مشين

مشين (Machine) هڪ اهڙو حرارتي حرڪياتي (Thermodynamic) نظام آهي جيڪو قوت (Power) جو استعمال ڪري قوتن کي لاڳو ڪرڻ ۽ حرڪت کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ ڪم ڪري ٿو ته جيئن ڪو خاص عمل سرانجام ڏئي سگهجي. هي اصطلاح عام طور تي مصنوعي اوزارن لاءِ استعمال ٿيندو آهي، پر حياتياتي مالڪيولن (Molecular machines) کي پڻ مشين چيو وڃي ٿو.

ڪم ڪرڻ جو طريقو

مشينن کي هلائڻ لاءِ مختلف ذريعا استعمال ڪيا ويندا آهن:

انسان يا جانورن جي قوت
قدرتي قوتون جهڙوڪ هوا ۽ پاڻي
ڪيميائي، حرارتي يا برقي توانائي

مشينن ۾ ميڪانيزم جو هڪ نظام هوندو آهي جيڪو انپٽ (Input) کي خاص آئوٽ پٽ (Output) قوت ۽ حرڪت ۾ تبديل ڪندو آهي. جديد مشينن ۾ ڪمپيوٽر ۽ سينسر پڻ شامل هوندا آهن جيڪي ڪارڪردگي جي نگراني ڪن ٿا، جن کي اڪثر "ميڪانياتي نظام" (Mechanical systems) سڏيو ويندو آهي.

ساديون مشينون (Simple Machines)

رينيسانس (Renaissance) دور جي فلسفين ڇهه ساديون مشينون سڃاڻپ ڪيون هيون، جيڪي ڪنهن به وزن کي حرڪت ۾ آڻڻ لاءِ بنيادي اوزار آهن. انهن مشينن ذريعي آئوٽ پٽ قوت ۽ انپٽ قوت جي تناسب کي معلوم ڪيو ويندو آهي، جنهن کي اڄڪلهه ميڪانياتي فائدو (Mechanical advantage) چيو ويندو آهي.^[1]

جديد مشينون

جديد مشينون پيچيده نظام آهن جيڪي بناوٽي عنصرن، ميڪانيزم ۽ ڪنٽرول حصن تي مشتمل هونديون آهن. انهن جا ڪجهه مثال هي آهن:

ٽرانسپورٽ: ريل گاڏيون، موٽر ڪارون، ٻيڙيون ۽ هوائي جهاز.
گهريلو استعمال: ڪمپيوٽر، ايئر ڪنڊيشننگ ۽ پاڻي جي فراهمي جا نظام.
صنعت ۽ زراعت: کيتي ٻاريءَ جي مشينري، فيڪٽري آٽوميشن ۽ روبوٽس.^[2]

حوالا

↑ Usher, A. P. (1929). A History of Mechanical Inventions. Harvard University Press.
↑ Shigley, J. E., & Mischke, C. R. (2001). Mechanical Engineering Design. McGraw-Hill.

[simple_machines-1] Usher, A. P. (1929). A History of Mechanical Inventions. Harvard University Press.

[modern_mech-2] Shigley, J. E., & Mischke, C. R. (2001). Mechanical Engineering Design. McGraw-Hill.

[1]

[2]