مواد ڏانھن هلو

مخالف جنس پرستي

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
هٽرو جنسيت (Heterosexuality) جي هڪ علامت

سانچو:Sexual orientation هٽرو جنسيت يا مخالف جنس پرستي (Heterosexuality) مخالف جنس يا صنف جي ماڻهن جي وچ ۾ رومانوي ڪشش، جنسي ڪشش، يا جنسي ورتاءُ کي چيو ويندو آهي. هڪ جنسي لاڙي جي طور تي، هٽرو جنسيت مخالف جنس جي ماڻهن ڏانهن "جذباتي، رومانوي، ۽/يا جنسي ڪشش جو هڪ پائيدار نمونو" آهي. اهو "انهن ڪشش، لاڳاپيل رويي، ۽ انهن جي برادريءَ جي رڪنيت جي بنياد تي هڪ شخص جي سڃاڻپ جي احساس کي پڻ ظاهر ڪري ٿو جيڪي ساڳيون ڪشش رکن ٿا."[1][2] جيڪو شخص هٽرو سيڪسئل هجي ان کي عام طور تي اسٽريٽ (Straight) چيو ويندو آهي.

ٻه جنسيت (Bisexuality) ۽ هم جنس پرستي (Homosexuality) سان گڏ، هٽرو جنسيت هٽرو جنسي-هم جنسي تسلسل جي اندر جنسي لاڙي جي ٽن مکيه قسمن مان هڪ آهي.[1] سڀني ثقافتن ۾، اڪثر ماڻهو هٽرو سيڪسئل آهن، ۽ مخالف جنسي سرگرمي هينئر تائين جنسي سرگرمي جو سڀ کان عام قسم آهي.[3][4] هٽرو جنسيت کي گهڻو ڪري هڪ نارمل ۽ سڀ کان وڌيڪ سماجي طور تي غالب جنسي لاڙي جي شڪل طور ڏٺو ويو آهي.

سائنسدان جنسي لاڙي جي صحيح سبب کي نٿا ڄاڻن، پر اهي نظريو پيش ڪن ٿا ته هي جينيات، هارمونز، ۽ ماحولياتي اثرن جي هڪ پيچيده عمل جو نتيجو آهي،[5][6] ۽ اهي ان کي ڪا مرضي يا چونڊ (Choice) نٿا سمجهن.[7] جيتوڻيڪ ڪنهن به هڪ نظريي کي اڃا تائين عالمي مڃتا نه ملي آهي، پر سائنسدان حياتياتي بنيادن تي ٻڌل نظرين کي ترجيح ڏين ٿا.[5] سماجي سببن جي ڀيٽ ۾ جنسي لاڙي جي غير سماجي، حياتياتي سببن جي حمايت ۾ ڪافي وڌيڪ ثبوت موجود آهن، خاص ڪري مردن لاءِ.[3]

اصطلاح هٽرو سيڪسئل يا هٽرو جنسيت عام طور تي انسانن لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي، پر مخالف جنسي ورتاءُ ٻين سڀني ٿڻائتن ۽ ٻين جانورن ۾ به ڏٺو ويو آهي، ڇاڪاڻ ته هي جنسي پيدائش لاءِ ضروري آهي.

اصطلاح سازي

[سنواريو]

Hetero- قديم يوناني لفظ ἕτερος [héteros] مان نڪتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "ٻي ڌر" يا "ٻيو"،[8] جيڪو سائنس ۾ "مختلف" جي معنيٰ ۾ اڳياڙي طور استعمال ٿئي ٿو؛[9] ۽ لاطيني لفظ sex (جنس) مان ورتو ويو آهي.

لفظ heterosexual پهريون ڀيرو ڪارل ماريا ڪرٽبيني (Karl Maria Kertbeny) پاران 1869ع ۾ homosexual سان گڏ ايجاد ڪيو ويو هو.[10] هي اصطلاح 1920ع واري ڏهاڪي جي شروعات کان وڌيڪ استعمال ۾ آيو، پر 1960ع جي ڏهاڪي تائين عام نه ٿيو هو. لفظ "هٽرو سيڪسئل" کي 1923ع ۾ ميريم-ويبستر ڊڪشنري ۾ هڪ طبي اصطلاح طور شامل ڪيو ويو هو، جنهن جي معنيٰ "مخالف جنس لاءِ غير معمولي جنسي جذبو" هئي؛ پر 1934ع ۾ ان کي "نارمل جنسيت" طور بيان ڪيو ويو.[11]

لفظ Straight (اسٽريٽ) 20هين صدي جي وچ ڌاري هم جنس پرستن جي هڪ اصطلاح طور شروع ٿيو، جنهن جو مطلب هو هم جنسي لاڙو ڇڏي "سڌي رستي" تي اچڻ. هاڻي هي هٽرو سيڪسئل لاءِ هڪ عام لفظ بڻجي چڪو آهي.

انگ اکر (ڊيموگرافڪس)

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو جنسي لاڙي جا انگ اکر
هڪ هٽرو سيڪسئل (اسٽريٽ) جوڙو

2016ع جي هڪ جائزي ۾، بيلي ۽ ٻين ٻڌايو ته "اسان اميد ڪريون ٿا ته سڀني ثقافتن ۾ فردن جي وڏي اڪثريت خاص طور تي ٻي جنس ڏانهن مائل آهي (يعني هٽرو سيڪسئل)" ۽ ان ڳالهه جو ڪو به پڪو ثبوت ناهي ته وقت يا جڳهه سان گڏ جنسي لاڙي جي انگ اکرن ۾ ڪا وڏي تبديلي آئي هجي.[3] هڪ مرد ۽ هڪ عورت جي وچ ۾ جنسي سرگرمي هينئر تائين سڀ کان عام سماجي-جنسي سرگرمي آهي.[4]

مختلف وڏن مطالعي مطابق، 89% کان 98% ماڻهن پنهنجي سڄي زندگي ۾ صرف مخالف جنس سان رابطو رکيو آهي؛[12][13] پر هي سيڪڙو 79-84% تائين ڪري پوي ٿو جڏهن ساڳي جنس ڏانهن ڪشش يا ورتاءُ جي رپورٽ ڪئي وڃي ٿي.

برطانيه ۾ 2010ع ۾ ٿيل هڪ سروي (ONS) مطابق 95% ماڻهن پاڻ کي هٽرو سيڪسئل طور سڃاڻايو، 1.5% هم جنس پرست يا ٻه جنسي طور، ۽ باقي 3.5% ماڻهن "خبر ناهي" يا "ٻيا" جهڙا جواب ڏنا.[14] آمريڪا ۾، اپريل 2011ع جي وليمز انسٽيٽيوٽ جي رپورٽ مطابق، اٽڪل 96% يا لڳ ڀڳ 250 ملين بالغن جي آبادي هٽرو سيڪسئل آهي.

آڪٽوبر 2012ع جي گيلپ (Gallup) پول موجب، آمريڪا جي 96.6% بالغن پاڻ کي هٽرو سيڪسئل سڃاڻايو. گيلپ جا نتيجا هيٺ ڏجن ٿا:

عمر/جنس هٽرو سيڪسئل غير-هٽرو سيڪسئل خبر ناهي/جواب نه ڏنو
18–29 90.1% 6.4% 3.5%
30–49 93.6% 3.2% 3.2%
50–64 93.1% 2.6% 4.3%
65+ 91.5% 1.9% 6.5%
18–29, عورتون 88.0% 8.3% 3.8%
18–29, مرد 92.1% 4.6% 3.3%

تعليمي مطالعو

[سنواريو]

حياتياتي ۽ ماحولياتي

[سنواريو]
اصل مضمون/مضمونن جي لاءِ ڏسو جنسي لاڙي جي حياتيات ۽ ماحول ۽ جنسي لاڙو

جنسي لاڙي لاءِ ڪو به سادو يا اڪيلو سبب قطعي طور تي ثابت نه ٿيو آهي، پر سائنسدانن جو يقين آهي ته جينياتي، هارمونل، ۽ ماحولياتي عنصرن جو ميلاپ جنسي لاڙي کي طئي ڪري ٿو.[5][6][15] اهي جنسي لاڙي جي سببن جي وضاحت لاءِ حياتياتي نظرين جي حمايت ڪن ٿا، ڇاڪاڻ ته سماجي سببن جي ڀيٽ ۾ حياتياتي سببن جا وڌيڪ ثبوت موجود آهن، خاص ڪري مردن لاءِ.[3][16][17]

پڻ ڏسندا

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 "Sexual orientation, homosexuality and bisexuality". American Psychological Association. اصل نسخو مان August 8, 2013 تي محفوظ ڪيل. August 10, 2013 تي حاصل ڪيل.
  2. "APA California Amicus Brief" (PDF). Courtinfo.ca.gov. 2013-10-11 تي حاصل ڪيل.
  3. 1 2 3 4 حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Bailey16".
  4. 1 2 "Human sexual activity – Sociosexual activity". Encyclopedia Britannica (انگريزي ۾). 2019-12-21 تي حاصل ڪيل.
  5. 1 2 3 Frankowski BL (June 2004). "Sexual orientation and adolescents". Pediatrics 113 (6): 1827–32. doi:10.1542/peds.113.6.1827. PMID 15173519.
  6. 1 2 Lamanna, Mary Ann (2014). Marriages, Families, and Relationships: Making Choices in a Diverse Society. Cengage Learning. ص. 82. ISBN 978-1-305-17689-8. {{cite book}}: |access-date= requires |url= (مدد)
  7. Gloria Kersey-Matusiak (2012). Delivering Culturally Competent Nursing Care. Springer Publishing Company. ص. 169. ISBN 978-0-8261-9381-0. {{cite book}}: |access-date= requires |url= (مدد)
  8. Klein, Ernest, A Comprehensive Etymological Dictionary of the English Language, p. 345. Oxford: Elsevier, 2000
  9. "Hetero | Define Hetero at Dictionary.com". Dictionary.reference.com. 2016-07-07 تي حاصل ڪيل.
  10. Oosterhuis, Harry (1 June 2012). "Sexual Modernity in the Works of Richard von Krafft-Ebing and Albert Moll". Medical History 56 (2): 133–155. doi:10.1017/mdh.2011.30.
  11. Katz, Jonathan Ned (1995) The Invention of Heterosexuality, p. 92. New York, NY: Dutton. ISBN 0-525-93845-1
  12. Laumann EO, Gagnon JH, Michael RT, Michaels S (1994). The social organization of sexuality: Sexual practices in the United States. Chicago: University of Chicago Press.
  13. Bogaert AF (September 2004). "The prevalence of male homosexuality". Journal of Theoretical Biology 230 (1): 33–7.
  14. Harford, Tim (1 October 2010). "More or Less examines Office for National Statistics figures". BBC.
  15. Gail Wiscarz Stuart (2014). Principles and Practice of Psychiatric Nursing. Elsevier Health Sciences. ص. 502. ISBN 978-0-323-29412-6.
  16. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "LeVay".
  17. Balthazart, Jacques (2012). The Biology of Homosexuality. Oxford University Press. ISBN 9780199838820.