مھر (اسلام)
اسلام ۾ مھر (عربي ٻولي: مھر؛ فارسي: مھريه؛ بنگالي: দেনমোহ؛ ترڪي ٻولي: mihr) مان مراد اها مالي ذميواري يا واجب رقم آهي جيڪا گهوٽ پاران نڪاح جي وقت ڪنوار کي ڏني ويندي آهي. هي رقم، زيور، ملڪيت يا قرآن پاڪ جي آيتن جي تعليم جي صورت ۾ بہ ٿي سگهي ٿي.[1] مھر نڪاح جي معاهدي (نڪاح نامي) ۾ لکي ويندي آهي.[2]
مھر ڪنوار جي قانوني ملڪيت آهي، جيڪا کيس پنهنجي والدين ۽ مڙس کان مالي طور آزاد بڻائي ٿي. مڙس کي پنهنجي زال جي مھر تي ڪوبه قانوني حق حاصل ناهي هوندو.
مھر، ڏاج ۽ بيري (Bride Price) ۾ فرق
[سنواريو]اڪثر ماڻهو "مھر" کي "ڏاج" (Dowry) يا "بيري" (Bride Price) سان منسوب ڪندا آهن، پر اسلامي قانون ۾ اهي بلڪل مختلف آهن:
- ڏاج (Dowry): اهو سامان يا رقم جيڪا ڪنوار جا مائٽ کيس شاديءَ تي ڏيندا آهن.
- بيري (Bride Price): اها رقم جيڪا گهوٽ ڪنوار جي والدين کي ڏيندو آهي (نه ڪي ڪنوار کي).
- مھر (Mahr): اها رقم يا ملڪيت جيڪا مڙس سڌو سنئون صرف پنهنجي زال (ڪنوار) کي ڏيندو آهي.
مھر جي بناوت
[سنواريو]مھر جا عام طور تي ٻہ حصا ڪيا ويندا آهن:
- مھر معجل (Prompt Mahr): جيڪو نڪاح جي وقت يا نڪاح کان فوراً پوءِ ادا ڪيو وڃي.
- مھر موجل (Deferred Mahr): جيڪو واعدو ڪيل هجي ۽ نڪاح کانپوءِ ڪنهن مقرر وقت، مڙس جي وفات يا طلاق جي صورت ۾ ادا ڪيو وڃي.
مھر مڙس تي قرض وانگر واجب رهي ٿي، جيتوڻيڪ مڙس فوت ٿي وڃي ته سندس وراثت مان سڀ کان پهرين مھر جو قرض لاهيو ويندو آهي.
اسلامي فقہ جا مختلف مڪتبه فڪر
[سنواريو]مھر جي حوالي سان مختلف اسلامي اسڪولن (مذهب) جا پنهنجا نقطي نظر آهن:[3]
- احناف (Hanafi): جيڪڏهن عورت پاڻ طلاق (خلع) گهري ته هوءَ مھر تان دستبردار ٿي ويندي.
- مالڪي (Maliki): جيڪڏهن مڙس جي غلطي هجي ته عورت خلع وٺڻ جي باوجود مھر جي حقدار رهي ٿي.
قرآن ۽ حديث ۾ حوالا
[سنواريو]قرآن پاڪ جي ڪيترن ئي سورتن (سورت النساء، سورت المائده) ۾ مھر جو حڪم ڏنو ويو آهي. حديث سڳوري موجب، نبي ڪريم ﷺ جن فرمايو ته مھر "هڪ سون جي مھر" جيتري هجي، پر ڪجهه حالتن ۾ هڪ "لوهي منڊي" به مھر ٿي سگهي ٿي.[4]
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ Hussain, Jamila (2011-09-19). Islam (انگريزي ۾). Federation Press. ISBN 978-1-86287-819-8.
- ↑ Spies, O. (2012). "Mahr". Encyclopaedia of Islam (2nd ڇاپو). Brill.
- ↑ Lindsey E. Blenkhorn, Note, "Islamic Marriage Contracts in American Courts", 76 S. CAL. L. REV. 189, 210–11 (2002).
- ↑ Shahih Bukhari آرڪائيو ڪيا ويا 2012-10-13 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. University of Southern California, Hadith 7.62.72