مواد ڏانھن هلو

محفوظ هم بستري

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
مرداني (يا "ٻاهرين") ڪانڊوم جو استعمال انساني لن تي ڪري سگهجي ٿو تہ جيئن چڏ ۾ جھڻ، ڳئي ۾ جھڻ يا لن ڌائڻ دوران محفوظ ھم بستريي عمل کي يقيني بڻائي سگهجي.
ڊينٽل ڊيم جو استعمال شرمگاھ يا ڳئي کي ڍڪڻ لاءِ ڪري سگهجي ٿو جڏهن چڏ چٽڻ يا ڳئي چٽڻ جهڙيون سرگرميون ڪيون وڃن.
اندروني ڪانڊوم، جنهن کي عورتن جو ڪانڊوم پڻ چيو ويندو آهي، محفوظ ھم بستري لاءِ استعمال ڪري سگهجي ٿو.

محفوظ ھم بستري (Safe sex) مان مراد اهڙي انساني جنسي سرگرمي آهي جنهن ۾ حفاظتي طريقا يا مانع حمل اوزار (جهڙوڪ ڪانڊوم) استعمال ڪيا وڃن ته جيئن جنسي طور منتقل ٿيندڙ انفيڪشنز (STIs)، خاص طور تي HIV/AIDS جي خطري کي گهٽائي سگهجي.[1] ڪڏهن ڪڏهن وڌيڪ محفوظ ھم بستري (safer sex) ۽ حفاظتي جنس (protected sex) جا اصطلاح ترجيح ڏنا ويندا آهن، ڇاڪاڻ ته تمام گهڻو اثرائتو حفاظتي طريقو به سڀني خطرن کي مڪمل طور تي ختم نٿو ڪري سگهي. عام ٻوليءَ ۾ هن جو استعمال انهن طريقن لاءِ به ٿيندو آهي جن جو مقصد حمل کي روڪڻ هوندو آهي.

محفوظ ھم بستري جو تصور 1980ع واري ڏهاڪي ۾ سڄي دنيا ۾ پکڙيل ايڊز جي وبا جي جواب ۾ سامهون آيو. محفوظ ھم بستري کي هٿي ڏيڻ هاڻي جنسي تعليم ۽ جنسي بيمارين کان بچاءُ جو هڪ بنيادي مقصد آهي. هن کي هڪ اهڙي حڪمت عملي طور ڏٺو ويندو آهي جنهن جو مقصد بيمارين جي منتقليءَ جي خطري کي گهٽائڻ آهي.[2][3]

جيتوڻيڪ ڪجهه محفوظ ھم بستريي طريقا (جهڙوڪ ڪانڊوم) حمل کي روڪڻ لاءِ به استعمال ٿي سگهن ٿا، پر حمل روڪڻ جا اڪثر طريقا جنسي بيمارين (STIs) کان تحفظ فراهم نه ڪندا آهن.

تاريخ

[سنواريو]

جيتوڻيڪ آتشڪ (syphilis) ۽ سوزاڪ (gonorrhea) کان بچڻ جون حڪمت عمليون صدين کان موجود آهن ۽ انگريزيءَ ۾ "محفوظ ھم بستري" (safe sex) جو اصطلاح 1930ع جي ڏهاڪي کان موجود هو، پر جنسي بيمارين جي خطري کي گهٽائڻ جي حوالي سان هن جو استعمال 1980ع واري ڏهاڪي جي وچ ڌاري آمريڪا ۾ شروع ٿيو. هي اصطلاح خاص ڪري HIV/AIDS جي بحران جي جواب ۾ پيدا ٿيو.[4][5]

ايڇ آءِ وي (HIV) وائرس جي سڃاڻپ ٿيڻ کان هڪ سال اڳ، سان فرانسسڪو ۾ هڪ ننڍڙو رسالو Play Fair! شايع ڪيو ويو، جنهن ۾ شهر جي هم جنس پرست مردن ۾ پکڙيل بيمارين بابت ڳڻتي جو اظهار ڪيو ويو هو. ان ۾ محفوظ ھم بستري جي مختلف طريقن جي صلاح ڏني وئي هئي، جن ۾ پرهيز، ڪانڊوم، ذاتي صفائي، ۽ بيمارين جي ٽيسٽ ڪرائڻ شامل هئا.[6]

هڪ پوسٽر جيڪو ڪانڊوم جي استعمال جي ترغيب ڏئي ٿو.

جيتوڻيڪ شروعات ۾ هي اصطلاح گهڻو ڪري مردن جي وچ ۾ جنسي عمل لاءِ استعمال ٿيندو هو، پر 1986ع تائين هي تصور عام آباديءَ تائين پکڙجي ويو. ڪاليج جي شاگردن لاءِ محفوظ ھم بستري کي هٿي ڏيڻ جا پروگرام شروع ڪيا ويا. ان ئي سال هن موضوع تي پهرين ڪتاب Safe Sex in the Age of AIDS منظر عام تي آئي.

2006ع جي هڪ سروي مطابق محفوظ ھم بستري جي سڀ کان عام تعريف "ڪانڊوم جو استعمال" (68٪ ماڻهو) هئي.[7]

طريقا

[سنواريو]

جنسي صحت جا ماهر ۽ سرڪاري ادارا محفوظ ھم بستري لاءِ ڪيترن ئي طريقن جي سفارش ڪن ٿا، جيڪي بيمارين جي منتقليءَ جي خطري کي گهٽائي سگهن ٿا.[8]

فون جنس/سائيبر سيڪس

[سنواريو]

اهي جنسي سرگرميون جن ۾ چمڙي يا جسماني رطوبتن جو سڌو سنئون ميل نه ٿيندو آهي، جهڙوڪ فون جنس، سائيبر سيڪس ۽ سيڪسٽنگ (sexting)، انهن ۾ جنسي بيمارين جو ڪو به خطرو ناهي هوندو، ان ڪري اهي محفوظ ھم بستري جون صورتون آهن.[9]

غير دخول واري جنس

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Non-penetrative sex

جنسي عملن جو هڪ سلسلو جنهن کي "غير دخول واري جنس" چيو ويندو آهي، جنسي بيمارين جي خطري کي ڪافي حد تائين گهٽائي سگهي ٿو. هن ۾ چمڻ، گڏجي مشت زني ڪرڻ، ۽ جسم کي رڳڙڻ شامل آهن.[10] جيتوڻيڪ هن طريقي سان حمل ۽ اڪثر بيمارين کان بچي سگهجي ٿو، پر اهي بيماريون جيڪي چمڙي جي ميل سان لڳنديون آهن (جهڙوڪ هربس)، انهن جو خطرو موجود رهي ٿو.

ڪانڊوم، ڊينٽل ڊيم ۽ دستانا

[سنواريو]

حفاظتي رڪاوٽون جهڙوڪ ڪانڊوم، ڊينٽل ڊيم، ۽ طبي دستانا جسماني رطوبتن (جهڙوڪ رت، مني، شرمگاهه جي رطوبت) کي هڪ ٻئي تائين پهچڻ کان روڪين ٿا.[11]

مرداني ڪانڊوم پائڻ جو طريقو
  • ٻاهريون ڪانڊوم: لن کي ڍڪڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي. هي اڪثر ليٽڪس (latex) جا ٺهيل هوندا آهن.
  • اندروني ڪانڊوم: (عورتن وارو ڪانڊوم) جيڪو دخول کان اڳ شرمگاهه يا گولي ۾ وڌو ويندو آهي.
  • ڊينٽل ڊيم: ليٽڪس جي هڪ چادر جيڪا وات ۽ شرمگاهه جي وچ ۾ رڪاوٽ طور استعمال ٿيندي آهي.
  • طبي دستانا: هٿن سان ڪيل جنسي عمل (manual sex) دوران استعمال ڪيا ويندا آهن ته جيئن انفيڪشن کان بچي سگهجي.[12]

پڻ ڏسندا

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Compact Oxford English Dictionary, Oxford University Press, 2009, Accessed 23 September 2009
  2. ↑ "Global strategy for the prevention and control of sexually transmitted infections: 2006–2015. Breaking the chain of transmission" (PDF). World Health Organization. 2007. اصل نسخو (PDF) مان 23 March 2014 تي محفوظ ڪيل. 26 November 2011 تي حاصل ڪيل.
  3. ↑ "The effectiveness of group-based comprehensive risk-reduction and abstinence education interventions to prevent or reduce the risk of adolescent pregnancy, human immunodeficiency virus, and sexually transmitted infections: two systematic reviews for the Guide to Community Preventive Services". American Journal of Preventive Medicine 42 (3): 272–94. March 2012. doi:10.1016/j.amepre.2011.11.006. PMID 22341164. http://www.ajpmonline.org/article/S0749-3797(11)00906-8/abstract.
  4. ↑ Stephey MJ (11 December 2008). "A Brief History of Safe Sex". Time. اصل نسخو مان 10 June 2021 تي محفوظ ڪيل. 14 September 2018 تي حاصل ڪيل. {{cite magazine}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (مدد)
  5. ↑ "The meaning and origin of the expression: Safe sex". The Phrase Finder. 14 September 2018 تي حاصل ڪيل.
  6. ↑ Berkowitz R (2003). Stayin' Alive: The Invention of Safe Sex. Boulder, CO: WestView. ISBN 978-0-8133-4092-0.
  7. ↑ "How Do Californians Define Safe Sex?" (PDF). 28 July 2010 تي حاصل ڪيل.
  8. ↑ "How You Can Prevent Sexually Transmitted Diseases". Centers for Disease Control. 30 March 2020. 2 April 2021 تي حاصل ڪيل.
  9. ↑ "Safer Sex ("Safe Sex")". 23 September 2009 تي حاصل ڪيل.
  10. ↑ LaRosa J, Bader H, Garfield S (2009). New Dimensions In Women's Health. Jones & Bartlett Learning. ص. 91. ISBN 978-0-7637-6592-7.
  11. ↑ "HIV and STI Prevention Among Spanish Women". AIDS and Behavior 27 (1): 161–170. January 2023.
  12. ↑ Corinna H (2016). S.E.X.: The All-You-Need-to-Know Sexuality Guide. New York: Da Capo Lifelong Press. ISBN 978-0-7382-1884-7.
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=محفوظ_هم_بستري&oldid=367073" تان ورتل