نندي (ھندو مت)
| نندي | |
|---|---|
 نندي هڪ انساني شڪل واري صورت ۾ | |
| وابستگي | شيوا جو سواري |
| رهائش | ڪيلاس پهاڙ |
| ساٿي | سُيَشا[1] |
| حصو آهي هڪ سلسلي جو |
| شيو مت |
|---|
 |
|
گرنٿ ۽ متن
|
 باب هندو ڌرم |
نندي (नन्दि)، جنهن کي ننديڪيشور يا ننديديو به چيو وڃي ٿو، هندو ڌرم جي ديوتا شيوا جو ڍڳو سواري (واهن) آهي. هو ڪيلاس، جيڪو شيوا جو مسڪن آهي، جو دربان ديوتا پڻ آهي. لڳ ڀڳ سڀني شيوا مندرن ۾ ويٺل نندي جي پٿر جي مورتي رکيل هوندي آهي، جيڪا عام طور مکيه گربھ گريهه ڏانهن منهن ڪري ويٺي هوندي آهي.
اصل نالو
[سنواريو]سنسڪرت لفظ نندي (नन्दि) جو مطلب خوشي، سرور ۽ اطمينان آهي، جيڪي نندي، شيوا جي الهي نگهبان جون خاصيتون آهن.[2]
ڍڳي لاءِ نندي نالي جو استعمال (سنسڪرت: ورشبھ) شيوا مت اندر مختلف علائقائي عقيدن جي جديد هم آهنگي جو نتيجو آهي.[3] قديم شيوائي گرنٿن ۾ نندي جو نالو گهڻو ڪري ڪيلاس جي انساني شڪل واري دربان لاءِ استعمال ٿيندو هو، نه ڪي سندس سواري لاءِ. شيو سڌانتا جا متن نندي ۽ ورشبھ ۾ فرق ڪن ٿا.[4]
ڏند ڪٿائون
[سنواريو]نندي کي رشي شيلادا جو پٽ بيان ڪيو ويو آهي. شيلادا سخت تپسيا ڪئي ته کيس اهڙو پٽ ملي جنهن کي امرتا ۽ شيوا جون برڪتون حاصل هجن، ۽ کيس نندي پٽ طور مليو. شيوا پران موجب نندي شيلادا پاران ڪيل يگيا مان پيدا ٿيو.[5] نندي شيوا جو وڏو ڀڳت بڻيو ۽ نرمدا ندي جي ڪناري تي سخت تپسيا ڪئي ته شيوا جو دربان ۽ سواري بڻجي سگهي.
شيو مت جي شيو سڌانتا مطابق نندي کي سدهرن مان مکيه سمجهيو وڃي ٿو، جنهن کي پاروتي ۽ شيوا پاران ديکشا ڏني وئي. چيو وڃي ٿو ته هن پنهنجو علم پنهنجي اٺ شاگردن، يعني چار ڪمارا، تيرومولر، وياگراپادا، پتنجلـي ۽ شيويوگ مني ڏانهن منتقل ڪيو.[6] اهي علم ڦهلائڻ لاءِ اٺن مختلف طرفن ڏانهن موڪليا ويا. سندن تعليمات کي ننديناته سمپردايه ۾ محفوظ رکيو ويو آهي.[7]
ڪيترين ئي پراني ڪٿائن ۾ نندي جو ذڪر آهي. هڪ ڪهاڻيءَ ۾ سندس مقابلو راون سان بيان ڪيو ويو آهي، جيڪو رامائن جو مخالف ڪردار آهي. نندي راون کي لعنت ڏني ته سندس راڄ هڪ ٻيلن ۾ رهندڙ بندر (وانر) طرفان ساڙيو ويندو، ڇاڪاڻتہ هو شيوا سان ملڻ جي انتظار ۾ بيچيني ڏيکاري رهيو هو. پوءِ هنومان لنڪا کي ساڙيو جڏهن هو سيتا جي تلاش ۾ ويو.[8]
شڪل ۽ علامت
[سنواريو]آگم گرنٿن ۾ نندي کي ڍڳي جي مٿو ۽ چار هٿن واري انساني-ڍڳي صورت ۾ بيان ڪيو ويو آهي، جنهن وٽ هرڻ، ڪهاڙي، گدائي ۽ ابهيا مدرا هوندي آهي. سندس سواري واري صورت ۾ نندي سڀني شيوا مندرن ۾ ويٺل ڍڳي طور ڏيکاريو ويندو آهي. هي صورت ڏکڻ اوڀر ايشيا سميت ڪمبوڊيا ۾ پڻ ملي آهي.[9]
اڇو ڍڳو پاڪيزگي ۽ انصاف جي علامت آهي. يوگ جي نقطه نظر کان، نندي ذهن جي نمائندگي ڪري ٿو جيڪو شيوا ڏانهن وقف آهي.
نندي جهنڊو
[سنواريو]
نندي جهنڊو يا ورشبھ جهنڊو ويٺل ڍڳي جي نشان سان هڪ جهنڊو آهي، جيڪو خاص ڪري تامل برادري ۾ شيو مت جي علامت طور سڃاتو وڃي ٿو. نندي تاريخي تامل شيوائي راجائن، جهڙوڪ پالوا سلطنت ۽ يافنا سلطنت جو نشان رهيو آهي.[10]
ڏسو پڻ
[سنواريو]ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو] |
وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا Nandi. |
- Dictionary of Hindu Lore and Legend (2004)
حوالا
[سنواريو]- ↑ Gopinatha Rao, T. A. (1997). Elements of Hindu Iconography, Volume 2. Motilal Banarsidass Publishers. ص. 213. ISBN 9788120808775.
- ↑ "Monier Williams' Sanskrit-English". 5 March 2017 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Gouriswar Bhattacharya, (1977), "Nandin and Vṛṣabha", Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft, Supplement III,2, XIX. Deutscher Orientalistentag, pp. 1543–1567.
- ↑ Sabaratnam Sivacharyar, S.P. Shrimat Kamigagamah Purva Pada (Part One). USA: The Himalayan Academy, Kauai Adheenam. ص. 4:471–500. اصل نسخو مان 5 July 2020 تي محفوظ ڪيل. 14 February 2018 تي حاصل ڪيل. آرڪائيو ڪيا ويا 5 July 2020 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
- ↑ The Sacred Scriptures of India (انگريزي ۾). Anmol Publications. 2009. ص. 77–79. ISBN 978-81-261-3630-8.
- ↑ "IN THE LAND OF THE SIDDHAS". 2023-04-14 تي حاصل ڪيل.
- ↑ The Swamis of Kauai Hindu Monastery (2011). The Guru Chronicles: Making of the First American Satguru.
- ↑ Jayantika Kala (1988). Epic Scenes in Indian Plastic Art. Abhinav Publications. ص. 37. ISBN 9788170172284.
- ↑ "Shiva and Uma on the Bull Nandi".
- ↑ Rasanayagam, Mudaliyar (1926). Ancient Jaffna...