مواد ڏانھن هلو

هوابازي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
بوئنگ 747 جيڪو پين ايم پاران هلايو ويندو هو، 1978ع

هوابازي (Aviation) ۾ مشينن ذريعي اڏام ۽ هوائي سوارين جي صنعت سان لاڳاپيل سرگرميون شامل آهن. هوائي سوارين ۾ فڪسڊ ونگ ۽ روٽري ونگ قسم، پرن جي شڪل بدلن جي قابل گاڏيون، پرن کان سواءِ اڏامن واري گاڏيون، انهي سان گڏ هوا کان هلڪي سواريون جهڙوڪ گرم هوا جا غبارا ۽ گلائڊر شامل آهن.

هوابازي جي شروعات 18هين صدي ۾ گرم هوا جي غباري، هڪ اهڙو سامان جيڪو هوا جي حرڪت ذريعي هوا ۾ منتقلي جي قابل هو، جي ترقي سان ٿي. ڪليمينٽ ايڊر سال 1890ع ۾ فرانس ۾ هڪ طاقتور گرم غبارو، "ايڊر ايول" ٺاهيو، پر اهو قابو جي قابل نه هو. هي پهرين طاقتور هوائي سواري هئي، پر اها ڪنٽرول ٿيل اڏام حاصل نه ڪري سگهي. هوابازي جي ٽيڪنالاجي ۾ ڪجهه اهم ترين ترقي سال 1896ع ۾ اوٽو لليينٿل جي ڪنٽرول ٿيل گلائڊنگ اڏام سان آئي. هڪ وڏو قدم "رائٽ فلائر" (Wright Flyer) جي تعمير سان کنيو ويو، جيڪو سال 1900ع جي شروعات ۾ رائٽ برادرز پاران پهريون طاقتور ھوائي جهاز هو.

ان وقت کان وٺي، جيٽ انجن جي متعارف ٿيڻ سان هوابازي ۾ هڪ ٽيڪنالاجيڪل انقلاب آيو آهي، جنهن هوابازي کي سڄي دنيا ۾ ٽرانسپورٽ جو هڪ وڏو ذريعو بڻائي وڃيو آهي. سال 2024ع تائين، بين الاقوامي شهري هوابازي جي تنظيم (ICAO) جي مطابق، سجي دنيا ۾ 9.5 ارب مسافر هوائي سوارين تي سفر ڪيا.[1] سال 2018ع تائين، اندازن موجب دنيا جي آبادي جو 11 سيڪڙو هوائي سفر ڪيو، جنهن ۾ %4 تائين بين الاقوامي پروازن جو حصو هو.[2]

حوالا

[سنواريو]
  1. . 2025-01-28. 2025-06-20 {{cite web}}: Missing or empty |title= (مدد); Missing or empty |url= (مدد)
  2. Gössling, Stefan; Humpe, Andreas (2020-11-01). "The global scale, distribution and growth of aviation: Implications for climate change". Global Environmental Change 65. doi:10.1016/j.gloenvcha.2020.102194. ISSN 0959-3780. PMID 36777089. Bibcode: 2020GEC....6502194G.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]