منصور حڪمت
| منصور حڪمت | |
|---|---|
| فائل:Mansoor Hekmat.jpg حڪمت 2000ع ۾ | |
| پيدائش | ژوبين رازاني 4 جون 1951ع تهران، پهلوي ايران |
| وفات | 4 جولاءِ 2002ع برطانيا |
| مدفن | هائي گيٽ قبرستان، لنڊن |
| جيون ساٿي | آذر ماجدي |
منصور حڪمت (Persian: منصور حکمت، ڄمڻ وقت نالو ژوبين رازاني Persian: ژوبین رازانی؛ 4 جون 1951ع – 4 جولاءِ 2002ع) هڪ ايراني مارڪس وادي، انقلابي ۽ ايران جي مزدور-ڪميونسٽ پارٽي جو اڳواڻ هو. هن محمد رضا پهلوي جي مخالفت ڪئي ۽ 1979ع جي انقلاب کان پوءِ پهرين انقلابي مارڪسزم جي تحريڪ قائم ڪئي، ۽ 1983ع ۾ ايران جي ڪميونسٽ پارٽي جي گڏيل بنياد رکڻ وارن مان هڪ ٿيو، جيڪا اسلامي جمهوريه ايران جي مخالف هئي. 1991ع ۾ هو هن پارٽيءَ کان ڌار ٿيو ۽ ايران جي مزدور-ڪميونسٽ پارٽي قائم ڪيائين، جنهن جي 2002ع ۾ پنهنجي وفات تائين اڳواڻي ڪندو رهيو. هو ساٿي سياستدان آذر ماجدي جو مڙس هو.
زندگي
[سنواريو]جواني
[سنواريو]حڪمت 4 جون 1951ع تي ژوبين رازاني جي نالي سان ڄائو. سندس والد يونيورسٽيءَ ۾ اقتصاديات جو ماهر ۽ سرڪاري ملازم هو، جڏهنتہ سندس ماءُ استاد ۽ وڪيل هئي. تهران ۾ پرائمري ۽ سيڪنڊري تعليم مڪمل ڪرڻ کان پوءِ هو شيراز منتقل ٿيو، جتي شيراز يونيورسٽي ۾ اقتصاديات جي تعليم حاصل ڪيائين.
جلد ئي حڪمت برطانيا هليو ويو، جتي هن ڪينٽ يونيورسٽي ۾ اقتصاديات جي وڌيڪ تعليم حاصل ڪئي، ۽ پوءِ باٿ يونيورسٽي مان ماسٽرز جي ڊگري مڪمل ڪيائين. 1973ع ۾ هو لنڊن منتقل ٿيو ۽ برڪبيڪ يونيورسٽي ۾ پي ايڇ ڊي شروع ڪيائين. اتي ئي حڪمت پهريون ڀيرو مارڪس وادي خيالن کان واقف ٿيو ۽ مارڪس وادي نظريه ساز بين فائن جي نگرانيءَ هيٺ تعليم حاصل ڪيائين. ان وقت ايراني حڪومت لاءِ مارڪس وادي سياست جي حساس نوعيت سبب رازاني، حڪمت جو قلمي نالو اختيار ڪيو.[1] هو انهن نظرين جو نقاد بڻيو، جن کي هو ڪميونزم جون مسخ ٿيل صورتون سمجهندو هو؛ انهن ۾ روسي ڪميونزم، چيني ڪميونزم، گوريلا جنگ جي تحريڪ، سماجي جمهوريت، ٽراٽسڪي ازم ۽ کاٻي ڌر اندر قومپرستي شامل هئا.[2]
انقلابي سرگرمي
[سنواريو]حڪمت 1979ع ۾ ڪميونسٽ ويڙهاڪن جي يونين قائم ڪئي. ان کان پوءِ هن 1979ع جي ايراني انقلاب ۾ حصو ورتو، جنهن جي هڪ خاص نشاني مزدور ڪائونسلن (شورن) جو قيام هو. ايراني کاٻي ڌر جي وڏي حصي جي ابتڙ، هن اسلاميت ۽ عظيم رهبر روح الله خميني سان وفاداريءَ کان انڪار ڪيو. هن "قومي ۽ ترقي پسند بورجوازي" واري تصور کي هڪ ڏند ڪٿا قرار ڏئي رد ڪيو.[3]
ايران ۾ سياسي مخالف گروهن خلاف وڌندڙ جبر سبب، حڪمت 1982ع ۾ ڪردستان ۾ پناهه ورتي. پوءِ حڪمت جي يونين ڪرد مائو وادي بنيادن واري گروهه، ڪومله، سان ضم ٿي. ٻنهي گڏجي انقلابي مارڪسزم جي بنياد تي ايران جي ڪميونسٽ پارٽي قائم ڪئي. حڪمت ۽ پارٽيءَ جي ٻين ڪجهه ميمبرن بعد ۾ اها پارٽي ڇڏي ڏني، ۽ 1991ع ۾ ايران جي مزدور-ڪميونسٽ پارٽي قائم ڪئي. هن عراق جي مزدور-ڪميونسٽ پارٽي قائم ڪرڻ ۾ پڻ مدد ڪئي.
وفات
[سنواريو]حڪمت هڪ سال تائين ڪينسر سان وڙهڻ کان پوءِ 4 جولاءِ 2002ع تي برطانيا جي هڪ اسپتال ۾ وفات ڪئي. سندس قبر جو ڪتبو هائي گيٽ قبرستان ۾ ڪارل مارڪس جي قبر کان ڪجهه ميٽر پري آهي. 28 جولاءِ تي سندس زال ماجدي پاران هڪ يادگاري گڏجاڻي منعقد ڪئي وئي، جنهن ۾ ايران ۽ عراق جي مزدور-ڪميونسٽ پارٽين ۽ سي پي جي بي (پي سي سي) جا نمائندا پڻ شريڪ ٿيا.[4]
نظريا
[سنواريو]حڪمت "مارڪس ڏانهن واپسي" جي حمايت ڪندو هو، ۽ هن اهو نظريو پيش ڪيو ته پورهيت طبقي کي رڳو پاڻ تي ڀاڙڻ گهرجي، ڇاڪاڻتہ سندس دليل موجب ويهين صديءَ ۾ فائديمند سماجي تبديليون لاڳو ڪندڙ اهو ئي واحد طبقو هو. هن اسٽالن ازم جي مخالفت ڪئي ۽ ڪڏهن به قبول نه ڪيو ته سوويت يونين يا چين جي عوامي جمهوريه سوشلسٽ ملڪ هئا. سندس مشهور چوڻي هئي ته سوشلزم جو بنياد "انسان" آهي. حڪمت عملي طور ڀاڄيون کائيندڙ هو ۽ پنهنجي زندگيءَ جي آخري دور ۾ ويگن بڻجي ويو.
حڪمت آزاد ۽ قانوني اسقاط حمل جي حمايت ڪندو هو، پر پنهنجي دور جي طاقتور نسوانيت پسند تحريڪن تي تنقيد ڪرڻ جي همٿ افزائي ڪندو هو، ڇاڪاڻتہ سندس خيال ۾ هن معاملي بابت انهن ۾ همدرديءَ جي کوٽ هئي. هن جو عقيدو هو ته اهڙي دنيا جوڙڻ لاءِ هر ممڪن ڪوشش ٿيڻ گهرجي، جنهن ۾ عورتن کي پنهنجا ٻار پالڻ لاءِ سماجي، معاشي، ثقافتي ۽ سياسي سهائتا ملي، جيئن اسقاط حمل جي ضرورت گهٽجي سگهي.
حوالا
[سنواريو]- ↑ "Mansoor Hekmat". Retrieved 26 April 2026
- ↑ "Who Was Mansoor Hekmat?" (PDF). Retrieved 26 April 2026
- ↑ "The Myth of the National and Progressive Bourgeoisie – Mansoor Hekmat". hekmat.public-archive.net. 2023-04-26 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Mansoor Hekmat - Weekly Worker". Retrieved 26 April 2026
ٻاهريان ڳنڍڻا
[سنواريو] |
وڪيميڊيا العام ۾ سان لاڳاپيل ميڊيا Mansoor Hekmat. |
- مضمون with short description
- Short description is different from Wikidata
- Articles containing Persian-language text
- Commons link is locally defined
- Commons category wi local airtin different than on Wikidata
- VIAF سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- LCCN سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- ISNI سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون
- 1951ع جون پيدائشون
- 2002ع جون وفاتون
- باٿ يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد
- هائي گيٽ قبرستان ۾ دفن ٿيل
- ايران جي ڪميونسٽ پارٽي جا سياستدان
- اسلام جا اڳوڻا مسلمان نقاد
- انگلينڊ ۾ ڪينسر سبب فوتگيون
- ايراني ڪميونسٽ
- ايراني اختلاف راءِ رکندڙ
- برطانيا ڏانهن هجرت ڪندڙ ايراني
- ايراني مارڪس وادي
- ايراني انقلابي
- مارڪس وادي انسانيت پسند
- مارڪس وادي نظريه ساز
- تهران جا سياستدان
- ايراني انقلاب جا ماڻهو
- شيراز يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد
- ايران جي مزدور-ڪميونسٽ پارٽي جا سياستدان
- ٽٽل فائيل ڳنڍڻن وارا صفحا