مساوات
مساوات (Equation) رياضي ۾ هڪ اهڙو فارمولو آهي جيڪو ٻن جملن (Expressions) جي وچ ۾ برابريءَ کي ظاهر ڪري ٿو. ان مقصد لاءِ برابري جي نشاني (=) استعمال ڪئي ويندي آهي.[1]
تعريف ۽ مختلف ٻوليون
[سنواريو]لفظ "مساوات" ۽ ان جي هم معنيٰ لفظن جا مختلف ٻولين ۾ معمولي فرق سان مفهوم ٿي سگهن ٿا:
- انگريزي ۾: ڪو به اهڙو فارمولو جنهن ۾ ٻه جملا برابر جي نشانيءَ سان جڙيل هجن، ان کي مساوات چيو ويندو آهي.
- فرانسيسي ۾: مساوات (équation) جي تعريف ۾ گهٽ ۾ گهٽ هڪ "متغير" (Variable) جو هجڻ ضروري آهي.[2]
حل ۽ قسم
[سنواريو]مساوات کي حل ڪرڻ مان مراد متغيرن (Variables) جي اهڙي قيمت معلوم ڪرڻ آهي، جنهن سان مساوات جا ٻئي پاسا برابر ٿي وڃن. انهن قيمتن کي مساوات جو حل (Solution) چيو ويندو آهي.
مساوات جا ٻه مکيه قسم آهن:
- سڃاڻپ (Identity): اهڙي مساوات جيڪا متغير جي هر قيمت لاءِ درست هجي.
- شرطي مساوات (Conditional Equation): اهڙي مساوات جيڪا متغير جي صرف ڪجهه خاص قيمتن لاءِ درست هجي.[3]
برابري جي نشاني (=) جو تاريخي پس منظر
[سنواريو]برابري جي نشاني (=)، جيڪا اڄ هر مساوات جو لازمي حصو آهي، سن 1557ع ۾ رابرٽ رڪارڊ (Robert Recorde) ايجاد ڪئي هئي. هن جو خيال هو ته ٻن هڪجهڙي ڊيگهه وارين متوازي لڪيرن کان وڌيڪ ٻي ڪا به شيءِ "برابر" نٿي ٿي سگهي.[4]