مواد ڏانھن هلو

ويٽيڪن سٽي

ڳنڍڻن کي سنواريو
کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
ويٽيڪن سٽي رياست

  • Stato della Città del Vaticano (Italian)
  • Status Civitatis Vaticanae (Latin)
Flag of ويٽيڪن سٽي
{{{coat_alt}}}
جھنڊو Coat of arms
ترانو: Inno e Marcia Pontificale (Italian)
"پونٽيفيڪل ترانو ۽ مارچ"
noicon
قومي مهر
Sigillum Status Civitatis Vaticanae (Latin) (ويٽيڪن سٽي جي قومي مهر)
گادي جو هنڌويٽيڪن سٽي (شهر-رياست)
41°54.2′N 12°27.2′E / 41.9033°N 12.4533°E / 41.9033; 12.4533
دفتري ٻوليوناطالوي[1][2]}}
قومي ٻوليلاطيني (قانوني طور تي)
اطالوي (حقيقت ۾) [lower-alpha 1]
مذهبڪيٿولڪ عيسائيت
(رياستي مذهب)
مقامي آباديڪو به نه (قانوني طور تي)[4]
ويٽيڪن (حقيقت ۾)
حڪومتوحداني ڪيٿولڪ مطلق اختيار واري مذهبي بادشاهت[5][6][7][8]
• خودمختيار ادارو
هولي سي
• پوپ
پوپ ليو XIV
• سيڪريٽري آف اسٽيٽ
فرننڊو ورجيز الزاگا
• گورنريٽ جو صدر
پيٽرو رافيلا پيٽريني
مقننه پونٽيفيڪل ڪميشن[lower-alpha 2]
آزادي اٽلي جي سلطنت کان
• پيپن جو عطيو
754 (1270 سال اڳ)
• ليٽيرن معاهدو
11 فيبروري 1929
• Area
0.49 square kilometres
پکيڙ
• جملي
0.49[lower-alpha 3] چورس ڪلوميٽر (0.19 چورس ميل) (0.49 sq.km 195هون)
آبادي
• 2024 جو تخمينو اندازو
882[13] (237 هون)
•  گھاٽائي
1,559/km2 (4,037.8/sq mi) (7هون)
جِي ڊي پي (مساوي قوت خريد )2021 لڳ ڀڳ
• ڪل
1,48,59,970 يورو
• في سيڪڙو
19,450.22 يورو
ڪرنسييورو (€) (EUR)
معياري وقتCET (متناسق عالمي وقت+1)
CEST (متناسق عالمي وقت +2)
ڊرائيونگ جو پاسوright[lower-alpha 4]
ڊائلنگ ڪوڊ+379[lower-alpha 5]
آء ايس او 3166 ڪوڊVA
انٽرنيٽ ڊومين.va
ویب سائيٽ
Official website
ويٽيڪن سٽي
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثو
ويٽيڪن سٽي
يونيسڪو عالمي ثقافتي ورثوثقافتي: i, ii, iv, vi
حوالو286
داخلا1984 (8th سيشن)

ويٽيڪن سٽي (اٽلي: Vatican City: اٽلي: Status Civitatis Vaticanae) اٽلي جي شهر روم ۾ واقع هڪ خودمختيار رياست آهي.[14] رياست تقريبن چئين طرفن کان ديوارن سان گھريل آهي, جن جو ڪل رقبو 49 هيڪٽر آهي ۽ هي دنيا جي سڀ کان ننڍي خودمختيار رياست چورائيندي آهي.[15] اها دنيا ۾ ٻئي نمبر تي گهٽ آبادي واري راڄڌاني آهي. [16] جيئن ته اها "هولي سي" (Holy See) پاران سنڀالي ويندي آهي، ويٽيڪن هڪ مذهبي يا مقدس-بادشاهي رياست آهي جن تي پوپ جي حڪومت آهي، جيڪا روم جو بشپ ۽ ڪيٿولڪ چرچ جو سربراهه آهي.[17] [18] اعليٰ ترين رياستي عملدار تمام ڪيٿولڪ پادري مختلف اصلن جا آهن.

49 هيڪٽر (121 ايڪڙ) جي ايراضيءَ سان ۽ 2023 جي آدمشماري اٽڪل 764 آهي، اها ايراضي ۽ آبادي جي لحاظ کان دنيا جي سڀ کان ننڍي رياست آهي. اها پڻ دنيا ۾ ٻئي نمبر تي گهٽ آبادي واري راڄڌاني آهي.

رياست کي 1929ء ۾ قائم ڪيو ويو ۽ رياست جو سربراهه پاپائي روم هوندو آهي، ۽ هتي ئي پاپائي روم جي رهائش گاهه اپوسٽالڪ محل ۽ رومي ڪريا (پاپائيت) واقع آهن. ويٽيڪن سٽي کي بلاشبه ڪيٿولڪ عيسائين جو مذهبي دارالخلافو چئي سگھجي ٿو.

اويگنون پاپسي (1309-1377) کان پوءِ پوپ بنيادي طور تي اپوسٽولڪ محل ۾ رھيا آھن جيڪو ھاڻي ويٽيڪن سٽي آھي، جيتوڻيڪ ڪڏھن ڪڏھن روم يا ٻي جاءِ تي ڪوئرينل محل ۾ رھندو ھو. هولي سي تاريخن جي شروعات عيسائيت ڏانهن آهي ۽ ڪيٿولڪ چرچ جو پرنسپل ايپي اسڪوپل ڏس آهي، جنهن ۾ 2018 تائين لاطيني چرچ ۽ 23 مشرقي ڪيٿولڪ گرجا گھرن ۾ دنيا ۾ تقريبن 1.329 بلين بپتسما ڏيندڙ ڪيٿولڪ آهن.[19] ٻئي طرف ويٽيڪن سٽي جي آزاد رياست، 11 فيبروري 1929 تي هولي سي ۽ اٽلي جي وچ ۾ لاتيرن معاهدي ذريعي وجود ۾ آئي، جنهن ان کي هڪ نئين تخليق جي طور تي چيو، نه ته وڏين وڏين پوپل رياستن ( 756-1870)، جيڪو اڳ ۾ مرڪزي اٽلي جو گهڻو حصو شامل هو. ويٽيڪن سٽي مذهبي ۽ ثقافتي ماڳن تي مشتمل آهي جهڙوڪ سينٽ پيٽر بيسليڪا، سيسٽين چپل، ويٽيڪن اپوسٽولڪ لائبريري، ۽ ويٽيڪن ميوزيم. انهن ۾ دنيا جي سڀ کان مشهور پينٽنگس ۽ مجسما شامل آهن. ويٽيڪن سٽي جي منفرد معيشت کي مالي طور تي مدد ڪئي وئي آهي ڪيٿولڪ مومنن جي عطيا، پوسٽ اسٽيمپ ۽ يادگارن جي وڪري، عجائب گهرن ۾ داخلا جي فيس، ۽ اشاعتن جي وڪرو جي ذريعي. ويٽيڪن سٽي ۾ ڪوبه ٽيڪس نه آهي، ۽ شيون ڊيوٽي آزاد آهن.

ويٽيڪن شهر جو جھنڊو

نالو

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]

رومي ڪريا (پاپائيت) جو بنياد پاپ سڪسٽس پنجين سورهين صدي عيسوي ۾ رکيو جنهن جا ابتدائي مقصد مذهبي ۽ سماجي هيا۔ اڻويهين صدي عيسوي ۾ پيدمونتيز اطالوي حڪومت جي ڦهلاء سان هن جا اختيار گھتجڻ لڳا۔ 1860ء تائين اطالوص حڪومت اطالوص ٻيٽ نما جو گھڻو حصو جيڪو پاپائي روم جي رياست (پاپائي رياستن) ۾ شامل هيو زير اقتدار آڻي چڪي هئي۔ 1870ء ۾ روم به اطالوي حڪومت جي زير اقتدار هيو جنهن سان گڏ ئي پاپائي روم جي طاقت جو خاتمو ٿي ويو۔ 1919ء تائين اطالوي حڪومت پوري ٻيٽ نما بشمول سسلي ۽ ساردينيا تي قائم ٿي چڪي هئي۔ 1929ء ۾ پاپائي روم ۽ اطالوي حڪومت ليٽرن معاهدي (Lateran Treaties) تي اتفاق ڪيو۔ جنهن جي رو سان رومي ڪريا اڳوڻي پاپائي رياست (Papal States) کان دستبردار ٿي ويو هاڻ رومي ڪريا گھڻو ڪري پاپائي روم ۽ ڪيٿولڪ عيسائي مذهبي خدمتون سرانجام ڏيندو آهي۔

جاگرافي

[سنواريو]

گورننس

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

ڊيموگرافڪ

[سنواريو]

ثقافت

[سنواريو]

انفراسٽرڪچر ۽ عوامي خدمتون

[سنواريو]

پاڪستان سان تعلقات

[سنواريو]

پاڪستان جا ويٽيڪن سٽي سان خاص تعلقات آهن۔ ويٽيڪن سٽي جي لء پاڪستان جو هڪ مخصوص سفير آهي. ان جي تبادلئه خيال ۾ عموما سڀ کان اهم موضوع پاڪستان ۾ عيسائين سان ورتاء هوندو آهي.

وڌيڪ پڙهو

[سنواريو]
  • پاپائي روم جي فهرست
  • رومي ڪيٿولڪ ڪليسا
  • مقدس شهر

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Reuters Staff (6 October 2014). "Pope ditches Latin as official language of Vatican synod". Reuters. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 4 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 23 May 2023 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ {{cite web |title=What language is spoken at the Vatican? |website=Visiting The Vatican |date=13 April 2023 |url=https://visitingthevatican.com/what-language-is-spoken-at-the-vatican/ |access-date=5 November 2023 |archive-date=5 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105022349/https://visitingthevatican.com/what-language-is-spoken-at-the-vatican/ |url-status=live
  3. ↑ Solemn oath of the Vatican Swiss guards. 6 May 2014. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 December 2021 تي محفوظ ڪيل – YouTube وسيلي.
  4. ↑ "Vatican City :: Italy Explained". اصل نسخو مان 29 May 2023 تي محفوظ ڪيل. 2 February 2023 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ "Internet Portal of Vatican City State". Vatican City State. اصل نسخو مان 24 May 2011 تي محفوظ ڪيل. 9 July 2011 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "factbook".
  7. ↑ Robbers, Gerhard (2006) Encyclopedia of World Constitutions آرڪائيو ڪيا ويا 29 April 2016 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.. Infobase Publishing. ISBN 978-0-81606078-8. p. 1009
  8. ↑ Nick Megoran (2009) "Theocracy" آرڪائيو ڪيا ويا 4 August 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., p. 226 in International Encyclopedia of Human Geography, vol. 11, Elsevier ISBN 978-0-08-044911-1
  9. ↑ "Legislative and Executive Bodies". Vatican City State. اصل نسخو مان 24 May 2011 تي محفوظ ڪيل. 17 April 2022 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ Pope John Paul II (26 November 2000). "Fundamental Law of Vatican City State" (PDF). Vatican City State. اصل نسخو (PDF) مان 26 February 2008 تي محفوظ ڪيل. 17 April 2022 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ De Agostini Atlas Calendar آرڪائيو ڪيا ويا 3 June 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., 1930, p. 99. (in Italian)
  12. ↑ De Agostini Atlas Calendar آرڪائيو ڪيا ويا 3 June 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين., 1945–1946, p. 128. (in Italian)
  13. ↑ "Population" (اطالوي ۾). Vatican City State. 16 March 2024. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 17 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 16 March 2024 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ "Vatican City". Encyclopedia Britannica. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 March 2015 تي محفوظ ڪيل. 18 May 2021 تي حاصل ڪيل.
  15. ↑ "Vatican country profile". BBC News (برطانوي انگريزي ۾). 2018. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 25 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 24 August 2018 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "Europe :: Holy See (Vatican City) — The World Factbook – Central Intelligence Agency". www.cia.gov. 22 September 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 January 2022 تي محفوظ ڪيل. 25 January 2021 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ "Holy See (Vatican City)". CIA—The World Factbook. 22 September 2021. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 26 January 2022 تي محفوظ ڪيل. 25 January 2021 تي حاصل ڪيل.
  18. ↑ "Vatican City". Catholic-Pages.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 22 March 2019 تي محفوظ ڪيل. 12 August 2013 تي حاصل ڪيل.
  19. ↑ "Catholics increasing worldwide, reaching 1.329 billion". AsiaNews. 26 March 2020. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 April 2021 تي محفوظ ڪيل. 9 March 2021 تي حاصل ڪيل.
  1. ↑ Many other languages are used by institutions situated within the state, such as the Holy See, the Pontifical Swiss Guard, and the Pontifical Academy of Sciences.
    The Holy See uses Latin as its official language and Italian as its main working and diplomatic language; in addition, its Secretariat of State uses English, French, German, Italian, Polish, Portuguese and Spanish. The Swiss Guard has three command languages: German, French and Italian; the chaplain of the guard reads aloud the full oath of allegiance in these three languages.[3]
  2. ↑ All powers delegated by the sovereign[9][10]
  3. ↑ The De Agostini Atlas Calendar listed the area of Vatican City as 44 ha in its 1930 edition[11] but corrected it to 49 ha in its 1945–1946 edition.[12] The figure of 44 ha is still widely cited by many sources despite its inaccuracy.
  4. ↑ Visitors and tourists are not permitted to drive inside Vatican City without specific permission, which is normally granted only to those on official business in Vatican City.
  5. ↑ ITU-T assigned code 379 to Vatican City. However, Vatican City is included in the Italian telephone numbering plan and uses the Italian country code 39, followed by 06 (for Rome) and 698.
حوالي جي چڪ: "lower-alpha" نالي جي حوالن جي لاءِ ٽيگ <ref> آهن، پر لاڳاپيل ٽيگ <references group="lower-alpha"/> نہ مليو
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=ويٽيڪن_سٽي&oldid=339282" تان ورتل