نڪولو ميڪياويلي
| نڪولو ميڪياويلي | |
|---|---|
| فائل:Santi di Tito - Niccolò Machiavelli's portrait headcrop.jpg نڪولو ميڪياويلي جو پورٽريٽ | |
| پيدائش | 3 مئي 1469 فلورنس، اطاليه |
| وفات | 21 جون 1527 فلورنس، اطاليه |
| مشھور ڪم | دي پرنس (Il Principe)، Discourses on Livy |
| عهد | اطالوي نشاۃ ثانیہ (Italian Renaissance) |
| علائقو | مغربي فلسفو |
| مڪتبه فڪر | سياسي فلسفو، جمهوري خيال |
شعبه عمل |
سياسي فلسفو، سفارتڪاري، تاريخ |
نڪولو دي برنارڊو دي ميڪياويلي (3 مئي 1469 – 21 جون 1527) فلورنس جو سفارتڪار، ليکڪ، فلسفي ۽ تاريخدان هو، جيڪو اطالوي نشاۃ ثانیہ جي دور ۾ رهيو. کيس جديد سياسي فلسفو ۽ سياسي سائنس جو باني به سڏيو وڃي ٿو. هو خاص طور پنهنجي سياسي تصنيف دي پرنس (Il Principe) جي ڪري مشهور آهي، جيڪا تقريباً 1513ع ۾ لکي وئي پر سندس وفات کان پنج سال پوءِ 1532ع ۾ شايع ٿي.
ابتدائي زندگي ۽ سرڪاري خدمتون
[سنواريو]ميڪياويلي ڪيترن سالن تائين فلورنس جي جمهوريه ۾ اعليٰ سرڪاري عهدي تي رهيو ۽ سفارتي ۽ فوجي معاملن جون ذميواريون نڀائيندو رهيو. 1498ع کان 1512ع تائين هو فلورنس جي جمهوريه جي سيڪنڊ چانسري ۾ سيڪريٽري طور ڪم ڪندو رهيو، جڏهن ميڊيچي خاندان اقتدار کان ٻاهر هو.
ادبي ڪم
[سنواريو]سياسي لکڻين کان علاوه ميڪياويلي مزاحيه ناٽڪ، شاعري، ڪارنيول گيت ۽ ذاتي خط و ڪتابت پڻ لکي. سندس خط تاريخدانن لاءِ اهم ذريعو آهن.
سياسي فلسفو
[سنواريو]ميڪياويلي جي لکڻين جو مرڪز سياسي طاقت، حڪمراني ۽ اقتدار جي حقيقتن تي آهي. دي پرنس ۾ هن بيان ڪيو ته حڪمران ڪيئن سياسي ڪاميابي حاصل ڪري سگهن ٿا. هن جو خيال هو ته سياست ۾ ڪڏهن ڪڏهن ڌوڪو، حڪمت عملي ۽ طاقت جو استعمال ضروري ٿي سگهي ٿو. انهيءَ سبب سندس نالو اڪثر اهڙن عملن سان ڳنڍيو ويو آهي جيڪي سياسي ضرورت لاءِ اخلاقي حدن کان ٻاهر سمجهيا وڃن.
دي پرنس جي شايع ٿيڻ کان پوءِ ان تي وڏي بحث ۽ تڪرار پيدا ٿيو. ڪجهه ماڻهو ان کي سياسي حقيقت جو سادو بيان سمجهن ٿا، جڏهن ته ٻيا ان کي اقتدار حاصل ڪرڻ ۽ برقرار رکڻ لاءِ رهنمائي ڪندڙ ڪتاب سمجهن ٿا.
ٻين اهم تصنيفن
[سنواريو]ميڪياويلي جي هڪ ٻي اهم تصنيف Discourses on Livy آهي، جنهن کي جديد جمهوري سوچ جي ترقي ۾ اهم قرار ڏنو ويو آهي. سندس خيالن روشنيءَ جي دور جي مفڪرن جهڙوڪ Jean-Jacques Rousseau ۽ James Harrington تي اثر وڌو.
اثر ۽ ورثو
[سنواريو]ميڪياويلي جا خيال سياست، فلسفي ۽ تاريخ تي گهرو اثر ڇڏيندڙ رهيا آهن. ڪيترن مفڪرن ۽ سياستدانن سندس نظرين تي بحث ڪيو آهي، ۽ اڄ به سندس ڪم سياسي نظريي جي مطالعي ۾ اهم حيثيت رکي ٿو.