مواد ڏانھن هلو

نيويارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

سانچو:Infobox exchange

نيويارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج (New York Stock Exchange؛ مخفف NYSE، لقب "دي بگ بورڊ")[1] هڪ آمريڪي اسٽاڪ ايڪسچينج آهي جنهن جو هيڊ ڪوارٽر نيويارڪ شهر جي لوئر مينهٽن ۾ نيويارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج بلڊنگ ۾ واقع آهي. هي مارڪيٽ ڪيپيٽلائيزيشن جي لحاظ کان دنيا جي سڀ کان وڏي اسٽاڪ ايڪسچينج آهي،[2][3] جيڪا جنوري 2026 ۾ 44 ٽريلين ڊالرن کان وڌي وئي هئي.[4]

NYSE جي مالڪي انٽرڪونٽيننٽل ايڪسچينج (Intercontinental Exchange) وٽ آهي، جيڪا هڪ آمريڪي هولڊنگ ڪمپني آهي. هن کان اڳ، هي NYSE Euronext (NYX) جو حصو هئي. 2022 ۾ ڪيل هڪ گيلپ سروي موجب، تقريبن 58 سيڪڙو آمريڪي بالغن جو پئسو اسٽاڪ مارڪيٽ ۾ لڳل آهي.[5]

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

تاريخ

[سنواريو]
1882 ۾ 10–12 براڊ اسٽريٽ تي اسٽاڪ ايڪسچينج

نيويارڪ ۾ بروڪرز جي وچ ۾ سيڪيورٽيز جي واپار جي پهرين تنظيم جو سراغ بٽن ووڊ معاهدي (Buttonwood Agreement) مان ملي ٿو. 17 مئي 1792 تي، چوويهن بروڪرز بٽن ووڊ معاهدي تي صحيحون ڪيون. شروعاتي ڏينهن ۾ واپار ٿيندڙ سيڪيورٽيز ۾ گهڻو ڪري سرڪاري سيڪيورٽيز جهڙوڪ جنگي بانڊ (War Bonds) ۽ فرسٽ بئنڪ آف يونائيٽيڊ اسٽيٽس جا اسٽاڪ شامل هئا.[6]

1817 ۾، نيويارڪ جي اسٽاڪ بروڪرز نيون سڌارائون ڪيون ۽ تنظيم کي نئين سر منظم ڪيو. 1817 کان 1865 جي وچ ۾ مختلف جڳهون استعمال ڪيون ويون، جنهن کانپوءِ موجوده مقام اختيار ڪيو ويو.[6]

اليڪٽرڪ ٽيليگراف جي ايجاد مارڪيٽن کي مضبوط ڪيو ۽ نيويارڪ جي مارڪيٽ ٻين مارڪيٽن جي مقابلي ۾ وڌيڪ غالب ٿي وئي. اڻويهين صدي جي پوئين اڌ ۾ سيڪيورٽيز جي واپار ۾ تيزي سان واڌارو ٿيو.[7]

1930 جي ڏهاڪي ۾ عظيم معاشي لاهي (Great Depression) کانپوءِ حڪومتي ضابطا لازمي قرار ڏنا ويا. 21 اپريل 2005 تي، NYSE آرڪيپيلاگو (Archipelago) سان ضم ٿيڻ جو اعلان ڪيو ته جيئن ان کي هڪ عوامي واپاري ڪمپني طور منظم ڪيو وڃي. 4 اپريل 2007 تي، يورونيڪسٽ (Euronext) سان ضم ٿيڻ کانپوءِ هي پهرين ٽرانس اٽلانٽڪ اسٽاڪ ايڪسچينج بڻجي وئي.

نمايان واقعا

[سنواريو]

20ھين صدي

[سنواريو]

پهرين عالمي جنگ شروع ٿيڻ کان ٿورو پوءِ (31 جولاءِ 1914) ايڪسچينج کي بند ڪيو ويو هو، پر ان سال 28 نومبر تي بانڊز جي واپار لاءِ جزوي طور تي کوليو ويو.[8]

16 سيپٽمبر 1920 تي، عمارت جي ٻاهرئين پاسي وال اسٽريٽ بم ڌماڪو ٿيو، جنهن ۾ چاليهه ماڻهو مارجي ويا هئا.[9]

1929 ۾ اسٽاڪ مارڪيٽ جي تباهي (Black Thursday) کي اڪثر ڪري عظيم معاشي لاهي جو ذميوار قرار ڏنو ويندو آهي.

1963 ۾ اليڪٽرانڪ اسڪرين متعارف ڪرائڻ کان اڳ NYSE جي واپارين جو فلور

1967 ۾ ايب هيوفمين (Abbie Hoffman) هڪ مشهور احتجاجي اسٽنٽ ڪيو، جنهن ۾ هن اسٽاڪ ايڪسچينج جي گيلري مان واپارين مٿان ڊالر اڇلايا هئا. ان واقعي کان ٽي مهينا پوءِ ايڪسچينج گيلري کي بلٽ پروف شيشي سان ڍڪي ڇڏيو هو.[10]

حوالا

[سنواريو]
  1. "Merriam-Webster Dictionary's definition of "Big Board"". Merriam-Webster. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 20, 2013 تي محفوظ ڪيل. November 6, 2012 تي حاصل ڪيل.(چندو گهربل)
  2. "The NYSE Makes Stock Exchanges Around The World Look Tiny". Business Insider. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان January 26, 2017 تي محفوظ ڪيل. March 26, 2017 تي حاصل ڪيل.
  3. "2016". اصل نسخو مان February 12, 2019 تي محفوظ ڪيل. February 6, 2019 تي حاصل ڪيل.
  4. "The largest stock exchanges in the world". capital.com (انگريزي ۾). July 9, 2024. December 16, 2024 تي حاصل ڪيل.
  5. LYDIA SAAD and JEFFREY M. JONES (May 12, 2022). "What Percentage of Americans Own Stock?". Gallup, Inc. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان May 12, 2022 تي محفوظ ڪيل. May 12, 2022 تي حاصل ڪيل.
  6. 1 2 "National Register of Historic Places Inventory – Nomination Form, 11 Wall Street". National Park Service. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان August 29, 2019 تي محفوظ ڪيل. August 10, 2014 تي حاصل ڪيل.
  7. "NYSEData.com Factbook: Chronology of New York Stock Exchange (1792–1929)". www.nyxdata.com. اصل نسخو مان May 13, 2016 تي محفوظ ڪيل. June 15, 2017 تي حاصل ڪيل.
  8. "The exchange opens". The Independent. December 7, 1914. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان December 30, 2012 تي محفوظ ڪيل. July 24, 2012 تي حاصل ڪيل.
  9. Barron, James (September 17, 2003). "After 1920 Blast, The Opposite Of 'Never Forget'; No Memorials on Wall St. For Attack That Killed 30". The New York Times (آمريڪي انگريزي ۾). ISSN 0362-4331. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان March 22, 2016 تي محفوظ ڪيل. September 16, 2020 تي حاصل ڪيل.
  10. Ledbetter, James (August 23, 2007). "The day the NYSE went Yippie". CNN. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان July 11, 2015 تي محفوظ ڪيل. July 9, 2015 تي حاصل ڪيل.