ميٽر

ميٽر (انگريزي: metre؛ آمريڪي اسپيلنگ: meter؛ نشان: m) ڊيگهہ جي بين الاقوامي ايڪن جي نظام (SI) جو بنيادي ايڪو آهي. 2019ع کان پوءِ ميٽر جي وصف هن ريت ڪئي وئي آهي تہ اهو خال (vacuum) ۾ روشنيءَ طرفان طئي ڪيل رستي جي ڊيگهہ آهي، جيڪا وقت جي وقفي ${\frac {1}{299,792,458}}$ سيڪنڊ دوران طئي ٿئي ٿي، جتي سيڪنڊ جي وصف سيزيم جي هائپر فائين منتقلي جي تعدد (frequency) جي بنياد تي ڪئي وئي آهي.^[1]

ميٽر کي پھريون ڀيرو 1791ع ۾ فرانس جي قومي اسيمبلي پاران هن طرح بيان ڪيو ويو تہ اهو خطِ استوا کان اتر قطب تائين پيرس مان گذرندڙ وڏي دائري (great circle) جي فاصلي جو ڏھ ملين حصو آهي، جنهن سان زمين جي قطبي محيط جو چوٿون حصو 10000 ڪلوميٽر مقرر ٿيو.^[2]

1799ع ۾ ميٽر کي هڪ معياري ڌاتي ڇڙي (prototype metre bar) جي بنياد تي ٻيھر بيان ڪيو ويو. 1889ع ۾ استعمال ٿيندڙ ڇڙي تبديل ڪئي وئي، ۽ 1960ع ۾ ميٽر جي تعريف krypton-86 جي هڪ خاص اخراج لائين جي موجن (wavelengths) جي مخصوص تعداد جي لحاظ سان ڪئي وئي.^[3]

هاڻوڪي وصف 1983ع ۾ اختيار ڪئي وئي ۽ 2002ع ۾ ٿوري وضاحت سان تبديل ڪئي وئي تہ جيئن ميٽر کي صحيح ڊيگهہ (proper length) جي ماپ طور واضح ڪيو وڃي. 1983ع کان 2019ع تائين ميٽر کي خال ۾ روشنيءَ طرفان ${\frac {1}{299,792,458}}$ سيڪنڊ ۾ طئي ڪيل فاصلي طور رسمي طرح بيان ڪيو ويندو رهيو. 2019ع ۾ SI جي نظرثاني کان پوءِ هن تعريف کي ٻيھر بيان ڪيو ويو تہ جيئن سيڪنڊ جي وصف ۾ سيزيم جي تعدد Δν_Cs کي شامل ڪيو وڃي. انهن تبديليُن ميٽر جي حقيقي مقدار ۾ ڪا اهم تبديلي نہ آندي. جديد ماپن موجب زمين جي قطبي محيط تقريباً 40007.863 ڪلوميٽر آهي.^[4]

حوالا

↑ "SI Brochure: The International System of Units (SI)", Bureau International des Poids et Mesures۔ خالي يا غائب |url= (مدد)
↑ Ken Alder. The Measure of All Things.
↑ Redefinition of the metre.
↑ "Earth polar circumference measurements"۔ خالي يا غائب |url= (مدد)

[1] "SI Brochure: The International System of Units (SI)", Bureau International des Poids et Mesures۔ خالي يا غائب |url= (مدد)

[2] Ken Alder. The Measure of All Things.

[3] Redefinition of the metre.

[4] "Earth polar circumference measurements"۔ خالي يا غائب |url= (مدد)

[1]

[2]

[3]

[4]