مواد ڏانھن هلو

وزي وگ (سافٽويئر)

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

وزي وگ يا (وزيوگ WYSIWYG) انگريزي جملي جي What You See Is What You Get (جيڪو توهان ڏسو ٿا، اهوئي توهان حاصل ڪريو ٿا) جو اڪرونم آھي.[1] وزي وگ ھڪ سافٽويئر کي چيو ويندو آهي جيڪو مواد کي اهڙي شڪل ۾ سنوارڻ جي اجازت ڏئي ٿو، جيڪا ان جي ڇپجڻ يا آخري شڪل ۾ ڏيکارجڻ وقت جي صورت سان گهڻو ملي ٿي،[2] جهڙوڪ ڇپيل دستاويز، ويب صفحو، يا سلائيڊ پيشڪش. وزي وگ مان مراد اهڙو واپرائيندڙ انٽرفيس آهي، جيڪو استعمال ڪندڙ کي دستاويز ٺهڻ دوران ئي ان نتيجي سان تمام گهڻو ملندڙ جُلندڙ ڏيک ڏيکاري ٿو.[3] عام طرح وزي وگ مان اهو به مراد هوندو آهي ته استعمال ڪندڙ بغير ترتيب وارن حڪمن جا نالا ٽائيپ ڪرڻ يا ياد رکڻ جي سڌيءَ ريت دستاويز جي ترتيب ۾ تبديلي آڻي سگهي.[4]

تاريخ

[سنواريو]

وزي وگ طريقن جي قبوليت کان اڳ، ايڊيٽرن ۾ متن نظام جي معياري حرف خانو ۽ طرز ۾ ظاهر ٿيندو هو، ۽ ترتيب (حاشيا، وقفو وغيره) بابت تمام ٿورو اشارو ڏيندو هو. استعمال ڪندڙ اهڙا خاص غير ڇپجندڙ ڪنٽرول ڪوڊ داخل ڪندا هئا (جن کي هاڻي مارڪ اپ ڪوڊ ٽيگ چيو ويندو آهي) ته جيئن ڪجهه متن کي ٿلهو خط، ترڇو خط يا ٻئي حرف خاني يا سائيز ۾ ڏيکاريو وڃي. اهڙي ماحول ۾ متن ايڊيٽر ۽ ورڊ پروسيسر جي وچ ۾ تمام ٿورو فرق هوندو هو.[5]

اهي ايپليڪيشنون عام طور ڪوڊن يا ٽيگن جي وضاحت لاءِ هڪ من ماني مارڪ اپ ٻولي استعمال ڪنديون هيون. هر پروگرام وٽ دستاويز جي ترتيب ڏيڻ جو پنهنجو جدا طريقو هوندو هو، ۽ هڪ ورڊ پروسيسر مان ٻئي ڏانهن منتقل ٿيڻ ڏکيو ۽ وقت وٺندڙ عمل هوندو هو. اڄ به ڪجهه ايپليڪيشنن ۾ مارڪ اپ ٽيگ ۽ ڪوڊ مشهور آهن، ڇاڪاڻ ته اهي پيچيده ترتيب واري ڄاڻ محفوظ رکي سگهن ٿا. پر جڏهن اهي ٽيگ ايڊيٽر ۾ ظاهر ٿين ٿا ته اهي اڻترتيب متن ۾ جاءِ وٺن ٿا، ۽ نتيجي طور مطلوب ترتيب ۽ متن جي وهڪري کي بگاڙي سگهن ٿا.

براوو، جيڪو آلٽو لاءِ دستاويز تياري وارو پروگرام هو ۽ زيروڪس پارڪ ۾ بٽلر ليمپسن، چارلس سيموني ۽ سندن ساٿين 1974ع ۾ تيار ڪيو، عام طور اهو پهريون پروگرام سمجهيو وڃي ٿو جنهن WYSIWYG ٽيڪنالاجي شامل ڪئي،[6] جنهن ۾ متن ترتيب سميت ڏيکاريو ويندو هو (مثلاً جسٽيفڪيشن، فونٽ، ۽ اکرن جي متناسب وٿي).[7] آلٽو جو مانيٽر (72 پي پي آءِ، ٽائپوگرافيائي اڪائي جي بنياد تي) اهڙي نموني ٺاهيو ويو هو جو متن جو پورو صفحو اسڪرين تي ڏسي سگهجي ۽ پوءِ پهرين ليزر پرنٽرن تي ڇاپي سگهجي. جڏهن متن اسڪرين تي ترتيب ڏنو ويندو هو، تڏهن 72 پي پي آءِ فونٽ ميٽرڪ فائيل استعمال ٿيندا هئا، پر ڇپائي وقت 300 پي پي آءِ وارا فائيل ڪم ايندا هئا. نتيجي طور ڪڏهن ڪڏهن ڪجهه اکر ۽ لفظ ٿورا هيٺ مٿي ٿي ويندا هئا، ۽ اهو مسئلو اڄ تائين ڪنهن نه ڪنهن صورت ۾ جاري رهيو. براوو بعد ۾ تجارتي طور جاري ڪيو ويو، ۽ پوءِ زيروڪس اسٽار ۾ شامل سافٽويئر ان جو سڌو وارث هو.[8]

1978ع جي آخر ۾، زيروڪس پارڪ جي ڪم سان گڏ پر ان کان الڳ، هيوليٽ پيڪارڊ پيشڪشي سلائيڊون ٺاهڻ لاءِ پهريون تجارتي WYSIWYG سافٽويئر تيار ڪيو ۽ جاري ڪيو (جن کي اڄ پيشڪشي گرافڪس چيو ويندو آهي). پهريون نسخو برونو نالي سان جاري ٿيو (هڪ HP وڪرو تربيت واري پتلي جي نالي تي)، جيڪو ايڇ پي 1000 مِني ڪمپيوٽر تي هلندو هو ۽ ايڇ پي 2640، يعني HP جي پهرين بِٽ ميپ ٽرمينل، مان فائدو وٺندو هو. پوءِ برونو کي ايڇ پي-3000 تي منتقل ڪيو ويو ۽ ايڇ پي ڊرا HP Draw نالي سان ٻيهر جاري ڪيو ويو.[9]

1981ع تائين مائڪرو پرو پنهنجي ورڊ اسٽار ورڊ پروسيسر جي وزي وگ هجڻ جو اشتهار ڏئي رهي هئي،[10][11] پر ان جي ڏيک محدود هو ۽ رڳو طرزوار متن کي وزي وگ انداز ۾ ڏيکاريندو هو؛ ٿلهو ۽ ترڇو متن اسڪرين تي ڏيکاريو ويندو هو، انهن کي ٽيگن يا خاص ڪنٽرول ڪردارن ۾ نه ويڙهيو ويندو هو.[12] 1983ع ۾ وِيڪلي ريڊر پنهنجي اسٽڪي بيئر تعليمي سافٽويئر جو اشتهار "واٽ يو سي از واٽ يو گيٽ" واري نعري سان ڏنو، جنهن ۾ ايپل II جي گرافڪس جون تصويرون شامل هيون،[13] پر 1970ع ۽ 1980ع جي شروعاتي ڏهاڪن جا گهريلو ڪمپيوٽر اهڙي گرافڪس جي صلاحيت نه رکندا هئا، جيڪا وزي وگ دستاويز ڏيکاري سگهي، تنهنڪري اهڙيون ايپليڪيشنون گهڻو ڪري محدود مقصدن وارن مهانگن ورڪ اسٽيشنن تائين محدود رهيون (جهڙوڪ آئي بي ايم ڊسپلي رائيٽر سسٽم)، جيڪي عام ماڻهن جي پهچ کان ٻاهر هيون. جيئن جيئن ٽيڪنالاجي بهتر ٿي ۽ سستي بِٽ ميپ اسڪرينون ٺهڻ لڳيون، وزي وگ سافٽويئر وڌيڪ مشهور ڪمپيوٽرن ۾ ظاهر ٿيو، جن ۾ ليسا رائيٽ لاءِ ايپل ليزا (1983ع) ۽ ميڪ رائيٽ لاءِ ايپل ميڪنٽوش (1984ع) شامل آهن.[14]

پي سي ميگزين 1988ع ۾ لکيو ته ڪيترين ڪمپنين جي "بهادرانه قدمن" جي باوجود، IBM PC تي ٻڌل ورڊ پروسيسر اڃا تائين ميڪنٽوش وارن جي ڀيٽ ۾ اطمينان بخش نه هئا.[15] ميڪنٽوش نظام کي شروعات ۾ اهڙيءَ طرح ٺاهيو ويو هو جو اسڪرين جي وضاحت ۽ ايپل طرفان وڪرو ٿيندڙ اِميج رائيٽر ڊاٽ ميٽرڪس پرنٽرن جي وضاحت آساني سان هڪ ٻئي ۾ ماپي سگهجي: اسڪرين لاءِ 72 پي پي آءِ ۽ پرنٽر لاءِ 144 ڊي پي آءِ. اهڙيءَ طرح ميڪ رائيٽ ۽ ميڪ پينٽ جهڙن پروگرامن ۾ اسڪرين تي نظر ايندڙ ماپ ۽ سائيز آساني سان ڇپيل نڪرڻ سان ملائي سگهبي هئي. جيڪڏهن ڪاغذ کي اسڪرين اڳيان رکي ڏٺو وڃي ته ڇپيل تصوير ۽ اسڪرين تي نظر ايندڙ تصوير هڪجهڙي ماپ جي هوندي هئي، فرق رڳو ايترو جو ڇپيل صورت ۾ وضاحت ٻيڻي هوندي هئي. جيئن ته اِميج رائيٽر شروع ۾ واحد پرنٽر هو جيڪو ميڪنٽوش جي پرنٽر پورٽ سان جسماني طور ٺهندو هو، تنهنڪري اهو هڪ اثرائتو بند نظام ٺهي ويو. بعد ۾ جڏهن ٻاهرين ڊسپلي وارا ميڪ آيا ته وضاحت اسڪرين جي ماپ سان 72 ڊي پي آءِ حاصل ڪرڻ لاءِ مقرر ڪئي وئي. اهي وضاحتون گهڻو ڪري ان وقت جي PC دنيا ۾ عام VGA وضاحتن کان مختلف هونديون هيون. اهڙيءَ طرح، ميڪنٽوش جو 15-inch (38 cm) مانيٽر PC جي 640 × 480 وضاحت جي برابر هوندو هو، پر 16-inch (41 cm) اسڪرين کي 832 × 624 تي مقرر ڪيو ويندو هو، نه ڪي PCs ۾ هلندڙ 800 × 600 تي. ٽئين ڌر جي ڊاٽ ميٽرڪس پرنٽرن، ليزر پرنٽرن، ۽ ملٽي سنڪ مانيٽرن جي اچڻ سان وضاحتون اسڪرين جي وضاحت جي سادن ضربن کان هٽي ويون، ۽ مڪمل وزي وگ حاصل ڪرڻ وڌيڪ ڏکيو ٿي پيو.[16]

اشتقاق

[سنواريو]

"واٽ يو سي از واٽ يو گيٽ" وارو جملو، جنهن مان هي مخفف نڪتو آهي، مشهور جملو هو جيڪو فلپ ولسن جي ڊريگ ڪردار جيرالڊين ذريعي مشهور ٿيو. اهو پهريون ڀيرو سيپٽمبر 1969ع ۾ ظاهر ٿيو، ۽ پوءِ 1970ع جي شروعات ۾ دي فلپ ولسن شو ۾ باقاعدي استعمال ٿيو. اهو جملو جيرالڊين جي پوري شخصيت ۽ ظاهر کي قبول ڪرڻ جي گهر طور چيو ويندو هو.

ڪمپيوٽنگ سان لاڳاپيل طور هن جملي جي پهرين استعمال بابت ڪيترائي دعوائون موجود آهن:

تبديليون

[سنواريو]

ڪيتريون تبديليون رڳو ڪو نڪتو سمجهائڻ يا مذاق ڪرڻ لاءِ استعمال ٿين ٿيون، ۽ انهن جو حقيقي استعمال تمام محدود آهي. هيٺ ڪجهه مشهور صورتون ڏجن ٿيون:

  • وگي وگ WYGIWYG؛ واٽ يو گيٽ از واٽ يو گيٽ (what you get is what you get)، جيڪو گهڻو ڪري وزي ئيگ WYSIAYG، وزي مولويگ WYSIMOLWYG، يا وزي نويو WYSINWYW وانگر ساڳي معنيٰ ۾ استعمال ٿيندو آهي.[21]
  • وگي ويز WYGIWYS، واٽ يو گيٽ از واٽ يو گيٽ، جيڪو ڪمپيوٽنگ ۾ نتيجي-مرڪوز يوزر انٽرفيس جي هڪ عمل کي بيان ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي. هي اصطلاح جيڪب نيلسن مائڪروسافٽ آفيس 2007 جي "ربن" انٽرفيس لاءِ استعمال ڪيو.[22]
  • وزي ئويگ WYSIAWYG؛ واٽ يو سي از آلموسٽ واٽ يو گيٽ، جيڪو وزي مولويگ WYSIMOLWYG جهڙي معنيٰ رکي ٿو.[4]
  • وزيئيگ WYSIAYG؛ واٽ يو سي از آل يو گيٽ"، جيڪو اهو ڏيکارڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿو ته ڪڏهن ڪڏهن ترقي يافته استعمال ڪندڙ يوزر انٽرفيس جي پابندي ۾ هوندا آهن.[23]
  • وزي مولويگ WYSIMOLWYG؛ واٽ يو سي از مور آر ليس واٽ يو گيٽ، جيڪو اهو تسليم ڪري ٿو ته گهڻا وزي وگ WYSIWYG نفاذ مڪمل نه هوندا آهن.[4]
  • وزي نويو WYSINWYW؛ واٽ يو سي از ناٽ واٽ يو وانٽ، جنهن مان اشارو ملي ٿو ته مائڪروسافٽ ورڊ اڪثر استعمال ڪندڙ کي ڪنٽرول ڪري ٿو، نه ڪي استعمال ڪندڙ ان کي.[24]
  • وزي ويم WYSIWYW؛ واٽ يو سي از واٽ يو وانٽ، جيڪو گنو ٽيڪس ميڪس ايڊيٽنگ پليٽفارم کي بيان ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيو آهي.[25] هي مخفف واضح ڪري ٿو ته وزي وگ ايڊيٽرن جي ابتڙ، استعمال ڪندڙ وزي ويو پليٽفارمن کي اهڙيءَ طرح ترتيب ڏئي سگهي ٿو جو اهي (شايد جزوي طور) هٿرادو ٽائپ سيٽنگ پروگرام جهڙوڪ ٽيڪ يا ٽراف وانگر ڪم ڪن.
  • وزي وگ؛ واٽ يو ٿنڪ از واٽ يو گيٽ، جيڪو وارڊ ڪننگهم جي وڪي، پهرين استعمال ڪندڙ-سنواريل ويب سائيٽ، ۾ ملي ٿو،سانچو:Fix/category[حوالو گهربل] ۽ جنهن جي معنيٰ آهي "جيڪي شيءِ اسان ڳوليون ٿا، گهڻو ڪري ساڳي شيءِ اسان کي ملي ٿي"،[26] ۽ ان مان وري مراد آهي ته "ترتيب ڏنل نتيجو واقعي ائين نظر اچي ٿو جيئن توهان توقع ڪندا آهيو".[27]
  • YAFIYGI؛ you asked for it you got it، جيڪو اهڙي متن-حڪم تي ٻڌل دستاويزي ترميمي نظام لاءِ استعمال ٿيندو آهي جنهن ۾ وزي وگ شامل نه هجي، ۽ اهو ان حقيقت ڏانهن اشارو ڪري ٿو ته اهڙن نظامن جا استعمال ڪندڙ گهڻو ڪري اهڙي شيءِ حاصل ڪندا آهن جيڪا هو اصل ۾ نه چاهيندا هئا. ان کي وزي وگ جي ابتڙ تصور ڪيو ويندو آهي.[28] هي جملو پهريون ڀيرو، بغير مخفف جي، 1983ع ۾ ريل پروگرامر پاسڪل استعمال نٿا ڪن نالي مضمون ۾ هن معنيٰ ۾ استعمال ٿيو، جتي اهو ٽيڪو متن ايڊيٽر نظام لاءِ آيو هو. ان جو مخفف لڳ ڀڳ 1993ع کان استعمال ٿيڻ لڳو.[29][30][31]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ "Dictionary.com Unabridged (v 1.1)". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 30 November 2007 تي محفوظ ڪيل. 9 November 2007 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ "Oxford English Dictionary: WYSIWYG". Oxford University Press.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (ڳنڍڻو)
  3. ↑ "WYSIWYG Website Builders for Online Business". هف پوسٽ. 15 December 2015. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 16 December 2015 تي محفوظ ڪيل.
  4. 1 2 3 Howe, Denis (3 March 1999). "What You See Is What You Get". فولڊاڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 November 2010 تي محفوظ ڪيل. 7 January 2011 تي حاصل ڪيل.
  5. ↑ Kenner, Hugh (Spring 1982). "A Professional Writer Looks at Budget Word Processing". Sextant. شمارو 1. ص. 15–24. January 27, 2026 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ "Computing Now". 12 November 2008. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 October 2016 تي محفوظ ڪيل. 22 September 2016 تي حاصل ڪيل.
  7. ↑ Markoff, John (18 October 2007). "The Real History of WYSIWYG". دي نيو يارڪ ٽائيمز. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 February 2017 تي محفوظ ڪيل. 29 August 2016 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ بريڊ اي. مائرز. A Brief History of Human Computer Interaction Technology. آرڪائيو ڪيا ويا 18 June 2019 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. ACM interactions. Vol. 5, no. 2, March, 1998. pp. 44–54.
  9. ↑ "Hewlett Packard: Computer Focus" (PDF). HP Computer Museum. September 1985. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 9 September 2016 تي محفوظ ڪيل. 24 July 2019 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ "Can your software pass this screen test?". InfoWorld. 1981-01-19. ص. 5. 2025-04-12 تي حاصل ڪيل.
  11. ↑ "Can your word processor pass this screen test?". BYTE. March 1981. ص. 269. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 31 August 2014 تي محفوظ ڪيل. 18 October 2013 تي حاصل ڪيل.
  12. ↑ "In the beginning, there was the word processor". زيڊ ڊي نيٽ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 September 2016 تي محفوظ ڪيل. 22 September 2016 تي حاصل ڪيل.
  13. ↑ "What You See Is What You Get". Softline (advertisement). January 1983. ص. 10–11. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 3 July 2014 تي محفوظ ڪيل. 2014-07-27 تي حاصل ڪيل.
  14. ↑ Apple Computer, Claris (1984), MacWrite, محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 March 2019 تي محفوظ ڪيل, 2019-07-24 تي حاصل ڪيل
  15. ↑ Seymour, Jim (1988-02-29). "Fast, Flexible, & Forward-Looking". PC. جلد 7، شمارو 4. ص. 92–104. February 2, 2026 تي حاصل ڪيل.
  16. ↑ "WYSIWYG History, Etymology, Variations, Wikipedia, the free encyclopedia". Wiki (آمريڪي انگريزي ۾). 2022-03-21 تي حاصل ڪيل.
  17. ↑ Markoff, John (18 October 2007). "The Real History of WYSIWYG". Bits Blog. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 1 August 2018 تي محفوظ ڪيل. 2017-03-06 تي حاصل ڪيل.
  18. ↑ Hiltzik, Michael (1999). Dealers of Lightning: Xerox PARC and the Dawn of the Computer Age. هارپر بزنس. p. 200. ISBN 0-88730-891-0. https://archive.org/details/dealersoflightni00hilt/page/200.
  19. ↑ Lohr, Steve (2001). Go To. Basic Books. p. 128. ISBN 0-465-04226-0. https://books.google.com/books?id=XfPLVx6qS_cC&q=Geraldine+Jones+What+You+See+Is+What+You+Get+intitle%3AGo+intitle%3ATo&pg=PA128.
  20. ↑ Flynn, Peter (2014). Human Interfaces to Structured Documents (PDF) (Thesis). Ireland: يونيورسٽي ڪاليج ڪارڪ. ص. 40 footnote 10. محفوظ ڪيل (PDF) مان اصل نسخي کان 11 March 2016 تي محفوظ ڪيل. 10 March 2016 تي حاصل ڪيل.
  21. ↑ "WYGIWYG". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 10 September 2015 تي محفوظ ڪيل. 1 January 2016 تي حاصل ڪيل.
  22. ↑ "Jakob Nielsen's Alertbox, October 10, 2005 "R.I.P. WYSIWYG"". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 31 July 2012 تي محفوظ ڪيل. 16 September 2014 تي حاصل ڪيل.
  23. ↑ Howe, Denis (3 March 1999). "What You See Is All You Get". فولڊاڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 November 2010 تي محفوظ ڪيل. 7 January 2011 تي حاصل ڪيل.
  24. ↑ Holmes, W. N. (September 2001). "Crouching Error, Hidden Markup". Computer 34 (9): 128, 126–127. doi:10.1109/2.947101. http://eprints.utas.edu.au/1895. Retrieved 5 September 2016.
  25. ↑ "Welcome to GNU TeXmacs (FSF GNU project)". texmacs.org. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 February 2013 تي محفوظ ڪيل. 18 November 2019 تي حاصل ڪيل.
  26. ↑ Ward Cunningham (مرتب). "C2.com". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 24 April 2021 تي محفوظ ڪيل. 9 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ "wackowiki.org/WYTIWYG". 9 March 2023 تي حاصل ڪيل.
  28. ↑ Raymond, Eric S. (1996). The New Hacker's dictionary (3rd ed.). MIT Press. p. 497. ISBN 0-262-68092-0. https://books.google.com/books?id=g80P_4v4QbIC&q=YAFIYGI+%22opposite+of%22&pg=PA497.
  29. ↑ Eric S. Raymond (مرتب). "The Jargon File 4.4.7: YAFIYGI". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 29 June 2011 تي محفوظ ڪيل. 6 September 2009 تي حاصل ڪيل.
  30. ↑ "Real Programmers Don't Use Pascal". محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 18 December 2008 تي محفوظ ڪيل. 9 December 2008 تي حاصل ڪيل. (originally published in Datamation vol 29 no. 7, July 1983)
  31. ↑ Howe, Denis (13 March 1995). "What You See Is All You Get". فولڊاڪ. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 June 2010 تي محفوظ ڪيل. 7 January 2011 تي حاصل ڪيل.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=وزي_وگ_(سافٽويئر)&oldid=367515" تان ورتل