مھا معاشي بدحالي
| فائل:Dorothea Lange - Migrant Mother.jpg "مهاجر ماءُ": عظيم معاشي بدحاليءَ دوران غربت جي هڪ مشهور تصوير. | |
| تاريخ | 1929ع – 1939ع |
|---|---|
| شريڪ | عالمي معيشت (خاص ڪري آمريڪا، يورپ ۽ صنعتي ملڪ) |
| نتيجا | عالمي جي-ڊي-پي ۾ گھٽتائي، بيروزگاري، نيو ڊيل (New Deal) جو آغاز، ٻي عالمي جنگ جي شروعات. |
مھا معاشي بدحالي (Great Depression) 1929ع کان 1939ع تائين جاري رهندڙ هڪ سخت عالمي معاشي بحران هو. هن دور جي سڃاڻپ بيروزگاريءَ جي بلند شرح، غربت، صنعتي پيداوار ۾ گهٽتائي، ۽ بين الاقوامي واپار جي تباهيءَ سان ٿئي ٿي. هن بحران جي شروعات آمريڪا ۾ 1929ع جي "وال اسٽريٽ ڪريش" (Wall Street Crash) سان ٿي.
بحران جا سبب
[سنواريو]معاشي ماهرن موجب هن بحران جا ڪيترائي سبب هئا:
- اسٽاڪ مارڪيٽ جو ڪريش: آڪٽوبر 1929ع ۾ شيئرز جي قيمتن ۾ اوچتو وڏي گهٽتائي آئي.
- بئنڪن جي ناڪامي: اٽڪل 9,000 آمريڪي بئنڪون بند ٿي ويون، جنهن ڪري ماڻهن جي عمر جي ڪمائي ٻڏي وئي.
- زرعي بحران: فصلن جي قيمتن ۾ 60 سيڪڙو تائين گهٽتائي آئي، جنهن ڪري هاري پنهنجون زمينون وڃائي ويٺا.
- غلط معاشي پاليسيون: "سموٽ-هولي ٽريف ايڪٽ" (1930) جهڙن قانونن عالمي واپار کي وڌيڪ نقصان پهچايو.
عالمي اثرات
[سنواريو]هن بحران جا اثر سڄي دنيا تي پيا: 1. آمريڪا: بيروزگاري 25 سيڪڙو تائين پهچي وئي. صدر فرينڪلن ڊي روزويلٽ "نيو ڊيل" (New Deal) پروگرام ذريعي معيشت کي سهارو ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي. 2. جرمني: جرمن معيشت آمريڪي قرضن تي ٻڌل هئي، بحران جي ڪري اتي بيروزگاري 30 سيڪڙو تائين پهتي، جنهن اڊولف هٽلر ۽ نازي پارٽي جي اقتدار ۾ اچڻ لاءِ رستو هموار ڪيو. 3. صنعتي شهر: اهي شهر جيڪي ڳري صنعت (Heavy Industry) تي ٻڌل هئا، اهي سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿيا ۽ تعميراتي ڪم مڪمل طور تي بيهي ويا.
بحران جو خاتمو
[سنواريو]عظيم معاشي بدحاليءَ جو خاتمو 1939ع ۾ ٻي عالمي جنگ جي شروعات سان ٿيو. جنگ جي ڪري فيڪٽرين ۾ هٿيارن ۽ سامان جي پيداوار وڌي وئي، جنهن سان لکين ماڻهن کي روزگار مليو ۽ فوج ۾ ڀرتين سبب بيروزگاري جو خاتمو ٿيو.
معاشي انگ اکر (1929-1932)
[سنواريو]| ملڪ / علائقو | جي-ڊي-پي (GDP) ۾ گهٽتائي | بيروزگاري (عروج تي) |
|---|---|---|
| آمريڪا | 30% | 25% |
| جرمني | 16% | 30% |
| عالمي سطح تي | 15% | 33% (ڪجهه ملڪن ۾) |