ماسڙ
ماسڙ يا ماسڙو (انگريزي: Maternal Aunt's Husband) مان مراد اهو شخص آهي جيڪو ڪنهن فرد جي ماسي (ماءُ جي ڀيڻ) جو مڙس هجي. سنڌي ثقافت ۾ ماسڙ کي هڪ معزز مائٽ ۽ گهر جي وڏي وانگر احترام ڏنو ويندو آهي. هي رشتو ناناڻي خاندان جي هڪ اهم واڌ ويجهه آهي.
اصطلاح ۽ لغت
[سنواريو]سنڌي ٻولي ۾ ماسيءَ جي مڙس کي "ماسڙ" يا "ماسڙو" چيو ويندو آهي. ماسڙ ۽ ماسيءَ جي اولاد کي سنڌي ۾ ماسات سڏيو ويندو آهي. سنڌ جي مختلف علائقن ۾ کين "ماسي جو مڙس" يا "موسڙو" پڻ چيو وڃي ٿو.
سماجي ۽ ثقافتي حيثيت
[سنواريو]سنڌي سماج ۾ ماسڙ جو رشتو محبت ۽ قربت وارو هوندو آهي:
- احترام: ٻارن کي پنهنجي ماسڙ جو ادب سيکاريو ويندو آهي، ڇاڪاڻ ته هو ماءُ جي ويجهي رشتيدار (ماسي) جو شريڪ حيات هوندو آهي.
- مهمان نوازي: ناناڻن ۾ ماسڙ کي تمام گهڻو مانُ ڏنو ويندو آهي. جڏهن ماسڙ پنهنجي ساهرن (ٻارن جي ناناڻن) ايندو آهي ته کيس هڪ خاص مهمان جي حيثيت حاصل هوندي آهي.
- ماساتن سان رشتو: ماسڙ پنهنجي اولاد (ماساتن) ۽ پنهنجي سالي جي اولاد جي وچ ۾ دوستاڻي لاڳاپن کي وڌائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪندو آهي.
قانوني ۽ مذهبي حيثيت
[سنواريو]- نڪاح: اسلامي قانون ۽ سنڌي سماجي روايتن موجب، ماسڙ هڪ "نامحرم" رشتو آهي. هڪ عورت لاءِ پنهنجي ماسڙ سان تڏهن نڪاح جائز ٿي سگهي ٿو جيڪڏهن سندس ماسي فوت ٿي وڃي يا کيس طلاق ملي وڃي (ڇاڪاڻ ته ٻن ڀينرن کي هڪ ئي وقت نڪاح ۾ رکڻ حرام آهي).
- وراثت: ماسڙ جو رشتو رت جو رشتو نه هئڻ ڪري، هو سڌوسنڌ پنهنجي ساليءَ جي اولاد جي وراثت ۾ حصيدار نه هوندو آهي، پر خانداني ٻڌي ۾ سندس راءِ کي اهميت ڏني ويندي آهي.