ويڳو پيءُ
ويڳو پيءُ اهو شخص هوندو آهي، جيڪو ڪنهن ٻار جي حياتياتي ماءُ سان شادي ڪري ٿو، پر هو ان ٻار جو حياتياتي پيءُ نه هوندو آهي. هي رشتو تڏهن قائم ٿيندو آهي جڏهن ڪا عورت پنهنجي اڳوڻي مڙس جي وفات يا طلاق کانپوءِ ٻي شادي ڪندي آهي.
سماجي حيثيت
[سنواريو]سنڌي سماج ۽ اسلامي معاشرت ۾ ويڳي پيءُ جو ڪردار تمام اهم ۽ ذميواري وارو هوندو آهي. جيتوڻيڪ هو ٻار جو سڳو پيءُ ناهي، پر انسانيت ۽ اخلاقي بنيادن تي هو ٻارن جي پرورش، تعليم ۽ تربيت جي ذميواري کڻندو آهي.
سنڌي ثقافت ۾ تصور
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ ويڳي رشتي بابت مختلف رايا ملن ٿا. ڪن حالتن ۾ هن رشتي کي "متبادل پيءُ" طور ڏٺو ويندو آهي جيڪو يتيم ٻارن کي سهاري فراهم ڪري ٿو. سنڌي لوڪ ادب ۽ قصن ۾ ويڳي پيءُ جي ڪردار کي اڪثر هڪ مصلحت پسند ۽ گهر جو نظم برقرار رکندڙ شخص طور پيش ڪيو ويو آهي.
ذميواريون ۽ قانوني حيثيت
[سنواريو]ويڳو پيءُ قانوني طور تي ٻارن جي سرپرستي (Guardianship) اختيار ڪري سگهي ٿو، بشرطيڪه هو انهن کي پنهنجي اولاد وانگر سنڀالڻ جو عزم رکي.
- پرورش: ٻارن کي معاشي ۽ سماجي تحفظ فراهم ڪرڻ.
- شفقت: ٻارن کي پيءُ واري محبت ۽ شفقت ڏيڻ ته جيئن هو محروميءَ جو شڪار نه ٿين.
اصطلاحن جي وضاحت
[سنواريو]- ويڳو: سنڌي ٻوليءَ ۾ اهي رشتا جيڪي سڳا نه هجن (يعني رت جي رشتي کان علاوه شاديءَ جي بنياد تي جڙيل هجن) انهن لاءِ "ويڳو" جو لفظ استعمال ٿيندو آهي.
- ويڳي ماءُ: پيءُ جي ٻي گهرواريءَ کي چيو ويندو آهي.