مواد ڏانھن هلو

مثانو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
مثانو
1. انساني پيشابي سرشتو: 2. بڪيو، 3. بڪوي حوض، 4. پيشاب نالي، 5. مثانو، 6. پيشاب راهه. (کاٻي پاسي سامهون واري ڪٽ سان)
7. ايڊرينل غدود
رت جون رڳون: 8. بڪوي شريان ۽ وريد، 9. هيٺيون اجوف وريد، 10. پيٽ واري شه رڳ، 11. عام حرقفي شريان ۽ وريد
شفاف نموني ڏيکاريل: 12. جگر، 13. وڏو آنڊو، 14. حوض
تفصيل
پريڪرسرپيشابي تناسلي سينس
عضون جو نظام پيشابي سرشتو
شريان مٿين مثاني شريان
هيٺين مثاني شريان
ناڙي شريان
مهبلي شريان، اندروني فرجي شريان، اونهي ٻاهرين فرجي شريان
نس مثاني وريدي ڄار
تنت مثاني تنتي ڄار، فرجي تنت
لمف شه رڳ کان اڳيان لمفي ڳنڍيون
سڃاڻپ ڪندڙ
لاطيني ٻوليvesica urinaria
ائناٽامي جا محاورا A08.3.01.001
ائناٽامي جو بنيادي ماڊل15900
ائناٽامي جا محاورا

مثانو: Bladder: (ڦلوڻو، داڻو) انسانن ۽ ٻين ڪرنگهيدارن ۾ هڪ پورو عضوو آهي، جيڪو بڪين مان ايندڙ پيشاب کي سانڍي ٿو. نالدار ٿڻائتن ۾ پيشاب پيشاب نالين وسيلي مثاني ۾ داخل ٿئي ٿو ۽ پيشاب ڪرڻ دوران پيشاب راهه وسيلي ٻاهر نڪري ٿو.[1][2] انسانن ۾ مثانو هڪ ڦهلجڻ جوڳو عضوو آهي، جيڪو حوضي فرش تي واقع آهي. عام بالغ انسان جو مثانو خالي ڪرڻ جي گهرج محسوس ٿيڻ کان اڳ 300 کان 500 ملي ليٽر (10 کان 17 فلوئڊ آئونس) تائين پيشاب سانڍي سگهي ٿو، پر اهو ان کان گهڻو وڌيڪ به سانڍي سگهي ٿو.[3][4]

"پيشابي مثاني" لاءِ لاطيني اصطلاح vesica urinaria آهي، ۽ اصطلاح vesical يا اڳياڙي vesico- لاڳاپيل بناوتن، جهڙوڪ مثاني وريدن، جي نالن ۾ اچن ٿا. "مثاني" لاءِ جديد لاطيني لفظ cystis لاڳاپيل اصطلاحن جهڙوڪ سسٽائٽس (مثاني جي سوزش) ۾ اچي ٿو.

بناوٽ

[سنواريو]
پاسي کان ڪٽ ۾ نر ۽ مادي جا پيشابي مثانا

انسانن ۾ مثانو هڪ پورو ڏورائتو عضوو آهي، جيڪو حوض جي تري ۾ واقع آهي. ظاهري ايناٽامي ۾ مثاني کي ويڪري فنڊس (بنياد)، جسم، چوٽي ۽ ڳچيءَ ۾ ورهائي سگهجي ٿو.[5] چوٽي (جنهن کي رأس پڻ چيو وڃي ٿو) اڳتي عاني ڳانڍاپي جي مٿئين حصي ڏانهن رخ ڪري ٿي، ۽ اتان وچين ناڙي رباط پيٽ جي اڳئين ڀت جي پٺئين پاسي کان مٿي دُن تائين هلي ٿو. پيٽ پردو چوٽيءَ کان ان سان گڏ پيٽ جي ڀت تائين وڃي وچيون ناڙي وڪڙ ٺاهي ٿو. مثاني جي ڳچي ٽڪنڊي جي بنياد وارو علائقو آهي، جيڪو اندروني پيشاب راهي سوراخ کي گهيري ٿو، جتان پيشاب راهه شروع ٿئي ٿي.[5] مردن ۾ پيشابي مثاني جي ڳچي پروسٽيٽ غدود جي ڀرسان هوندي آهي.

مثاني ۾ ٽي سوراخ هوندا آهن. ٻئي پيشاب ناليون پيشاب نالي سوراخن وٽ مثاني ۾ داخل ٿين ٿيون، ۽ پيشاب راهه مثاني جي ٽڪنڊي وٽان نڪري ٿي. انهن پيشاب نالي سوراخن جي اڳيان مخاطي پڙدا هوندا آهن، جيڪي پيشاب کي واپس پيشاب نالين ڏانهن وهڻ کان روڪيندڙ والوز طور ڪم ڪن ٿا،[6] جنهن کي مثاني-پيشاب نالي واپسي چيو وڃي ٿو. ٻنهي پيشاب نالي سوراخن جي وچ ۾ تاندوري جو هڪ اڀريل حصو هوندو آهي، جنهن کي بين پيشاب نالي ڪنارو چيو وڃي ٿو.[5] اهو ٽڪنڊي جي مٿين حد ٺاهي ٿو. ٽڪنڊو لسي ڏوري جو علائقو آهي، جيڪو پيشاب راهه جي مٿان مثاني جو فرش ٺاهي ٿو.[7] اهو لسو تاندورو آهي، جيڪو مثاني جي هن حصي ۾ ۽ اتان پيشاب جي سولائيءَ سان وهڪري ۾ مدد ڪري ٿو—ان جي ابتڙ باقي سطح مخاطي وڪڙن سبب اڻسڌي هوندي آهي.

مثاني جي ڀتين ۾ ڪنارن جو هڪ سلسلو هوندو آهي، جيڪي ٿلها مخاطي وڪڙ رُوگي سڏجن ٿا ۽ مثاني کي ڦهلجڻ جي سگهه ڏين ٿا. ڊيٽروسر ڏورو ڀت جو ڏورائتو تهه آهي، جيڪو لسي ڏوري جي تاندورن مان ٺهيل هوندو آهي، جيڪي پيچدار، ڊگهائي ۽ گولائي وارن جُهنڊن ۾ ترتيبيل هوندا آهن.[8] ڊيٽروسر ڏورو پنهنجي ڊيگهه بدلائي سگهي ٿو. اهو پيشاب ڪڍڻ وقت گهڻي دير تائين سُسي سگهي ٿو ۽ مثانو ڀرجڻ دوران ڍرو رهي ٿو.[9] پيشابي مثاني جي ڀت عام طور 3–5 ملي ميٽر ٿلهي هوندي آهي.[10] مڪمل ڦهلجڻ تي ڀت عام طور 3 ملي ميٽر کان گهٽ ٿلهي هوندي آهي.

ڀرپاسي واريون بناوتون

[سنواريو]
مرد ۾ مثاني جي جاءِ ۽ ان سان لاڳاپيل بناوتون

مردن ۾ پروسٽيٽ غدود پيشاب راهه جي سوراخ جي ٻاهران واقع هوندو آهي. پروسٽيٽ جو وچيون لوب اندروني پيشاب راهي سوراخ جي پٺيان مخاطي جھلي ۾ هڪ اڀار پيدا ڪري ٿو، جنهن کي پيشابي مثاني جو لٽڪڻو چيو وڃي ٿو. پروسٽيٽ جي وڌڻ سان هي لٽڪڻو به وڏو ٿي سگهي ٿو.

مثانو پيٽ پردي واري کوهه جي هيٺان، حوضي فرش جي ويجهو ۽ عاني ڳانڍاپي جي پٺيان واقع هوندو آهي. مردن ۾ اهو سڌي آنڊي جي اڳيان هوندو آهي، جنهن کان سڌي آنڊي-مثاني کوهه وسيلي ڌار هوندو آهي، ۽ مقعد کڻندڙ ڏوري ۽ پروسٽيٽ غدود جي تاندورن جي سهاري تي هوندو آهي. عورتن ۾ اهو ڳڀيرڻ جي اڳيان هوندو آهي، جنهن کان مثاني-ڳڀيرڻ کوهه وسيلي ڌار هوندو آهي، ۽ مقعد کڻندڙ ڏوري ۽ مهبل جي مٿئين حصي جي سهاري تي هوندو آهي.[10]

رت ۽ لمف جي رسد

[سنواريو]

مثاني کي مثاني شريانن وسيلي رت ملي ٿو ۽ رت مثاني وريدن جي ڄار ۾ نيڪال ٿئي ٿو.[11] مٿين مثاني شريان مثاني جي مٿئين حصي کي رت پهچائي ٿي. مثاني جي هيٺئين حصي کي هيٺين مثاني شريان رت پهچائي ٿي؛ ٻئي اندروني حرقفي شريانن جون شاخون آهن.[11] عورتن ۾ ڳڀيرڻ شريانون ۽ مهبلي شريانون واڌو رت جي رسد فراهم ڪن ٿيون.[11] وريدي نيڪال مثاني جي هيٺين پاسي واري سطحن تي ننڍين رڳن جي ڄار مان شروع ٿئي ٿو، جيڪي پاڻ ۾ ملي مثاني جي پاسي وارن رباطن سان گڏ اندروني حرقفي وريدن ۾ وڃن ٿيون.[11]

مثاني مان نيڪال ٿيندڙ لمف مخاطي، ڏورائي ۽ سيروسي تهن ۾ پکڙيل ڄارن مان شروع ٿئي ٿو. اهي پوءِ رڳن جا ٽي مجموعا ٺاهين ٿا: هڪ ٽڪنڊي جي ويجهو، جيڪو مثاني جي هيٺئين حصي مان نيڪال ڪري ٿو؛ هڪ مثاني جي مٿئين حصي مان نيڪال ڪري ٿو؛ ۽ ٻيو مثاني جي ٻاهرين هيٺئين سطح مان نيڪال ڪري ٿو. انهن رڳن جي اڪثريت ٻاهرين حرقفي لمفي ڳنڍن ۾ نيڪال ٿئي ٿي.[11]

تنتي رسد

[سنواريو]

مثاني کي همدرد ۽ پيراهمدرد تنتي سرشتن ٻنهي کان حسي ۽ حرڪتي رسد ملي ٿي.[11] حرڪتي رسد همدرد تاندورن کان ملي ٿي، جن جي اڪثريت مٿين ۽ هيٺين هيپوگيسٽرڪ ڄارن ۽ تنتن مان نڪري ٿي، ۽ پيراهمدرد تاندورن کان پڻ ملي ٿي، جيڪي حوضي اندروني عضوي تنتن مان اچن ٿا.[12]

مثاني مان ڦهلاءَ يا چڙ سبب پيدا ٿيندڙ احساس (جهڙوڪ انفيڪشن يا پٿريءَ سبب) بنيادي طور پيراهمدرد تنتي سرشتي وسيلي منتقل ٿيندو آهي.[11] اهي مقعدي تنتن وسيلي S2-4 تائين وڃن ٿا.[13] اتان احساس ڪرنگهي جي ميڄالي ۾ پٺيان وارا ٿنڀ وسيلي ميڄالي تائين پهچي ٿو.[11]

خرد ايناٽامي

[سنواريو]

خردبين هيٺ ڏسڻ سان مثاني ۾ هڪ اندريون استر (جنهن کي اپيٿيليم چيو وڃي ٿو)، ڏورائي تاندورن جا ٽي تهه، ۽ هڪ ٻاهرين ايڊوينٽيٽيا ڏسي سگهجن ٿا.[8]

مثاني جي اندرين ڀت کي يوروٿيليم چيو وڃي ٿو، جيڪو عبوري اپيٿيليم جو هڪ قسم آهي ۽ گهرڙن جي ٽن کان ڇهن تهن مان ٺهيل هوندو آهي؛ مثاني جي خالي يا ڀريل هجڻ موجب گهرڙا وڌيڪ ڪعبي شڪل جا يا چپترا ٿي سگهن ٿا.[8] ان کانسواءِ، انهن تي مخاطي جھلي جو استر هوندو آهي، جنهن ۾ سطحي گليڪوڪيلڪس شامل هوندو آهي، جيڪو هيٺين گهرڙن کي پيشاب کان بچائيندو آهي.[14] اپيٿيليم هڪ سنهي بنيادي جھلي ۽ لامينا پروپريا جي مٿان واقع هوندو آهي.[8] مخاطي استر انفيڪشن جي گذرڻ خلاف يوروٿيليائي رنڊڪ پڻ فراهم ڪري ٿو.[15]

انهن تهن کي ڏورائي تاندورن جا ٽي تهه گهيرين ٿا، جيڪي اندرئين ڊگهائي رُخ واري تهه، وچئين گولائي رُخ واري تهه ۽ سڀ کان ٻاهرين ڊگهائي رُخ واري تهه طور ترتيبيل آهن؛ اهي گڏجي ڊيٽروسر ڏورو ٺاهين ٿا، جيڪو اگهاڙي اک سان ڏسي سگهجي ٿو.[8]

مثاني جي ٻاهرئين حصي کي ايڊوينٽيٽيا نالي سيروسي جھلي بچائي ٿي.[8][16]

واڌ ويجهه

[سنواريو]

واڌ ويجهه هيٺ جنين جي پوئين ڇيڙي تي ڪلواڪا هوندو آهي. چوٿين کان ستين هفتي دوران اهو پيشابي تناسلي سينس ۽ مقعدي نالي جي شروعاتي حصي ۾ ورهائجي ٿو، ۽ انهن ٻنهي کڏن جي وچ ۾ پيشابي-مقعدي پردو نالي ڀت ٺهي ٿي.[17] پيشابي تناسلي سينس ٽن حصن ۾ ورهائجي ٿو؛ مٿيون ۽ سڀ کان وڏو حصو مثانو بڻجي ٿو، وچيون حصو پيشاب راهه بڻجي ٿو، جڏهن ته هيٺيون حصو جنين جي جنس موجب بدلجي ٿو.[17]

انساني مثانو پيشابي تناسلي سينس مان ٺهي ٿو ۽ شروعات ۾ ايلينٽوئس سان لڳاتار هوندو آهي. مثاني جا مٿيان ۽ هيٺيان حصا الڳ الڳ واڌ ڪن ٿا ۽ پيدائش کان اڳ واري واڌ ويجهه جي وچئين مرحلي ڌاري پاڻ ۾ ملي وڃن ٿا.[7] هن وقت پيشاب ناليون ميسونيفرڪ نالين کان ٽڪنڊي ڏانهن منتقل ٿين ٿيون.[7] مردن ۾ مثاني جو بنياد سڌي آنڊي ۽ عاني ڳانڍاپي جي وچ ۾ واقع هوندو آهي. اهو پروسٽيٽ جي مٿان هوندو آهي ۽ سڌي آنڊي کان سڌي آنڊي-مثاني کوهه وسيلي ڌار هوندو آهي. عورتن ۾ مثانو ڳڀيرڻ جي هيٺان ۽ مهبل جي اڳيان واقع هوندو آهي؛ تنهنڪري ان جي وڌ ۾ وڌ گنجائش مردن جي ڀيٽ ۾ گهٽ هوندي آهي. اهو ڳڀيرڻ کان مثاني-ڳڀيرڻ کوهه وسيلي ڌار هوندو آهي. شِشُون ۽ ننڍن ٻارن ۾ پيشابي مثانو خالي هجڻ باوجود پيٽ ۾ واقع هوندو آهي.[18]

ڪم

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو پيشاب ڪرڻ
عورت جو پيشابي مثانو
پيشاب بڪين مان خارج ٿئي ٿو ۽ پيشاب نالين وسيلي مثاني ۾ وهي اچي ٿو، جتي اهو پيشاب ڪرڻ تائين سانڍيل رهي ٿو.[13] پيشاب ڪرڻ ۾ ڏورن جون هم وقت تبديليون شامل هونديون آهن، جن جو بنياد ڪرنگهي ۾ موجود هڪ رفليڪس تي هوندو آهي، جڏهن تہ ميڄالي کان مٿيون اشارا پڻ شامل هوندا آهن.[13] پيشاب ڪرڻ دوران ڊيٽروسر ڏورو سُسي ٿو، ٻاهريون پيشابي بند ڏورو ۽ عجان جا ڏورا ڍرا ٿين ٿا، ۽ پيشاب پيشاب راهه مان وهي[13] عضو تناسل يا فرج مان پيشابي سوراخ وسيلي ٻاهر نڪري ٿو.[11]

پيشاب ڪرڻ جي گهرج ڇڪ محسوس ڪندڙ ري سيپٽرن مان پيدا ٿئي ٿي، جيڪي تڏهن سرگرم ٿين ٿا جڏهن مثاني ۾ 300 کان 400 ملي ليٽر پيشاب گڏ ٿئي ٿو.[13] جيئن پيشاب گڏ ٿيندو آهي، رُوگي چپتا ٿي ويندا آهن ۽ مثاني جي ڀت ڦهلجندي سنهي ٿيندي آهي، جنهن سان مثانو اندروني دٻاءَ ۾ وڏي واڌ کان سواءِ وڌيڪ پيشاب سانڍي سگهي ٿو.[19] پيشاب ڪرڻ کي ميڄالي ٿڙ ۾ موجود پونٽائن پيشاب مرڪز ڪنٽرول ڪري ٿو.[20]

مثاني ۾ ڇڪ محسوس ڪندڙ ري سيپٽر پيراهمدرد تنتي سرشتي کي اشارو ڏين ٿا تہ اهو ڊيٽروسر ۾ مسڪارينڪ ري سيپٽرن کي تحريڪ ڏئي، جيئن مثانو ڦهلجڻ تي ڏورو سُسي.[21] اها عمل مثاني کي پيشاب راهه وسيلي پيشاب خارج ڪرڻ لاءِ آماده ڪري ٿو. مکيه سرگرم ٿيندڙ ري سيپٽر M3 ري سيپٽر آهي، جيتوڻيڪ M2 ري سيپٽر پڻ شامل آهن؛ M2 ري سيپٽر تعداد ۾ M3 کان وڌيڪ هوندي به ايترا جوابده نه هوندا آهن.[22]

مکيه آرام ڏيندڙ رستو ايڊينائلائل سائيڪليز cAMP رستي وسيلي آهي، جيڪو β3 ايڊرينرجڪ ري سيپٽرن وسيلي سرگرم ٿئي ٿو. β2 ايڊرينرجڪ ري سيپٽر پڻ ڊيٽروسر ۾ موجود آهن ۽ β3 ري سيپٽرن کان تعداد ۾ به وڌيڪ آهن، پر ڊيٽروسر جي لسي ڏوري کي آرام ڏيڻ ۾ انهن جو اثر ايترو اهم نه آهي.[9][23][24]

طبي اهميت

[سنواريو]

سوڄ ۽ وچڙ

[سنواريو]
پيشابي شسٽوسومياسس سبب مثاني جي ڀت تي ڪيلسيفڪيشن

سسٽائٽس مثاني جي وچڙ يا سوڄ کي چيو وڃي ٿو. اها عام طور پيشابي رستي جي وچڙ جي حصي طور ٿيندي آهي.[25] بالغن ۾ اها مردن جي ڀيٽ ۾ عورتن ۾ وڌيڪ عام آهي، ڇاڪاڻ تہ عورتن جي پيشاب راهه ننڍي هوندي آهي. ننڍپڻ جي شروعات ۾ مردن ۾، ۽ پوڙهن مردن ۾ جتي وڌيل پروسٽيٽ پيشاب روڪي سگهي ٿو، اها عام آهي.[25] ٻين خطري وارن عنصرن ۾ بندش يا سوڙهاڻ جا ٻيا سبب، جهڙوڪ پروسٽيٽ سرطان يا مثاني-پيشاب نالي واپسي جي موجودگي؛ پيشابي رستي ۾ ٻاهرين بناوتن جي موجودگي، جهڙوڪ پيشابي ڪيٿيٽر؛ ۽ اهڙا تنتي مسئلا شامل آهن، جيڪي پيشاب ڪرڻ کي ڏکيو بڻائين ٿا.[25] مثاني سان لاڳاپيل وچڙ هيٺئين پيٽ ۾ سور پيدا ڪري سگهي ٿي، خاص طور عاني ڳانڍاپي جي مٿان، جنهن کي "سپراپيوبيڪ" سور چيو وڃي ٿو، ۽ پيشاب ڪرڻ کان اڳ ۽ پوءِ، بار بار ۽ ٿوري خبرداري سان پيشاب ڪرڻ جي خواهش (پيشابي تڪڙ) پيدا ڪري سگهي ٿي.[25] وچڙ عام طور بيڪٽيريا سبب ٿيندي آهي، جنهن ۾ سڀ کان عام اي ڪولائي آهي.[25]

جڏهن پيشابي رستي جي وچڙ يا سسٽائٽس جو شڪ هجي، تہ طبيب پيشاب جو نمونو گهري سگهي ٿو. پيشاب ۾ وڌل ڊپ اسٽڪ وسيلي ڏسي سگهجي ٿو تہ پيشاب ۾ اڇا رت گهرڙا آهن يا نائيٽريٽ موجود آهن، جيڪي وچڙ ڏانهن اشارو ڪري سگهن ٿا. پيشاب جو نمونو مائڪروبيائي ڪلچر ۽ حساسيت لاءِ پڻ موڪلي سگهجي ٿو، جيئن ڏسي سگهجي تہ پيشاب ۾ ڪا خاص بيڪٽيريا وڌي ٿي يا نه، ۽ ان جي اينٽي بايوٽڪ حساسيت سڃاڻجي.[25] ڪڏهن ڪڏهن اضافي جاچون پڻ گهريون وينديون آهن. انهن ۾ اليڪٽرولائٽس ۽ ڪريئيٽينين جي جائزي وسيلي بڪين جي ڪم جي جاچ؛ بڪوي رستي جي الٽراسائونڊ وسيلي بڪوي رستي ۾ بندش يا سوڙهاڻ جي جاچ؛ ۽ ڊجيٽل ريڪٽل معائنو وسيلي وڌيل پروسٽيٽ جي جاچ شامل ٿي سگهي ٿي.[25]

پيشابي رستي جون وچڙون يا سسٽائٽس اينٽي بايوٽڪ دوائن سان علاج ڪيون وينديون آهن، جن مان ڪيتريون وات ذريعي ورتيون وينديون آهن. سنگين وچڙن لاءِ نس اندر اينٽي بايوٽڪ علاج جي ضرورت ٿي سگهي ٿي.[25]

درمياني سسٽائٽس اهڙي حالت کي چيو وڃي ٿو، جنهن ۾ مثانو بيڪٽيريا کان سواءِ ڪنهن ٻئي سبب سان متاثر يا سوزش ۾ اچي ٿو.[26][27]

پيشاب بي قابو ٿيڻ ۽ پيشاب رڪجڻ

[سنواريو]
طبي الٽراسائونڊ ۾ پيشابي مثانو (ڪاري پوپٽ جهڙي شڪل) ۽ وڌيل پروسٽيٽ (BPH)

بار بار پيشاب اچڻ جا سبب پيشاب جي وڌيڪ پيداوار، مثاني جي گهٽ گنجائش، چڙ يا اڻپورو خالي ٿيڻ ٿي سگهن ٿا. وڌيل پروسٽيٽ وارا مرد وڌيڪ بار پيشاب ڪندا آهن. حد کان وڌيڪ سرگرم مثانو جي هڪ وصف اها آهي تہ ماڻهو ڏينهن ۾ اٺ ڀيرا کان وڌيڪ پيشاب ڪري.[28] حد کان وڌيڪ سرگرم مثانو اڪثر پيشاب بي قابو ٿيڻ جو سبب بڻجي سگهي ٿو. جيتوڻيڪ پيشاب جي بار بار اچڻ ۽ مقدار ٻنهي ۾ ڏينهن ۽ رات وارن چڪرن سان لاڳاپيل حياتيائي ڪلاڪ واري تال ڏيکاري وئي آهي،[29] پر مڪمل طور واضح نه آهي تہ حد کان وڌيڪ سرگرم مثاني ۾ اهي ڪيئن بگڙن ٿا. يوروڊائنامڪ جاچ علامتن جي وضاحت ۾ مدد ڪري سگهي ٿي. گهٽ سرگرم مثانو اها حالت آهي، جنهن ۾ پيشاب ڪرڻ ۾ ڏکيائي ٿئي ٿي ۽ اها تنتي مثانو جي مکيه علامت آهي. رات جو بار بار پيشاب اچڻ مثاني جي پٿرين جي موجودگي ڏانهن اشارو ڪري سگهي ٿو.

مثاني جي ڪم سان لاڳاپيل خرابين ۾ شامل آهن:

مثاني جي ڪم جون خرابيون جراحي طور، پيشاب جي وهڪري کي نئين رستي ڏانهن موڙي يا مصنوعي پيشابي مثانو لڳائي، سنڀالي سگهجن ٿيون. مثاني وڌائڻ سان مثاني جو حجم وڌائي سگهجي ٿو. پيشابي مثاني جي ڳچيءَ جي بندش ايتري شديد ٿي سگهي ٿي جو جراحي جي ضرورت پوي. الٽراسائونڊ مثاني جو حجم اندازو لڳائڻ لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿو.[31][32]

سرطان

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو مثاني جو سرطان
مرد جي پيشابي تناسلي سرشتي جو پار ڪٽ، جنهن ۾ مثاني اندر سرطان ڏيکاريل آهي. جڏهن سرطان ٿئي ٿو تہ اهو گهڻو ڪري عبوري گهرڙي ڪارسينوما هوندو آهي.

مثاني جي سرطان کي مثاني جو سرطان چيو ويندو آهي. اهو عام طور يوروٿيليم، يعني مثاني جي سطح کي استر ڪندڙ گهرڙن، جي سرطان سبب هوندو آهي. مثاني جو سرطان 40 سالن کان پوءِ وڌيڪ عام آهي، ۽ عورتن جي ڀيٽ ۾ مردن ۾ وڌيڪ ٿئي ٿو؛[33] ٻين خطري وارن عنصرن ۾ سگريٽ نوشي ۽ رنگن جهڙوڪ خوشبودار امينن ۽ ايلڊيهائيڊن سان واسطو شامل آهي.[33] جڏهن سرطان موجود هجي، تہ متاثر ماڻهو ۾ سڀ کان عام علامت پيشاب ۾ رت هوندي آهي؛ جسماني طبي معائنو دير واري بيماري کانسواءِ ٻي صورت ۾ عام ٿي سگهي ٿو.[33] مثاني جو سرطان اڪثر پيشاب نالي کي استر ڪندڙ گهرڙن جي سرطان سبب هوندو آهي، جنهن کي عبوري گهرڙي ڪارسينوما چيو وڃي ٿو، جيتوڻيڪ اهو وڌيڪ ناياب طور چپٽي گهرڙي ڪارسينوما طور به ٿي سگهي ٿو، جيڪڏهن پيشاب راهه کي استر ڪندڙ گهرڙن جو قسم دائمي سوڄ، جهڙوڪ پٿرين يا شسٽوسومياسس سبب، تبديل ٿي ويو هجي.[33]

ڪيون ويندڙ جاچون عام طور پيشاب جو نمونو گڏ ڪري خردبين هيٺ خراب گهرڙن جي جاچ، جنهن کي سائيٽالاجي چيو وڃي ٿو، ۽ سي ٽي يوروگرام يا الٽراسائونڊ وسيلي طبي تصويرڪاري شامل آهن.[33] جيڪڏهن ڪو ڳڻتي جوڳو زخم نظر اچي، تہ لچڪدار ڪيمرا مثاني ۾ داخل ڪئي وڃي ٿي، جنهن کي سسٽوسڪوپي چيو وڃي ٿو، جيئن زخم کي ڏسي ۽ بايوپسي ورتي وڃي؛ ۽ جسم جي ٻين حصن جو سي ٽي اسڪين (ڇاتي، پيٽ ۽ حوض جو سي ٽي اسڪين) ڪيو ويندو آهي، جيئن اضافي ميٽاسٽڪ زخمن کي ڳولجي.[33]

علاج سرطان جي مرحلي تي دارومدار رکي ٿو. رڳو مثاني ۾ موجود سرطان سسٽوسڪوپي وسيلي جراحي طور ڪڍي سگهجي ٿو؛ ساڳئي وقت ڪيموٿراپي واري دوا مائٽومائسن C جو ٽيڪو پڻ ڏنو وڃي سگهي ٿو.[33] اعليٰ گريڊ وارا سرطان مثاني جي ڀت ۾ BCG ويڪسين جي ٽيڪي سان علاج ٿي سگهن ٿا، ۽ جيڪڏهن ختم نه ٿين تہ جراحي طور ڪڍڻ جي ضرورت پئجي سگهي ٿي.[33] جيڪو سرطان مثاني جي ڀت ۾ گهڙي وڃي، ان جو انتظام مثاني کي مڪمل جراحي طور ڪڍڻ (بنيادي سسٽيڪٽمي) سان ٿي سگهي ٿو، جنهن ۾ پيشاب نالين کي ايلئم جي هڪ حصي ڏانهن موڙي چمڙي تي لڳل اسٽوما ٿيلهي سان ڳنڍيو ويندو آهي.[33] اڳڪٿي سرطان جي مرحلي ۽ گريڊ موجب گهڻو بدلجي سگهي ٿي؛ بهتر اڳڪٿي انهن رسولين سان لاڳاپيل آهي، جيڪي رڳو مثاني ۾ هجن، گهٽ گريڊ جون هجن، مثاني جي ڀت ۾ نه گهڙيون هجن، ۽ ظاهري طور پيپلري صورت رکن.[33]

منتقلي

[سنواريو]

مئي 2025ع ۾ يونيورسٽي آف سدرن ڪيليفورنيا ۽ UCLA Health جي جراحين دنيا جي پهرين انساني مثاني جي منتقلي ڪئي. ٽيم جي اڳواڻي ڊاڪٽر اندر بير گل ۽ ڊاڪٽر نيما نصيري ڪئي. وصول ڪندڙ اهڙو مريض هو، جنهن جي مثاني جو ڪم سرطان جي علاج سبب ختم ٿي چڪو هو. هن عمل کي موجوده معياري علاج جي امڪاني متبادل طور آزمائيو پيو وڃي، جنهن ۾ مريض جي پنهنجي آنڊي جي هڪ حصي مان مثانو ٻيهر ٺاهيو ويندو آهي، ۽ اهو طريقو اهم پيچيدگين جو سبب بڻجي سگهي ٿو. پهرين منتقلي هڪ ڪلينڪل آزمائش جو حصو هئي، جنهن جو مقصد عمل جي سلامتي ۽ اثرائتيت جو جائزو وٺڻ هو.[34]

جاچ

[سنواريو]
مثاني جو ڊائيورٽيڪيولم

مثاني جي جاچ لاءِ ڪيترين جاچن جو استعمال ڪيو ويندو آهي. ڪهڙيون جاچون گهرجن، اهو طبي تاريخ وٺڻ ۽ معائني تي دارومدار رکي ٿو. معائني ۾ طبيب سپراپيوبيڪ علائقي کي هٿ سان ڏسي سگهي ٿو تہ اتي سور يا ڀرپور هجڻ جو احساس آهي يا نه، جيڪو سوزش ٿيل يا ڀريل مثاني ڏانهن اشارو ڪري سگهي ٿو.[حوالو گهربل] رت جون چڪاسون گهرائي سگهجن ٿيون، جيڪي سوڄ ڏانهن اشارو ڪري سگهن ٿيون؛ مثال طور مڪمل رت ڳڻپ ۾ اڇن رت گهرڙن جي واڌ ظاهر ٿي سگهي ٿي، يا وچڙ ۾ سي-ري ايڪٽو پروٽين وڌيل ٿي سگهي ٿو.[حوالو گهربل]

مثاني کي ڏسڻ لاءِ طبي تصويرڪاري جا ڪجهه طريقا موجود آهن. مثاني جو الٽراسائونڊ ڪيو وڃي سگهي ٿو، جيئن ڏسي سگهجي تہ مثاني اندر ڪيترو پيشاب موجود آهي، جيڪو پيشاب رڪجڻ ڏانهن اشارو ڪري سگهي ٿو. وڌيڪ تربيت يافته عملدار طرفان پيشابي رستي جو الٽراسائونڊ ڪيو وڃي سگهي ٿو، جيئن ڏسي سگهجي تہ مثاني ۽ پيشابي رستي ۾ پٿريون، رسوليون يا بندش جا هنڌ موجود آهن يا نه. سي ٽي اسڪين پڻ گهرايو وڃي سگهي ٿو.

مثاني جي اندروني صورت ڏسڻ ۽ ضرورت پوڻ تي بايوپسي وٺڻ لاءِ هڪ لچڪدار اندروني ڪيمرا، جنهن کي سسٽوسڪوپ چيو وڃي ٿو، داخل ڪري سگهجي ٿي.

يوروڊائنامڪ جاچ علامتن جي وضاحت ۾ مدد ڪري سگهي ٿي.

ٻيا جانور

[سنواريو]

ٿڻائتا

[سنواريو]
نر گهوڙي جو مثانو، پروسٽيٽ ۽ مني واريون ٿيلهيون

ٿڻائتن جي سڀني جنسن ۾ پيشابي مثانو هوندو آهي.[35] اها بناوت جنيني ڪلواڪا طور شروع ٿئي ٿي. جنسن جي وڏي اڪثريت ۾ اها آخرڪار پٺئين حصي ۾، جيڪو آنڊي سان ڳنڍيل هوندو آهي، ۽ اڳئين هيٺئين حصي ۾، جيڪو پيشابي-تناسلي گذر ۽ پيشابي مثاني سان لاڳاپيل هوندو آهي، فرقجي وڃي ٿي. رڳو اهي ٿڻائتا جن ۾ اهو عمل نٿو ٿئي، پليٽيپس ۽ ڪنڊيدار چيلي خور آهن، جن ٻنهي ۾ بالغ ٿيڻ تائين ڪلواڪا برقرار رهي ٿي.[36]

ٿڻائتن جو مثانو اهڙو عضوو آهي، جيڪو باقاعده طور پيشاب جي هائپر اوسموٽڪ گهاٽائي کي سانڍي ٿو. تنهنڪري اهو نسبتاً گهٽ پارگذر آهي ۽ گهڻ-تهو اپيٿيليم رکي ٿو. سيٽيشيان، يعني وهيلن ۽ ڊولفنن، جا پيشابي مثانا زميني ٿڻائتن جي ڀيٽ ۾ نسبتاً ننڍا هوندا آهن.[37]

رڙهندڙ جانور

[سنواريو]

سڀني رڙهندڙ جانورن ۾ پيشابي-تناسلي نالين ۽ سڌي آنڊي ٻئي ڪلواڪا نالي عضوي ۾ خالي ٿيندا آهن. ڪجهه رڙهندڙ جانورن ۾ ڪلواڪا جي وچ-هيٺئين ڀت پيشابي مثاني ۾ کلي ٿي. پيشابي مثانو سڀني ڪڇئن ۽ ڪجههوَن جي جنسن ۽ گهڻين لزرڊ جنسن ۾ موجود هوندو آهي. مانيٽر لزرڊن، ٽنگن کان سواءِ لزرڊن، نانگن، ايليگيٽرن ۽ مگرمڇن ۾ پيشابي مثانو نه هوندو آهي.[36]:p. 474

ڪيترن ڪڇئن، ڪجههوَن ۽ لزرڊن ۾ نسبتاً تمام وڏا مثانا هوندا آهن. چارلس ڊارون نوٽ ڪيو تہ گالاپاگوس ڪڇئي جو مثانو اهڙو پيشاب سانڍي سگهي ٿو، جنهن جو وزن ڪڇئي جي جسماني وزن جو 20% تائين هجي.[38] اهڙيون موافقتون انهن ماحولن جو نتيجو آهن، جهڙوڪ ڏورانهان ٻيٽ ۽ ريگستان، جتي تازو پاڻي تمام گهٽ هوندو آهي.[39] ريگستانن ۾ رهندڙ ٻين رڙهندڙ جانورن ۾ به وڏا مثانا هوندا آهن، جيڪي ڪيترن مهينن لاءِ پاڻيءَ جا ڊگهي مدي وارا ذخيرا رکي سگهن ٿا ۽ اوسمو ريگيوليشن ۾ مدد ڪن ٿا.[40]

ڪڇئن ۾ پيشابي مثاني جي ڳچيءَ جي ڀرسان ۽ عاني هڏي جي مٿان ٻه يا وڌيڪ اضافي پيشابي مثانا هوندا آهن، جيڪي جسماني کوهه جو وڏو حصو والاريندا آهن.[41] ڪڇئن جو مثانو عام طور ٻن لوبن ۾ ورهايل هوندو آهي: ساڄو لوب جگر جي هيٺان هوندو آهي، جنهن سبب وڏيون پٿريون ان لوب ۾ رهجي نه سگهنديون آهن؛ کاٻي لوب ۾ ساڄي جي ڀيٽ ۾ پٿريون ٿيڻ جو امڪان وڌيڪ هوندو آهي.[42]

جل ٿليا

[سنواريو]

گهڻا آبي ۽ نيم آبي جل ٿليا پنهنجي چمڙي وسيلي سڌو پاڻي جذب ڪري سگهن ٿا. ڪجهه نيم آبي جانورن ۾ مثاني جون جھليون به ساڳي طرح پارگذر هونديون آهن.[43] وڌيڪ پاڻيءَ جي جذب کي متوازن ڪرڻ لاءِ انهن ۾ پيشاب ٺهڻ جي شرح گهڻي هوندي آهي؛ ۽ انهن جي پيشاب ۾ ڳريل لوڻ تمام گهڻو dilute هوندا آهن. پيشابي مثانو انهن جانورن کي لوڻ سنڀالڻ ۾ مدد ڏئي ٿو. ڪجهه آبي جل ٿليا، جهڙوڪ Xenopus، پيشاب مان پاڻي ٻيهر جذب نٿا ڪن، جيئن وڌيڪ پاڻيءَ جي اندر اچڻ کان بچي سگهجي.[44] زمين تي رهندڙ جل ٿلين ۾ پاڻي جي کوٽ پيشاب جي پيداوار گهٽائي ٿي.[45]

جل ٿلين جو مثانو عام طور تمام گهڻو ڦهلجڻ جوڳو هوندو آهي؛ ڪجهه زمين تي رهندڙ ڏيڏرن ۽ سلامينڊرن ۾ اهو ڪل جسماني وزن جو 20%–50% تائين ٿي سگهي ٿو.[45] پيشاب بڪين مان پيشاب نالين وسيلي مثاني ۾ وهي ٿو ۽ وقت بوقت مثاني مان ڪلواڪا ۾ ڇڏيو وڃي ٿو.[46]

مڇيون

[سنواريو]

گهڻين ٽيليئوسٽ مڇين جون گلڦڙيون جسم مان امونيا ختم ڪرڻ ۾ مدد ڪن ٿيون، ۽ مڇيون پاڻيءَ سان گهيريل رهن ٿيون، پر ان جي باوجود گهڻين ۾ فضلي واري پاڻياٺ سانڍڻ لاءِ الڳ مثانو هوندو آهي. ٽيليئوسٽن جو پيشابي مثانو پاڻيءَ لاءِ پارگذر هوندو آهي، جيتوڻيڪ اها ڳالهه لوڻياڻي پاڻيءَ جي جنسن جي ڀيٽ ۾ تازي پاڻيءَ جي جنسن ۾ گهٽ سچي آهي.[38]:p. 219 تازي پاڻيءَ جي مڇين ۾ مثانو ڪيترن اهم آئنن جي جذب جو اهم هنڌ آهي،[47] جڏهن تہ سامونڊي مڇين ۾ پاڻيءَ جي وڌ کان وڌ جذب لاءِ پيشاب ڊگهي عرصي تائين مثاني ۾ رکيو ويندو آهي.[47] مڇين جي مثاني کي نلي نما مثانو چيو ويندو آهي، ڇاڪاڻ تہ اهي ميسونيفرڪ نالي جا ڦهليل حصا هوندا آهن. گهڻين مڇين ۾ هڪڙو سادو مثانو هوندو آهي، جيڪو الڳ يا گڏيل پيشاب نالين مان پيشاب گڏ ڪري ٿو. گار مڇين ۾ پيشاب ناليون پاڻ ۾ ملي ٻه لوبن وارو مثانو ٺاهين ٿيون. ڪوڊ مڇين ۾ ٻٽو مثانو هوندو آهي، جيڪو پٺيان هڪ گڏيل رستي ۾ داخل ٿئي ٿو.[48] مڇين ۽ چوپائي ڪرنگهيدارن جا پيشابي مثانا هڪجهڙي ڪم وارا سمجهيا وڃن ٿا، جڏهن تہ مڇين جا ترڻ مثانا ۽ چوپائي ڪرنگهيدارن جا ڦڦڙ هم اصل سمجهيا وڃن ٿا.

گهڻين مڇين ۾ ترڻ مثانو نالي عضوو پڻ هوندو آهي، جيڪو پنهنجي جھلي دار فطرت کان سواءِ پيشابي مثاني سان لاڳاپيل نه آهي. لوچ، پلچارڊ ۽ هيرنگ انهن ٿورين مڇين مان آهن، جن ۾ پيشابي مثانو گهٽ ترقي يافته هوندو آهي. اهو انهن مڇين ۾ سڀ کان وڏو هوندو آهي، جن ۾ هوائي مثانو نه هوندو آهي، ۽ اهو بيضوي نالين جي اڳيان ۽ سڌي آنڊي جي پٺيان واقع هوندو آهي.[49]

پکي

[سنواريو]

لڳ ڀڳ سڀني پکين جي جنسن ۾ حقيقي معنيٰ ۾ پيشابي مثانو نه هوندو آهي.[50] جيتوڻيڪ سڀني پکين ۾ بڪيون هونديون آهن، پيشاب ناليون سڌو ڪلواڪا ۾ کلي وينديون آهن، جيڪو پيشاب، فضلي ۽ آڻن لاءِ ذخيرو طور ڪم ڪندو آهي.[51]

ڪرسٽيشيا

[سنواريو]

ڪرنگهيدارن جي پيشابي مثاني جي ابتڙ، ڪرسٽيشيا جو پيشابي مثانو پيشاب کي سانڍي پڻ ٿو ۽ تبديل پڻ ڪري ٿو.[52] مثانو پاسي وارن ۽ وچين لوبن جي ٻن مجموعن تي ٻڌل هوندو آهي. وچيان لوب هاضمي وارن عضون جي ويجهو هوندا آهن ۽ پاسي وارا لوب ڪرسٽيشيا جي جسماني کوهه جي اڳئين ۽ پاسي وارن حصن سان گڏ پکڙيل هوندا آهن.[52] مثاني جو تاندورو سنهو اپيٿيليم هوندو آهي.[52]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Marvalee H. Wake (15 سيپٽمبر 1992). Hyman's Comparative Vertebrate Anatomy. University of Chicago Press. ص. 583. ISBN 978-0-226-87013-7. 6 مَئي 2013 تي حاصل ڪيل.
  2. ↑ Brading, Alison F. (January 1999). "The physiology of the mammalian urinary outflow tract" (en-US ۾). Experimental Physiology 84 (1): 215–221. doi:10.1111/j.1469-445X.1999.tb00084.x. ISSN 0958-0670. PMID 10081719. https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1469-445X.1999.tb00084.x.
  3. ↑ Boron, Walter F.; Boulpaep, Emile L. (2016). Medical Physiology. Elsevier Health Sciences. ص. 738. ISBN 9781455733286. 1 جُونِ 2016 تي حاصل ڪيل.
  4. ↑ Walker-Smith, John; Murch, Simon (1999). Cardozo, Linda (مرتب). Diseases of the Small Intestine in Childhood (آمريڪي انگريزي ۾) (4 ڇاپو). CRC Press. ص. 16. ISBN 9781901865059. 1 جُونِ 2016 تي حاصل ڪيل.
  5. 1 2 3 Netter, Frank H. (2014). Atlas of Human Anatomy Including Student Consult Interactive Ancillaries and Guides (6th ڇاپو). Philadelphia, Penn.: W B Saunders Co. ص. 346–8. ISBN 978-14557-0418-7.
  6. ↑ "SEER Training:Urinary Bladder". training.seer.cancer.gov (آمريڪي انگريزي ۾). 19 مَئي 2011 تي حاصل ڪيل.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (ڳنڍڻو)
  7. 1 2 3 "The development of the bladder trigone, the center of the anti-reflux mechanism". Development 134 (20): 3763–9. October 2007. doi:10.1242/dev.011270. PMID 17881488.
  8. 1 2 3 4 5 6 Young, Barbara; O'Dowd, Geraldine; Woodford, Phillip (2013). "Urinary system". Wheater's functional histology: a text and colour atlas (6th ڇاپو). Philadelphia: Elsevier. ص. 315–7. ISBN 9780702047473.
  9. 1 2 "Urinary bladder contraction and relaxation: physiology and pathophysiology". Physiol. Rev. 84 (3): 935–86. July 2004. doi:10.1152/physrev.00038.2003. PMID 15269341.
  10. 1 2 Page 12 in: Uday Patel (2010). Imaging and Urodynamics of the Lower Urinary Tract. Springer Science & Business Media. ISBN 9781848828360.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Standring, Susan, مرتب (2016). "Urinary bladder". Gray's anatomy : the anatomical basis of clinical practice (آمريڪي انگريزي ۾) (41st ڇاپو). Philadelphia. ص. 1255–1261. ISBN 9780702052309. OCLC 920806541.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)
  12. ↑ Moore, Keith; Anne Agur (2007). Essential Clinical Anatomy, Third Edition. Lippincott Williams & Wilkins. ص. 227–228. ISBN 978-0-7817-6274-8.
  13. 1 2 3 4 5 Barrett, Kim E; Barman, Susan M; Yuan, Jason X-J; Brooks, Heddwen (2019). "37. Renal function & Micturition: The Bladder". Ganong's review of medical physiology (26th ڇاپو). New York. ص. 681–682. ISBN 9781260122404. OCLC 1076268769.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)
  14. ↑ Stromberga, Z; Chess-Williams, R; Moro, C (7 March 2019). "Histamine modulation of urinary bladder urothelium, lamina propria and detrusor contractile activity via H1 and H2 receptors.". Scientific Reports 9 (1): 3899. doi:10.1038/s41598-019-40384-1. PMID 30846750. Bibcode: 2019NatSR...9.3899S.
  15. ↑ Janssen, DA (January 2013). "The distribution and function of chondroitin sulfate and other sulfated glycosaminoglycans in the human bladder and their contribution to the protective bladder barrier.". The Journal of Urology 189 (1): 336–42. doi:10.1016/j.juro.2012.09.022. PMID 23174248.
  16. ↑ Fry, CH; Vahabi, B (October 2016). "The Role of the Mucosa in Normal and Abnormal Bladder Function.". Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology 119 (Suppl 3): 57–62. doi:10.1111/bcpt.12626. PMID 27228303.
  17. 1 2 Sadley, TW (2019). "Bladder and urethra". Langman's medical embryology (آمريڪي انگريزي ۾) (14th ڇاپو). Philadelphia: Wolters Kluwer. ص. 263–66. ISBN 9781496383907.
  18. ↑ Moore, Keith L.; Dalley, Arthur F (2006). Clinically Oriented Anatomy (5th ڇاپو). Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 9780781736398.
  19. ↑ Marieb, Mallatt. "23". Human Anatomy (5th ڇاپو). Pearson International. ص. 700.
  20. ↑ Purves, Dale (2011). Neuroscience (5. ڇاپو). Sunderland, Mass.: Sinauer. ص. 471. ISBN 978-0-87893-695-3.
  21. ↑ Giglio, D; Tobin, G (2009). "Muscarinic receptor subtypes in the lower urinary tract". Pharmacology 83 (5): 259–69. doi:10.1159/000209255. PMID 19295256.
  22. ↑ Uchiyama, T; Chess-Williams, R (December 2004). "Muscarinic receptor subtypes of the bladder and gastrointestinal tract". Journal of Smooth Muscle Research = Nihon Heikatsukin Gakkai Kikanshi 40 (6): 237–47. doi:10.1540/jsmr.40.237. PMID 15725706.
  23. ↑ Moro, Christian; Tajouri, Lotti; Chess-Williams, Russ (2013). "Adrenoceptor Function and Expression in Bladder Urothelium and Lamina Propria". Urology 81 (1): 211.e1–211.e7. doi:10.1016/j.urology.2012.09.011. PMID 23200975.
  24. ↑ Chancellor, M. B.; Yoshimura, N. (2004). "Neurophysiology of Stress Urinary Incontinence". Rev. Urol. 6 (Suppl 3): S19–28. PMID 16985861.
  25. 1 2 3 4 5 6 7 8 Davidson's 2018, pp. 426–429.
  26. ↑ "Interstitial cystitis". Mayo Clinic. 14 سيپٽمبر 2019. 10 مَئي 2020 تي حاصل ڪيل.
  27. ↑ Glass, Cheryl A.; Gunter, Debbie (2017). Glass, Cheryl A.; Cash, Jill C. (مرتب). Family Practice Guidelines (4 ڇاپو). New York: pringer Publishing Company, LLC. ص. 352–353. ISBN 978-0826177117.
  28. ↑ "Overactive Bladder". Cornell Medical College. اصل نسخو مان 2 جُونِ 2016 تي محفوظ ڪيل. 21 آگسٽ 2013 تي حاصل ڪيل.
  29. ↑ Negoro, Hiromitsu (2012). "Involvement of urinary bladder Connexin43 and the circadian clock in coordination of diurnal micturition rhythm". Nature Communications 3. doi:10.1038/ncomms1812. PMID 22549838. Bibcode: 2012NatCo...3..809N.
  30. ↑ C, Moro; C, Phelps; V, Veer; J, Clark; P, Glasziou; Kao, Tikkinen; Am, Scott (2021-11-24). "The effectiveness of parasympathomimetics for treating underactive bladder: A systematic review and meta-analysis" (en ۾). Neurourology and Urodynamics 41 (1): 127–139. doi:10.1002/nau.24839. ISSN 1520-6777. PMID 34816481.
  31. ↑ Bih, L. I.; Ho, C. C.; Tsai, S. J.; Lai, Y. C.; Chow, W. (December 1998). "Bladder shape impact on the accuracy of ultrasonic estimation of bladder volume". Archives of Physical Medicine and Rehabilitation 79 (12): 1553–1556. doi:10.1016/s0003-9993(98)90419-1. ISSN 0003-9993. PMID 9862299.
  32. ↑ "Bladder Volume Calculator". Rad At Hand (آمريڪي انگريزي ۾). 10 جُولاءِ 2024. 11 جُولاءِ 2024 تي حاصل ڪيل.
  33. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ralston, Stuart H.; Penman, Ian D.; Strachan, Mark W., مرتب (2018). "Urothelial tumours". Davidson's principles and practice of medicine (23rd ڇاپو). Elsevier. ص. 435–6. ISBN 978-0-7020-7028-0. {{cite book}}: |editor4-first= missing |editor4-last= (مدد)
  34. ↑ "Surgeons Perform First Human Bladder Transplant" (انگريزي ۾). 18 مَئي 2025. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 15 سيپٽمبر 2025 تي محفوظ ڪيل. 5 آڪٽوبر 2025 تي حاصل ڪيل.
  35. ↑ Flower, William Henry; Lydekker, Richard (1891). An Introduction to the Study of Mammals Living and Extinct (انگريزي ۾). A. and C. Black.
  36. 1 2 Herbert W. Rand (1950). The Chordates. Balkiston.
  37. ↑ John Hunter (26 مارچ 2015). The Works of John Hunter, F.R.S. Cambridge University. ص. 35. ISBN 978-1-108-07960-0.
  38. 1 2 P.J. Bentley (14 مارچ 2013). Endocrines and Osmoregulation: A Comparative Account in Vertebrates. Springer Science & Business Media. ISBN 978-3-662-05014-9.
  39. ↑ Paré, Jean (January 11, 2006). "Reptile Basics: Clinical Anatomy 101". Proceedings of the North American Veterinary Conference 20: 1657–1660. https://www.ivis.org/proceedings/navc/2006/SAE/600.pdf?LA=1.
  40. ↑ Davis, Jon R.; DeNardo, Dale F. (2007-04-15). "The urinary bladder as a physiological reservoir that moderates dehydration in a large desert lizard, the Gila monster Heloderma suspectum" (en ۾). Journal of Experimental Biology 210 (8): 1472–1480. doi:10.1242/jeb.003061. ISSN 0022-0949. PMID 17401130. Bibcode: 2007JExpB.210.1472D.
  41. ↑ Wyneken, Jeanette; Witherington, Dawn (February 2015). "Urogenital System". Anatomy of Sea Turtles 1: 153–165. https://www.ivis.org/advances/wyneken/16.pdf?LA.
  42. ↑ Divers, Stephen J.; Mader, Douglas R. (2005). Reptile Medicine and Surgery. Amsterdam: Elsevier Health Sciences. ص. 481, 597. ISBN 9781416064770.
  43. ↑ Urakabe, Shigeharu; Shirai, Dairoku; Yuasa, Shigekazu; Kimura, Genjiro; Orita, Yoshimasa; Abe, Hiroshi (1976). "Comparative study of the effects of different diuretics on the permeability properties of the toad bladder" (en ۾). Comparative Biochemistry and Physiology Part C: Comparative Pharmacology 53 (2): 115–119. doi:10.1016/0306-4492(76)90063-0. PMID 5237.
  44. ↑ Shibata, Yuki; Katayama, Izumi; Nakakura, Takashi; Ogushi, Yuji; Okada, Reiko; Tanaka, Shigeyasu; Suzuki, Masakazu (2015). "Molecular and cellular characterization of urinary bladder-type aquaporin in Xenopus laevis". General and Comparative Endocrinology 222: 11–19. doi:10.1016/j.ygcen.2014.09.001. PMID 25220852.
  45. 1 2 Laurie J. Vitt; Janalee P. Caldwell (25 مارچ 2013). Herpetology: An Introductory Biology of Amphibians and Reptiles. Academic. ص. 184. ISBN 978-0-12-386920-3.
  46. ↑ Feder, Martin E.; Burggren, Warren W. (15 آڪٽوبر 1992). Environmental Physiology of the Amphibians (آمريڪي انگريزي ۾). University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-23944-6.
  47. 1 2 Takvam, Marius; Wood, Chris M.; Kryvi, H.; Nilsen, Tom O. (2023-06-29). "Role of the kidneys in acid-base regulation and ammonia excretion in freshwater and seawater fish: implications for nephrocalcinosis". Frontiers in Physiology 14. doi:10.3389/fphys.2023.1226068. ISSN 1664-042X. PMID 37457024.
  48. ↑ McGraw-Hill encyclopedia of science & technology: an international reference work in twenty volumes including an index. جلد 19 (11th ڇاپو). New York, NY: McGraw-Hill. 2012. ص. 132. ISBN 978-0-07-179273-8.
  49. ↑ Owen, Richard (1843). Lectures on the comparative anatomy and physiology of the invertebrate animals. London: Longman, Brown, Green, and Longmans. ص. 283–284.
  50. ↑ Cornell University. Laboratory of Ornithology (19 سيپٽمبر 2016). Handbook of Bird Biology. John Wiley & Sons. ISBN 978-1-118-29105-4.
  51. ↑ Charles Knight (1854). The English Cyclopaedia: A New Dictionary of Universal Knowledge. Bradbury and Evans. ص. 136.
  52. 1 2 3 Nonmammalian animal models for biomedical research. Woodhead, Avril D. Boca Raton, Fla.: CRC Press. 1989. ص. 51–52. ISBN 0-8493-4763-7. OCLC 18816053.{{cite book}}: CS1 maint: others (ڳنڍڻو)
ڪتاب
  • Standring S, مرتب (2008). Gray's anatomy : the anatomical basis of clinical practice (40th ڇاپو). London: Churchill Livingstone. ISBN 978-0-8089-2371-8.
  • Ralston, Stuart H.; Penman, Ian D.; Strachan, Mark W.; Hobson, Richard P., مرتب (2018). Davidson's principles and practice of medicine (23rd ڇاپو). Elsevier. ISBN 978-0-7020-7028-0.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:Human systems and organs سانچو:Urinary system anatomy

زمرو:dmy تاريخون استعمال Dmy تاريخون استعمال

"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=مثانو&oldid=391950" تان ورتل