِ ذڪر آهي، ۽ معتبر ذريعن جي توازن کي ظاهر ڪري.

پهريون جملو عام طور هي ڳالهيون بيان ڪري:

1. Name(نالا) ۽ جيڪڏهن هجن ته title(عنوان/خطاب) (ڏسو پڻ WP:NCNOB). نالي جي هٿ وجهڻ بابت هدايتون ۾ آهن.
2. ڄمڻ ۽ وفات جون تاريخون (جيڪڏهن اهي ثانوي ذريعن ۾ ملن – جيئري ماڻهن جي ڄمڻ جي تاريخن يا ٻين ذاتي تفصيلن لاءِ پرائمري ذريعا استعمال نه ڪريو). جيڪڏهن مضمون جي ٻئي هنڌ ڄمڻ/وفات جون مڪمل تاريخون ڏنل هجن، ته سادو سال–سال حد (range) به پسمنظر لاءِ ڪافي ٿي سگهي ٿي.
3. اُن سرگرمين لاءِ پسمنظر (هنڌ، قوميت وغيره) جن سبب شخص قابلِ ذڪر بڻيو.
4. هڪ، يا شايد وڌيڪ، قابلِ ذڪر عهدو/ڪردار/سرگرمي، پر مبالغي واري يا تڪراري ليبلن کان پاسو ڪندي.
5. بنيادي سبب جنهن ڪري شخص قابلِ ذڪر آهي (مرڪزي ڪاميابي، رڪارڊ وغيره).

پر پهرين جملي ۾ سڀ ڪجهه ڀري نه ڇڏيو؛ لاڳاپيل معلومات کي ليڊ سيڪشن ۾ ورهائي پيش ڪريو.

مثال:

ڪليوپيٽرا ستون فلولوپيٽر (69 – 12 آگسٽ 30 ق م)، مصر جي Ptolemaic Kingdom جي راڻي، ۽ ان جي آخري سرگرم حڪمران هئي.

سيزر اِسترادا چاويز (31 مارچ 1927 – 23 اپريل 1993) هڪ آمريڪي مزدور اڳواڻ ۽ شهري حقن جو ڪارڪن هو، جنهن Dolores Huerta سان گڏ National Farm Workers Association جو گڏيل بنياد وڌو، جيڪا پوءِ United Farm Workers (UFW) بڻي ...

فرانسوا موريِس ائڊرين ماري ميتران (26 آڪٽوبر 1916 – 8 جنوري 1996) 1981ع کان 1995ع تائين President of France رهيو ...

سر ليوس ڪارل ڊيئويڊسن هيملٽن (ڄائو 7 جنوري 1985) هڪ برطانوي ريسنگ ڊرائيور آهي ...

متبادل سوانحي نالا

اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Wikipedia:Manual of Style/Biographies#Names

سوانحي نالن بابت بنيادي هدايتون هيٺ خلاصو ڪيل آهن؛ وڌيڪ تفصيل مکيه هدايت ۾ آهي.

• جڏهن عام پڙهندڙ لاءِ سڃاڻپ لائق نالو مضمون جو عنوان رکيو وڃي ٿو، تڏهن ليڊ جي تعارف ۾ نالي جو وڌيڪ مڪمل روپ استعمال ٿي سگهي ٿو. مثال طور، Paul McCartney واري مضمون ۾ ليڊ جو آغاز هن طرح آهي: "سر جيمز پال مڪ ڪارٽني ...".
• شخص جو نالو جيڪڏهن معلوم هجي ته پورو پيش ڪيو وڃي، انهن ڏنل نالن سميت جيڪي عنوان ۾ مختصر يا ڇڏيل هجن. مثال طور، Calvin Coolidge واري مضمون ۾ نالو هن طرح ڏنو ويو آهي: جان ڪيلون ڪوليڊج جونيئر
• جيڪڏهن ڪنهن شخص ڄمڻ کان پوءِ ڪنهن مرحلي تي پنهنجو مڪمل نالو تبديل ڪيو هجي، ته ڄمڻ وارو نالو به—جيڪڏهن لاڳاپيل هجي—ذڪر ڪري سگهجي ٿو. مثال طور، شادي کان اڳ واري سڃاڻپ سان لاڳاپيل معاملن ۾ عورت جو ڄمڻ وارو نالو؛ ۽ Caitlyn Jenner واري مضمون جي ليڊ ۾ ڄمڻ وارو نالو وليم بروس جينر هنڪري شامل آهي جو هو ان نالي سان به قابلِ ذڪر رهيو.
• جيڪڏهن hypocorism (ننڍو/پيار وارو نالو) انگريزي ۾ عام هجي ۽ شخص لاءِ گهڻو استعمال ٿئي، ته اهو نه نالي ۾ وڌو وڃي ۽ نه ئي ان کان پوءِ ڏنو وڃي؛ مثال طور Tom Hopper ۾ صرف ٿامس ايڊورڊ هاپر لکيل آهي.
  • جڏهن مناسب هجي، ته اهڙي ترتيب به قبول آهي: اليسانڊرو دي ماريانو دي واني فليپيپي, known as سانڊرو بوٽچيلي. hypocorisms کي اقتباسي نشانن ۾ نه رکبو.
• جيڪڏهن شخص عام طور nickname (hypocorism کان سواءِ) سان مشهور هجي، ته اهو آخري ڏنل نالي يا انيشل کان پوءِ اقتباسي نشانن ۾ پيش ڪيو وڃي، جيئن Bunny Berigan ۾: رولنڊ برنارڊ "بني" بيريگن. اقتباسي نشان بولڊ نه ٿيندا.

متبادل نالا

پڻ ڏسو: Wikipedia:Article titles#Treatment of alternative names, Wikipedia:Naming conventions (geographic names), ۽ Wikipedia:Manual of Style/Biography#Names

مضمون جو عنوان پڙهندڙ جي برائوزر ونڊو جي مٿئين حصي ۾ ۽ مضمون جي ايڊيٽ ٿيندڙ متن جي مٿان وڏي سطح-1 سِرخي طور ڏيکاريو ويندو آهي؛ هن تصوير ۾ اهو ڳاڙهي رنگ سان گهيريل ڏيکاريل آهي. پهرين جملي ۾ ڏنل نالو يا نالا هميشه مضمون جي عنوان سان مڪمل طور هڪجهڙا نه هوندا آهن. هي صفحو پهرين جملي جي مواد بابت رهنمائي ڪري ٿو، مضمون جي عنوان بابت نه.

وڪيپيڊيا جي سافٽويئر جي جوڙجڪ موجب، هر مضمون جو صرف هڪ ئي عنوان ٿي سگهي ٿو. جيڪڏهن اهو عنوان ڪنهن نالي تي ٻڌل هجي، ته موضوع جا اهم متبادل نالا پڻ مضمون ۾ بيان ڪيا وڃن. انهن ۾ مختلف هِجائون، ڊگها يا مختصر روپ، تاريخي نالا، ۽ ٻين ٻولين ۾ مشهور نالا شامل ٿي سگهن ٿا. متبادل نالا مضمون جي متن ۾ انهن حالتن ۾ استعمال ڪري سگهجن ٿا جتي اهي عنوان طور استعمال ٿيل نالي کان وڌيڪ مناسب هجن. مثال طور، جيڪو شهر هاڻي "گدانسڪ" سڏجي ٿو، ان کي مناسب تاريخي پسمنظر ۾ "دانزگ" پڻ چيو ويندو آهي.

ايڊيٽر لاءِ ضروري آهي ته هو پڙهندڙ کي وڌ کان وڌ ڪارائتي ڄاڻ مهيا ڪرڻ ۽ پڙهڻ جي آساني برقرار رکڻ جي وچ ۾ توازن قائم رکي. هن اصول جي بنياد تي طئي ڪيو وڃي ته متبادل نالا پهرين جملي ۾ شامل ڪيا وڃن، مضمون جي ڪنهن ٻئي هنڌ بيان ڪيا وڃن، يا شامل ئي نه ڪيا وڃن.

گهڻن نالن کي پيش ڪرڻ جا طريقا

اختيار	مثال	ڪڏهن استعمال ڪجي
پهريئن جملي ۾	هڪ ڪوڪي (آمريڪي سنڌي) يا بسڪٽ (برطانوي سنڌي) هڪ بيڪ ڪيل خوراڪ آهي...	جڏهن رڳو هڪ يا ٻه متبادل نالا موجود هجن
قوسين ۾	ميونخ (/ˈmjuːnɪk/ مِيُو-نِڪ; ميونخن de; منگا bar) هڪ شهر آهي...	جڏهن هڪ يا ٻه غير سنڌي نالا هجن؛ مخففن يا اڳين نالن لاءِ به عام طور استعمال ٿيندو آهي
فوٽنوت ۾	گدانسڪ هڪ شهر آهي...	جڏهن معلومات پيچيده ۽ تفصيلي هجي
انفوبڪس ۾	ڪورونا وائرس بيماري 2019 (ڪوويڊ-19) Synonyms ڪوويڊ، (ڪورونا وائرس) اچار /kəˈroʊnəvaɪrəs/ (ڪَرونا واءِرَس) /ˌkoʊv[unsupported input]dnaɪnˈtiːn/ (ڪوويڊ نائنٽين)	جڏهن متبادل نالا ۽ تلفظ گهڻا هجن

الڳ سيڪشن ۾ استعمال

جيڪڏهن ٽي يا وڌيڪ متبادل نالا موجود هجن، ته انهن کي پهرين جملي ۾ شامل ڪرڻ مناسب ناهي، ڇو⁠تہ ان سان جملي ۾ غيرضروري ڀرجهلو پيدا ٿئي ٿو. اهڙي حالت ۾، نالا فوٽنوت ذريعي ڏنا وڃن يا مضمون جي ڪنهن الڳ سيڪشن—جهڙوڪ "نالا" يا "اشتقاق"—۾ منتقل ڪيا وڃن. استثنا طور، جيڪڏهن ڪنهن هنڌ جو مقامي سرڪاري نالو وڏي پيماني تي استعمال ٿيندڙ سنڌي نالي کان مختلف هجي، ته ان کي ليڊ ۾ برقرار رکيو وڃي.

قديم يا پراڻا نالا، جن ۾ اهي نالا به شامل آهن جيڪي سنڌي هِجاءِ جي معياري ٿيڻ کان اڳ استعمال ٿيندا هئا، انهن کي واضح طور قديم طور نشان لڳايو وڃي، مثال طور (قديم: نالو)، ۽ انهن کي پهرين جملي ۾ شامل نه ڪيو وڃي.

ٻيون ٻوليون

پڻ ڏسو: وڪيپيڊيا:Manual of Style/Pronunciation#Non-English names

وڪيپيڊيا جي نالن بابت روايتن موجب، عنوانن ۾ سنڌي استعمال ڪرڻ جي سفارش ڪئي وڃي ٿي. بهرحال، جيڪڏهن ڪنهن مضمون جو موضوع سنڌي ذريعن ۾ پنهنجي غير سنڌي نالي سان وڌيڪ مشهور هجي (مثال تاج محل، شانزےليزيه), ته اهڙو غير سنڌي عنوان به مناسب ٿي سگهي ٿو. لاڳاپيل غير سنڌي نالا—خاص طور انهن ماڻهن جا جيڪي پنهنجا نالا سنڌي ۾ نٿا لکن—ذڪر ڪرڻ جي همٿ افزائي ڪئي وڃي ٿي.