ملڪ پهاڙ خان برفت
ملڪ پَهار خان برفت سال 1705ع کان 1741ع تائين سنڌ جي لسٻيلا ۽ ڪوهستان علائقي جو حڪمران هو، جيڪو برفت قبيلي سان تعلق رکندو هو جيڪو سمن کان نسل جي دعويٰ ڪندو هو، ۽ برفتن جو ثقافتي هيرو سمجهيو ويندو آهي. [1] [2] [3] [4]
حڪومت
[سنواريو]گنگا سان جنگ ۽ لسٻيلا ۾ حڪمراني جو قيام
[سنواريو]لسٻيلا جي گنگا ڄامن مان آخري ملڪ ابراهيم، گنگا قبيلي جي اندروني تڪرار دوران مارجي ويو. ابراهيم جي قتل کان پوءِ، سندس وزير عثمان گڊور، برفت سردار، سردار پهر خان بن مالڪ نورالدين حمالاني کان مدد وٺڻ لاءِ پيادل سفر ڪيو، جيڪو ابراهيم جو مامو هو، پنهنجي ڀائٽي جو بدلو وٺڻ لاءِ ڪوهستان کان فوج سان گڏ روانو ٿيو. اُٿل جي ويجهو هڪ جنگ ٿي، جنهن ۾ گُنگا شڪست کاڌي. 1115 هجري (1703-1704 عيسوي) ۾، لسٻيلا جي حڪومت ملڪ پهر خان جي هٿن ۾ هلي وئي، جنهن ۾ اُٿل جو مقامي قبيلي سندس حمايت ڪئي. [3] [5] [6]
حڪمراني جي مضبوطي ۽ توسيع
[سنواريو]هن 1705 ع ۾ سڄي ڪوهستان ۽ لسبيلا ۾ پنهنجي حڪومت قائم ڪئي ۽ سندس ڪنٽرول موجوده دادو ضلعي جي ڊرگ بالا علائقي تائين پهچي ويو. [2] [3] [4]
ڪڇو جي جنگ
[سنواريو]علائقي کي مضبوط ڪرڻ کانپوءِ، هن پنهنجون نظرون موجوده دادو ضلعي جي ڪاڇي جي علائقي تي رکيون. ان وقت، ميان يار محمد ڪلهوڙو پڻ ڏکڻ طرف پنهنجي حڪومت جون حدون وڌائي رهيو هو. آخرڪار، 1117 هجري/ 1705ع ۾، ميان يار محمد ۽ ملڪ پهاڙ خان جي وچ ۾ جنگ لڳي، جنهن ۾ ملڪ پهاڙ خان کي شڪست ملي. [2] [3] [4]
گڊاپ علائقي جي فتح
[سنواريو]شڪست کان پوءِ، هن ڪڇو تي قبضو ڪرڻ جو خيال ڇڏي ڏنو ۽ پنهنجون نظرون ڪراچي جي گڊاپ علائقي تي رکيون، جنهن کي هو فتح ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيو. [3]
موت ۽ ورثو
[سنواريو]ملڪ پهاڙ خان 1741ع ۾ 57 سال جي ڄمار ۾ وفات ڪيائين ۽ کيس لسٻيلا جي اُٿل جي ويجهو پير تيارو قبرستان (ٽيهن درويش جي مزار) ۾ دفن ڪيو ويو. سندس وفات کان پوءِ، سندس زال، مائي چاگلي، پنهنجي پٽ، ملڪ عزت خان جي جاءِ تي ريجنٽ طور حڪومت ڪئي. هوءَ سال 1742ع ۾ ڄام علي خان ڪوريجو جي حڪومت ختم ٿيڻ تائين حڪومت ڪندو رهيو. پوءِ مائي چاگلي سنڌ جي ڪوٽڙي علائقي ڏانهن هجرت ڪئي، جتي هوءَ 1214 هجري (1799-1800ع) ۾ فوت ٿي وئي. سندس پٽ، ملڪ عزت خان، ڪلهوڙا فوج ۾ جنرل بڻيو ۽ ڪيتريون ئي جنگيون وڙهيون. هو سال 1776ع ۾ فوت ٿي ويو ۽ سندس ماءُ جي مقبري جي ڀرسان دفن ڪيو ويو.[7] [8] [3]
اڄ ملڪ پهاڙ خان کي برفتن جو ثقافتي هيرو سمجهيو ويندو آهي.[1]
حوالا
[سنواريو]- 1 2 . 2020-02-28.
2026-07-06
{{cite web}}: Missing or empty|title=(مدد); Missing or empty|url=(مدد) حوالي جي چڪ: Invalid<ref>tag; name ":0" defined multiple times with different content. - 1 2 3 A Study of Stone Carved Graves 2012, p. 29.
- 1 2 3 4 5 6 The Tombs of Burfat Tribe at Taung, Thana Bula Khan,Sindh 2012, p. 80.
- 1 2 3 Beylaain Jaa Bola 2014, p. 36.
- ↑ A Study of Stone Carved Graves 2012, p. 28.
- ↑ Beylaain Jaa Bola 2014, p. 31-32.
- ↑ Beylaain Jaa Bola 2014, p. 36-37.
- ↑ A Study of Stone Carved Graves 2012, p. 30-31.
نبي بخش بلوچ (1970). ٻيلاين جا ٻول. ڪراچي: محڪمو ثقافت، حڪومت سنڌ (2014 تي شايع ٿيل).
Kalhoro,Zulfiqar. "The Tombs of Burfat Tribe at Taung, Thana Bula Khan,Sindh". Ancient Asia Journal 2012: 80–81. doi:. https://ancient-asia-journal.com/upload/1/volume/Vol.%203%20(2012)/Paper/44-1-362-1-10-20130124.pdf.
ڪليم الله لاشاري (2012). A Study of Stone Carved Graves (2nd ڇاپو). Sindh Archives. ISBN 9789699310065.