موسمياتي تبديلي

موسمياتي تبديلي (Climate Change) مان مراد ڊگهي عرصي تائين زمين جي مجموعي موسم، گرم پد ۽ وايو منڊل جي نظام ۾ ايندڙ تبديليون آهن. جيتوڻيڪ اها تبديلي قدرتي طور به ٿيندي آهي، پر گذريل ٻن صدين کان انساني سرگرميون، خاص ڪري فوسل فيول (تيل، گئس ۽ ڪوئلو) ساڙڻ، هن تبديليءَ جو بنيادي ڪارڻ بڻيون آهن.

سبب

موسمياتي تبديليءَ جا اهم سبب هيٺيان آهن:

گرين هائوس گئسون

جڏهن اسان ڪارخانا هلائيندا آهيون يا گاڏيون استعمال ڪندا آهيون، ته فضا ۾ ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ ($CO_2$) ۽ ميٿين جهڙيون گئسون وڌي وينديون آهن. اهي گئسون سج جي گرمي کي فضا ۾ قيد ڪري وٺنديون آهن، جنهن کي گرين هائوس اثر چيو ويندو آهي.

ٻيلن جي واڍي

وڻ ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ کي جذب ڪندا آهن. جڏهن ٻيلا ڪٽيا وڃن ٿا ته فضا ۾ گرمي وڌڻ شروع ٿي وڃي ٿي.

اثرات

موسمياتي تبديليءَ جا سڄي دنيا ۽ خاص ڪري سنڌ تي تمام خطرناڪ اثر پئجي رهيا آهن:

گرميءَ ۾ واڌ: عالمي گرم پد وڌڻ ڪري اونهاري جو مدو وڌي ويو آهي.
گليشيئر جو پگهرڻ: هماليه جا گليشيئر پگهرجڻ ڪري سمنڊ جي سطح وڌي رهي آهي، جنهن سان ڪراچي ۽ بدين جهڙن ساحلي شهرن کي ٻڏڻ جو خطرو آهي.
غير يقيني برساتون: 2022ع جهڙيون تباهه ڪن برساتون ۽ ٻوڏون موسمياتي تبديليءَ جو نتيجو آهن.

سنڌ تي اثر

سنڌ دنيا جي انهن علائقن ۾ شامل آهي جيڪي موسمياتي تبديليءَ کان سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿيا آهن. جيڪب آباد ۽ سکر ۾ گرمي پد ڪڏهن ڪڏهن 50°C کان به وڌي وڃي ٿو. زراعت تي ان جا منفي اثر پئجي رهيا آهن ۽ پاڻي جي کوٽ پيدا ٿي رهي آهي.

بچاءُ جا اپاءُ

1. وڌيڪ وڻ پوکڻ (شجريڪاري). 2. شمسي توانائي (Solar Energy) ۽ پون توانائي (Wind Energy) جو استعمال. 3. پلاسٽڪ جو گهٽ استعمال ۽ صفائيءَ جو خيال.

پڻ ڏسندا

حوالا