وائڪنگز


وائڪنگ (Vikings) اصل ۾ اسڪينڊينيويا (هاڻوڪي ڊينمارڪ، ناروي ۽ سويڊن) جا سامونڊي ماڻهو هئا. [3][4][5][6] [7][8][9] جيڪي 8 صدي جي آخر کان 11 صدي جي آخر تائين حملو ڪندا هئا، چوري ڪندا هئا ۽ يورپ جي مختلف حصن ۾ آباد ٿيندا هئا. اها رومي سمنڊ اتر آفريڪا، وچ اوڀر، گرين لينڊ ۽ ون لينڊ (هاڻوڪي ڪينيڊا، اتر آمريڪا ۾ نيو فائونڊ لينڊ) تائين سفر ڪندا هئا. انهن جي اصلي ملڪن ۾ (۽ ڪجهه ملڪن ۾ جن تي انهن حملو ڪيو ۽ آباد ٿيا) سرگرمي جو هي دور مشهور طور تي "وائڪنگ دور" جي نالي سان مشهور آهي ۽ "وائڪنگ" جي اصطلاح ۾ عام طور تي اسڪينڊينيوين ملڪن جا رهواسي پڻ شامل آهن. مجموعي طور تي 8هين صدي جي آخر کان 11هين صدي جي وچ تائين، وائڪنگ جو اتر ۽ اوڀر يورپ جي شروعاتي وچين دور جي تاريخ تي گهرو اثر پيو. جنهن ۾ انگلينڊ (۽ انگريزي ٻولي) ۽ فرانس جي ڪجهه حصن جي سياسي ۽ سماجي ترقي ۽ ڪيوان روس جو قيام، جيڪو پوء روسي سلطنت، يوڪرين ۽ بيلاروس رياستن جو اباڻو هو، شامل آهي.
ماهر ملاح ۽ پنهنجي مخصوص ڊگهي جهازن جا هلائيندڙ وائڪنگز برطانوي ٻيٽن ۾ فارو ٻيٽ. آئس لينڊ، گرين لينڊ، نارمنڊي ۽ بالٽڪ ساحل انهي سان گڏ اوڀر يورپ ۾ ڊنيپر ۽ وولگا واپاري رستن تي, نارس آباديون ۽ حڪومتون قائم ڪيون, جتي انهن کي ورنگيئن پڻ سڏيو ويندو هو. نارمن نارس-گيلز، روس, فيروي (Faroese) ۽ آئس لينڊر انهن نارس ڪالونين مان نڪتا. هڪ موقعي تي روس وائڪنگز جو هڪ گروهه ايترو ڏکڻ ڏانهن ويو جو مختصر طور تي بازنطيني شهنشاهه جي محافظ هجڻ کان پوءِ انهن قسطنطنيه جي بازنطيني شهر تي حملو ڪيو.[10] وائڪنگز ڪيسپين سمنڊ ۽ عرب ڏانهن به سفر ڪيو.[11] [12] اهي اتر آمريڪا تائين پهچڻ وارا پهريان يورپي هئا. مختصر طور تي نيو فائونڊ لينڊ (ون لينڊ) ۾ آباد ٿيا. جڏهن ته نارس ڪلچر کي پرڏيهي زمينن تي پکيڙيو, اهي هڪ ئي وقت غلام، ڪنواريون ۽ اسڪينڊينيويا ڏانهن پرڏيهي ثقافتي اثر گهر کڻي آيا. ٻنهي جي جينياتي ۽ تاريخي ترقي کي متاثر ڪيو. وائڪننگ دور دوران نارس وطن بتدريج ننڍين بادشاهتن کان ٽن وڏين بادشاهتن; ڊينمارڪ، ناروي ۽ سويڊن ۾ ضم ٿي ويا.
وائڪنگ پراڻي نارس ٻولي ڳالهائيندا هئا ۽ رن (rune) ۾ لکت ٺاهيندا هئا. وائڪنگ دور جي گھڻي ڀاڱي لاءِ اهي پراڻي نارس مذهب جي پيروي ڪندا هئا پر 8 هين - 12هين صدي دوران عيسائي بڻجي ويا. وائڪنگ جا پنهنجا قانون، فن ۽ فن تعمير هئا. گهڻا وائڪنگ پڻ هاري, ماهيگير، دستڪار ۽ واپاري هئا. وائڪنگ جا مشهور تصور, اڪثر ڪري نارس وارن جي پيچيده ترقي يافته تهذيب کان سخت مختلف آهن, جيڪو آثار قديمه ۽ تاريخي ذريعن مان نڪرندو آهي. وائڪنگ جي هڪ رومانوي تصوير عظيم وحشين جي طور تي 18 صدي ۾ اڀرڻ شروع ٿي. هي 19 صدي جي وائڪنگ بحالي دوران ترقي ڪئي[13] [14] ۽ وڏي پيماني تي پروپيگنڊا ڪئي وئي. وائڪنگ جا مختلف خيال, تشدد، قزاق بت پرستن جي طور تي يا بي خوف ايڊونچررز جي طور تي متضاد جديد وائڪنگ افسانن کي ظاهر ڪن ٿا. جيڪي 20 صدي جي شروعات تائين شڪل اختيار ڪئي. موجوده مشهور نمائندگي عام طور تي ثقافتي ڪليچ ۽ اسٽيريوٽائپس تي ٻڌل آهن ۽ گهٽ ۾ گهٽ صحيح آهن. مثال طور. ڪو به ثبوت ناهي ته اهي سڱن وارا هيلمٽ, هڪ لباس جو عنصر جيڪو پهريون ڀيرو 19 صدي ۾ ظاهر ٿيو, پائيندا هئا.
اشتقاق
[سنواريو]لفظ وائڪنگ جي اشتقاق تي تعليمي ماهرن طرفان گهڻو بحث ڪيو ويو آهي، جنهن ۾ ڪيترائي اصل نظريا پيش ڪيا ويا آهن. هڪ نظريو اهو ظاهر ڪري ٿو ته لفظ جي ابتدا آبادڪاري لا پراڻي انگريزي لفظ (wieseg) ۽ پراڻي فريسيئن لفظ 'وائيزنگ' مان آهي، جنهن جي تصديق تقريبن 300 سال اڳ ڪئي وئي هئي. هڪ ٻيو گهٽ مشهور نظريو اهو آهي ته وائڪنگ نسائي لفظ vicing 'ڪريڪ'، 'انليٽ'، 'ننڍي خليج' مان آيو آهي. پراڻو نارس لفظ وِڪنگر 12 صدي تائين تحريري ذريعن ۾ نظر نٿو اچي، سواءِ ڪجهه رنسٽون جي.
هڪ ٻيو اشتقاق جيڪو 21 صدي جي شروعات ۾ حمايت حاصل ڪئي، وائڪنگ ساڳئي جڙ مان نڪتل آهي جيئن پراڻي نارس ويڪا (vica 'سمنڊ ميل)، اصل ۾ روئرز جي ٻن شفٽن جي وچ ۾ فاصلي جو حوالو ڏئي ٿو، آخرڪار پروٽو-جرمنڪ وِڪان (vikan 'گهٽڻ) کان. هي ابتدائي نارڊڪ فعل *wikan 'موڙهڻ' ۾ ملي ٿو، جيڪو پراڻي آئس لينڊڪ وِڪجا (vikja 'هلڻ، ڦرڻ) سان ملندڙ جلندڙ آهي، برنارڊ ميس جي مطابق، "چڱي طرح تصديق ٿيل ناٽيڪل استعمال" سان هي نظريو لساني طور تي بهتر طور تي تصديق ٿيل آهي ۽ اهو اصطلاح گهڻو ڪري اتر اولهه يورپ جي جرمن ماڻهن پاران سيل جي استعمال کان اڳ جو آهي.
تاريخ
[سنواريو]ثقافت
[سنواريو]جنگ
[سنواريو]ورثو
[سنواريو]نسلي ورثو
[سنواريو]پڻ ڏسو
[سنواريو]ڪتابي فهرست
[سنواريو]وڌيڪ پڙهڻ
[سنواريو]| فائل:Viking Expansion.png وائڪنگز جي پکڙجڻ جو نقشو (8هين کان 11هين صدي) | |
| جڳھ | |
|---|---|
| جڳھون | |
سرڪاري ٻوليون | قديم نورس (Old Norse) |
وائڪنگ (Vikings) اصل ۾ اسڪينڊينيويا (هاڻوڪي ڊينمارڪ، ناروي ۽ سويڊن) جا سامونڊي ماڻهو هئا. جيڪي 8 صدي جي آخر کان 11 صدي جي آخر تائين حملو ڪندا هئا، چوري ڪندا هئا ۽ يورپ جي مختلف حصن ۾ آباد ٿيندا هئا. اها رومي سمنڊ اتر آفريڪا، وچ اوڀر، گرين لينڊ ۽ ون لينڊ (هاڻوڪي ڪينيڊا، اتر آمريڪا ۾ نيو فائونڊ لينڊ) تائين سفر ڪندا هئا. انهن جي اصلي ملڪن ۾ (۽ ڪجهه ملڪن ۾ جن تي انهن حملو ڪيو ۽ آباد ٿيا) سرگرمي جو هي دور مشهور طور تي "وائڪنگ دور" جي نالي سان مشهور آهي ۽ "وائڪنگ" جي اصطلاح ۾ عام طور تي اسڪينڊينيوين ملڪن جا رهواسي پڻ شامل آهن. مجموعي طور تي 8هين صدي جي آخر کان 11هين صدي جي وچ تائين، وائڪنگ جو اتر ۽ اوڀر يورپ جي شروعاتي وچين دور جي تاريخ تي گهرو اثر پيو. جنهن ۾ انگلينڊ (۽ انگريزي ٻولي) ۽ فرانس جي ڪجهه حصن جي سياسي ۽ سماجي ترقي ۽ ڪيوان روس جو قيام، جيڪو پوء روسي سلطنت، يوڪرين ۽ بيلاروس رياستن جو اباڻو هو، شامل آهي.
وائڪنگز (Vikings) قديم اسڪينڊينيويا (موجوده ناروي، سويڊن ۽ ڊينمارڪ) جا ملاح، جنگجو، واپاري ۽ قزاق هئا، جن 8هين صديءَ جي آخر کان 11هين صديءَ جي پڇاڙيءَ تائين يورپ جي وڏي حصي تي حملا ڪيا، واپار ڪيو ۽ اتي آباديون قائم ڪيون. هن دور کي تاريخ ۾ "وائڪنگ دور" (Viking Age) چيو ويندو آهي.
سامونڊي سفر ۽ فتوحات
[سنواريو]وائڪنگز پنهنجي خاص ٻيڙين، جن کي لانگ شپس (Longships) چيو ويندو هو، جي ڪري مشهور هئا. اهي ٻيڙيون سمنڊ سان گڏوگڏ درياهن ۾ به هلي سگهنديون هيون.
- هنن برطانيه، آئس لينڊ، گرين لينڊ ۽ نيو فائونڊ لينڊ (اتر آمريڪا) تائين سفر ڪيو.
- اهي پهريان يورپي هئا جيڪي ڪولمبس کان صدين اڳ اتر آمريڪا پهتا.
- اوڀر ۾ هنن ڪيوان روس (Kievan Rus) جو بنياد وڌو، جيڪو اڳتي هلي روس، يوڪرين ۽ بيلاروس جو بنياد بڻيو.
ثقافت ۽ سماج
[سنواريو]عام تصور جي برعڪس، وائڪنگز صرف جنگجو نه هئا، پر اهي ماهر هاري، مهاڻا، ڪاريگر ۽ واپاري پڻ هئا.
- ٻولي ۽ لکڻي: اهي قديم نورس ٻولي ڳالهائيندا هئا ۽ پٿرن تي خاص نشانن (Runes) ذريعي لکندا هئا.
- مذهب: شروعات ۾ اهي قديم نارڊڪ خدائن (جهڙوڪ اوڊن ۽ ٿور) کي مڃيندا هئا، پر وقت گذرڻ سان عيسائيت اختيار ڪيائون.
- قانون: وائڪنگز وٽ پنهنجو قانوني نظام هو، جنهن ۾ فيصلا "ٿنگ" (Thing) نالي اسيمبليءَ ۾ ڪيا ويندا هئا.
غلط فهميون ۽ سڃاڻپ
[سنواريو]وائڪنگز بابت هڪ عام غلط فهمي اها آهي ته اهي سڱن وارا هيلمٽ (Horned Helmets) پائيندا هئا، پر آثار قديمه مان اهڙو ڪو به ثبوت نه مليو آهي. اهو تصور 19هين صديءَ جي مصورن ۽ ڊراما نگارن پاران پيدا ڪيو ويو هو.
ورثو
[سنواريو]وائڪنگز يورپ جي سياست، سماج ۽ ٻولين (خاص طور تي انگريزي ٻولي) تي گهرا اثر ڇڏيا. نارمنڊي (فرانس) جا "نارمن" اصل ۾ وائڪنگز هئا جن اتي آبادي قائم ڪئي هئي.
حوالا
[سنواريو]- ↑ Illustration from a Life of Albinus of Angers produced at the Abbey of Saint-Aubin. Depicted is a Viking attack on Guérande. See Magdalena Carrasco, "Some Illustrations of the Life of St. Aubin (Albinus) of Angers (Paris, Bibliothèque nationale, Ms. n.a.l. 1390) and Related Works", PhD dissertation, Yale University, 1980, p. 42ff. سانچو:ProQuest
- ↑ The article Tjängvidestenen آرڪائيو ڪيا ويا 27 January 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. in Nordisk familjebok (1919).
- ↑ Margaryan, Ashot; Lawson, Daniel J.; Sikora, Martin; Racimo, Fernando; Rasmussen, Simon; Moltke, Ida; Cassidy, Lara M.; Jørsboe, Emil et al. (17 September 2020). "Population genomics of the Viking world". Nature 585 (7825): 390–396. doi:. PMID 32939067. Bibcode: 2020Natur.585..390M.
- ↑ Mawer, Allen (1913). The Vikings. Cambridge University Press. ص. 1. ISBN 0-9517339-4-X.
The term 'Viking'... came to be used more especially of those warriors who left their homes in Scandinavia and made raids on the chief European countries. This is the narrow, and technically the only correct use of the term 'Viking,' but in such expressions as 'Viking civilisation,' 'the Viking age,' 'the Viking movement,' 'Viking influence,' the word has come to have a wider significance and is used as a concise and convenient term for describing the whole of the civilisation, activity and influence of the Scandinavian peoples, at a particular period in their history, and to apply the term 'Viking' in its narrower sense to these movements would be as misleading as to write an account of the age of Elizabeth and label it 'The Buccaneers.'
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (مدد) Holman, Catherine (2003). Historical Dictionary of the Vikings. Scarecrow Press. ص. 1. ISBN 0-8108-6589-0.Viking is not merely another way of referring to a medieval Scandinavian. Technically, the word has a more specific meaning, and it was used (only infrequently by contemporaries of the Vikings) to refer to those Scandinavians, usually men, who attacked their contemporaries...
Simpson, Jacqueline (1980). The Viking World. Batsford. ص. 9. ISBN 0-7134-0777-8. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 15 September 2019 تي حاصل ڪيل.Strictly speaking, therefore, the term Viking should only be applied to men actually engaged in these violent pursuits, and not to every contemporary Scandinavian...
Davies, Norman (1999). The Isles: A History. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-803073-7.The Viking appellation... refers to an activity, not to an ethnic group
- ↑ Campbell, Alistair (1973). "Viking". Encyclopaedia Britannica. جلد 23. Encyclopaedia Britannica. ص. 11. ISBN 0-85229-173-6. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 8 June 2020 تي حاصل ڪيل.
The term "Viking" is applied today to Scandinavians who left their homes intent on raiding or conquest, and their descendants, during a period extending roughly from 800 to 1050 CE.
Mawer, Allen (1922). "The Vikings". ۾ Bury, J. B. (مرتب). The Cambridge Medieval History. جلد 3. Cambridge University Press. ص. 309. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 8 June 2020 تي حاصل ڪيل.The term Viking... is now commonly applied to those Norsemen, Danes and Swedes who harried Europe from the eighth to the eleventh centuries...
"Viking". The Concise Oxford Dictionary of Archaeology (2 ڇاپو). Oxford University Press. 2009. ISBN 978-0-19-172713-9. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 3 January 2020 تي حاصل ڪيل.Viking... Scandinavian words used to describe the seafaring raiders from Norway, Sweden, and Denmark who ravaged the coasts of Europe from about 800 AD onwards.
Crowcroft, Robert; Cannon, John, مرتب (2015). "Viking". The Oxford Companion to British History (2 ڇاپو). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-175715-0. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 23 May 2020 تي محفوظ ڪيل. 3 January 2020 تي حاصل ڪيل.Viking is an Old Norse term, of disputed derivation, which only came into common usage in the 19th cent. to describe peoples of Scandinavian origin who, as raiders, settlers, and traders, had major and long-lasting effects on northern Europe and the Atlantic seaboards between the late 8th and 11th cents.
- ↑ Oxford Dictionaries (2011). Concise Oxford English Dictionary. OUP Oxford. ص. 1612. ISBN 978-0-19-960110-3. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 14 April 2023 تي محفوظ ڪيل. 15 September 2019 تي حاصل ڪيل.
Vikings: Any of the Scandinavian seafaring pirates and traders who raided and settled in many parts of NW Europe in the 8th–11th centuries...
Random House Unabridged Dictionary (2019). "Vikings". Dictionary.com. Random House. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 12 December 2019 تي محفوظ ڪيل. 12 December 2019 تي حاصل ڪيل.Viking... Any of the Scandinavian pirates who plundered the coasts of Europe from the 8th to 10th centuries
COBUILD Advanced English Dictionary. "Viking". Collins Online Dictionary. HarperCollins. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 October 2019 تي محفوظ ڪيل. 12 December 2019 تي حاصل ڪيل.The Vikings were people who sailed from Scandinavia and attacked villages in most parts of north-western Europe from the 8th to the 11th centuries
Collins English Dictionary. "Viking". Collins Online Dictionary. HarperCollins. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 October 2019 تي محفوظ ڪيل. 12 December 2019 تي حاصل ڪيل.Viking... [A]ny of the Danes, Norwegians, and Swedes who raided by sea most of N and W Europe from the 8th to the 11th centuries, later often settling, as in parts of Britain.
Webster's New World Dictionary, 4th Edition (2010). "Viking". Collins Online Dictionary. Houghton Mifflin Harcourt. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 7 October 2019 تي محفوظ ڪيل. 12 December 2019 تي حاصل ڪيل.Viking... [A]ny of the Scandinavian sea rovers and pirates who ravaged the coasts of Europe from the 8th to the 10th cent.
{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (ڳنڍڻو) Cambridge Advanced Learner's Dictionary & Thesaurus. "Viking". Cambridge Dictionary. Cambridge University Press. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 6 May 2019 تي محفوظ ڪيل. 12 December 2019 تي حاصل ڪيل.Viking... [A] person belonging to a race of Scandinavian people who travelled by sea and attacked parts of northern and southern Europe between the 8th and 11th centuries, often staying to live.
- ↑ "Viking". Encyclopædia Britannica, Inc. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 5 May 2019 تي محفوظ ڪيل. 30 September 2018 تي حاصل ڪيل.
Viking, also called Norseman or Northman, member of the Scandinavian seafaring warriors who raided and colonized wide areas of Europe from the 9th to the 11th century and whose disruptive influence profoundly affected European history. These pagan Danish, Norwegian, and Swedish warriors were...
- ↑ Linton, Michael I. A.; Nokkentved, Christian. "Denmark: The Viking Era". Encyclopædia Britannica, Inc. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 30 September 2018 تي محفوظ ڪيل. 30 September 2018 تي حاصل ڪيل.
Viking society, which had developed by the 9th century, included the peoples that lived in what are now Denmark, Norway, Sweden, and, from the 10th century, Iceland
- ↑ Roesdahl, pp. 9–22.
- ↑ Klein, Christopher (19 October 2018). "Globetrotting Vikings: The Quest for Constantinople". HISTORY (انگريزي ۾). محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 21 October 2022 تي محفوظ ڪيل. 20 October 2022 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Dangerous journeys to Eastern Europe and Russia". National Museum of Denmark. 24 June 2025 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Batey, Colleen E.; Graham-Campbell, James (1994). Cultural Atlas of the Viking World. New York: Facts on File. ص. 184. ISBN 978-0-8160-3004-0.
- ↑ Wawn 2000
- ↑ Johnni Langer, "The origins of the imaginary viking", Viking Heritage Magazine, Gotland University/Centre for Baltic Studies. Visby (Sweden), n. 4, 2002.
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو]| Viking جي لغوي معنائن جي لاءِ وڪي لغت ۾ ڏسو |
| وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا Vikings. |
Vikings and the Old Norse سفري راهنما منجانب وڪي سفر Wikivoyage
| وڪي وسيلا ۾ وائڪنگز جي متعلق وسيط موجود آھي |
- Vikings – View videos at The History Channel
- Copenhagen-Portal – The Danish Vikings
- BBC: History of Vikings
- Borg Viking museum, Norway
- Ibn Fadlan and the Rusiyyah, by James E. Montgomery, with full translation of Ibn Fadlan
- Reassessing what we collect website – Viking and Danish London History of Viking and Danish London with objects and images
- Wawm, Andrew, The Viking Revival – BBC Online, Ancient History in Depth (updated 17 February 2011)
- مضمون with short description
- Short description is different from Wikidata
- CS1 errors: ISBN date
- CS1 maint: numeric names: authors list
- CS1 انگريزي-language sources (en)
- سانچا
- صفحات جيڪي Infobox organization ۾ اڻڄاتل پيراميٽر استعمال ڪن ٿا
- Commons link is locally defined
- Commons category wi local airtin different than on Wikidata
- GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- وائڪنگز
- نسلي گروہ
- اسڪينڊينيويا
- يورپي ماڻهو
- يورپ جي تاريخ
- اسڪينڊينيويا جي تاريخ
- وچين دور جا يورپي ماڻهو
- يورپ جا نسلي گروهه
- وچين دور
- وائڪنگ دور
- يورپ جون لوھ جي دور جون ثقافتون
- وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون
- وچئين دور جا قزاق
- سويڊن ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- ڊينمارڪ ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- ناروي ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- ايسٽونيا ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- انگلينڊ ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- اسڪاٽلينڊ ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- آئرلينڊ ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- فرانس ۾ آثار قديمه جون ثقافتون
- ٽٽل فائيل ڳنڍڻن وارا صفحا