مارڪيٽنگ

سانچو:Marketing مارڪيٽنگ (Marketing) مان مراد گراهڪن کي حاصل ڪرڻ، کين مطمئن ڪرڻ ۽ انهن کي پاڻ سان جوڙي رکڻ جو عمل آهي.^[3] هي ڪاروباري انتظاميه ۽ واپار جي بنيادي حصن مان هڪ آهي.^[4]

مارڪيٽنگ عام طور تي وڪڻندڙ طرفان ڪئي ويندي آهي، جيڪو اڪثر ڪري ڪو پرچون فروش (retailer) يا ٺاهيندڙ (manufacturer) هوندو آهي. شيون ٻين ڪاروبارن کي (B2B) يا سڌي ريت صارفين کي (B2C) مارڪيٽ ڪري سگهجن ٿيون.^[5] ڪڏهن ڪڏهن مارڪيٽنگ جا ڪم مخصوص فرمز کي ڏنا ويندا آهن، جهڙوڪ اشتهارن جي ايجنسي يا مارڪيٽ ريسرچ فرم.

مارڪيٽنگ جي حڪمت عملي "مارڪيٽنگ ميڪس" (marketing mix) تي ٻڌل هوندي آهي، جيڪا پيداوار جي تفصيلن ۽ ان جي وڪري جي طريقن کي بيان ڪري ٿي.^[6]^[7] ان تي مارڪيٽ ريسرچ جي نتيجن ۽ گراهڪن جي خاصيتن جو گهرو اثر هوندو آهي.^[8]

تعريف

آمريڪي مارڪيٽنگ ايسوسيئيشن (AMA) پاران مارڪيٽنگ جي موجوده تعريف هي آهي: "مارڪيٽنگ اها سرگرمي، ادارن جو سيٽ، ۽ عمل آهي جنهن ذريعي گراهڪن، ڪلائنٽس، پارٽنرز، ۽ مجموعي طور تي سماج لاءِ اهڙيون شيون يا خدمتون تيار ڪيون، پهچايون ۽ مٽايون وڃن جيڪي انهن لاءِ قدر (value) رکندڙ هجن".^[9]

مشهور ليکڪ ۽ ماهر فلپ ڪوٽلر 1980ع ۾ مارڪيٽنگ جي تعريف "ڏي وٺ جي عمل ذريعي ضرورتن ۽ خواهشن کي پورو ڪرڻ" طور ڪئي هئي،^[3] پر 2018ع ۾ هن ان کي وڌيڪ وسيع ڪندي چيو ته "هي هڪ اهڙو عمل آهي جنهن ذريعي ڪمپنيون گراهڪن کي پاڻ سان جوڙين ٿيون، مضبوط رشتا ٺاهين ٿيون، ۽ گراهڪن لاءِ قدر پيدا ڪن ٿيون ته جيئن بدلي ۾ گراهڪن کان قدر حاصل ڪري سگهجي".^[11]

جيتوڻيڪ اڳي مارڪيٽنگ کي صرف هڪ تخليقي صنعت (جهڙوڪ اشتهار بازي) سمجهيو ويندو هو، پر هاڻي سماجي سائنسن، نفسيات، ۽ اقتصاديات جي استعمال سبب ان کي هڪ "سائنس" طور تسليم ڪيو وڃي ٿو.^[12]

تصور (Concept)

مارڪيٽنگ جو بنيادي تصور هي آهي ته ڪنهن به اداري کي پنهنجي مقصدن جي حاصلات لاءِ امڪاني گراهڪن جي ضرورتن ۽ خواهشن کي سمجهڻ گهرجي ۽ انهن کي پنهنجي مقابلي بازن (competitors) کان بهتر نموني پورو ڪرڻ گهرجي.

مارڪيٽنگ ۾ ٽي شيون اهم آهن:^[13]

ضرورتون (Needs): اهي شيون جيڪي انسان جي بقا لاءِ لازمي آهن، جهڙوڪ کاڌو، پاڻي، ۽ اجهو.
خواهشون (Wants): اهي شيون جن جي تمنا ڪئي وڃي، جيڪي بقا لاءِ لازمي نه هجن پر ثقافت يا ماحول سبب پيدا ٿين.
طلب (Demands): جڏهن ضرورتن ۽ خواهشن کي خريد ڪرڻ جي قوت (پئسا) حاصل هجي، ته اهي معاشي طلب بڻجي وڃن ٿيون.

B2B ۽ B2C مارڪيٽنگ

مارڪيٽنگ جا ٻه وڏا حصا آهن:

B2B مارڪيٽنگ

B2B (Business-to-Business) مارڪيٽنگ مان مراد اهڙي حڪمت عملي آهي جيڪا ٻين ڪاروبارن يا تنظيمن کي شيون وڪڻڻ لاءِ استعمال ڪئي وڃي.^[14] مثال طور، هڪ ڪمپني جيڪا ٻي ڪمپنيءَ کي خام مال يا مشينري وڪڻي ٿي.

B2C مارڪيٽنگ

B2C (Business-to-Consumer) مارڪيٽنگ مان مراد اهي طريقا آهن جن ذريعي ڪمپنيون پنهنجون شيون سڌي ريت عام ماڻهن (صارفين) کي وڪڻنديون آهن. ان ۾ جذباتي مارڪيٽنگ ۽ اشتهارن جو وڌيڪ استعمال ٿيندو آهي.^[15]

پڻ ڏسو

حوالا

↑ Siltanen, Rob (14 December 2011). "The Real Story Behind Apple's 'Think different' Campaign". Forbes. 16 March 2019 تي حاصل ڪيل.
↑ "Searching for Magic in India and Silicon Valley: An Interview with Daniel Kottke, Apple Employee #12". Boing Boing. 9 August 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 January 2014 تي محفوظ ڪيل. 30 August 2012 تي حاصل ڪيل.
1 2 Kotler, Philip (1980). Principles of marketing. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. ISBN 0-13-701557-7. OCLC 5564799.
↑ Drucker, Peter (1954). The Practice of Management. New York: Harper & Row. ص. 32.
↑ Lamb, Charles; Hair, Joseph; McDaniel, Carl (2016). Principles of Marketing. Boston, MA: Cengage Learning. ISBN 978-1-285-86014-5.
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":6".
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":3".
↑ Diaz Ruiz, Carlos A. (2022). "The Insights Industry: Towards a Performativity Turn in Market Research" (en ۾). International Journal of Market Research 64 (2): 169–186. doi:10.1177/14707853211039191. ISSN 1470-7853. http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/14707853211039191.
↑ American Marketing Association, Definitions of Marketing, approved 2017, accessed 24 January 2021
↑ "Josiah Wedgwood, an Industrial Revolution pioneer". Adam Smith Institute. 13 June 2024 تي حاصل ڪيل.
↑ Kotler, Philip; Gary Armstrong (2018). Principles of marketing (Seventeenth ڇاپو). Hoboken. ISBN 978-0-13-449251-3. OCLC 954203453.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)
↑ Zhou, Julie. "The Science of Marketing". Forbes. 16 June 2017 تي حاصل ڪيل.
↑ Weeks, Richard; Marx, William (Autumn 1968). "The Market Concept: Problems and Promises". Business & Society 9: 39–42. doi:10.1177/000765036800900106. ISSN 0007-6503.
↑ Genovese, Shelby (20 September 2023). "What is B2B Marketing?". West Virginia University Marketing Communications.
↑ "Business-to-Consumer (B2C) Sales: Understanding Models and Examples". Investopedia (انگريزي ۾). 2026-02-26 تي حاصل ڪيل.

[The_Real_Story-1] Siltanen, Rob (14 December 2011). "The Real Story Behind Apple's 'Think different' Campaign". Forbes. 16 March 2019 تي حاصل ڪيل.

[2] "Searching for Magic in India and Silicon Valley: An Interview with Daniel Kottke, Apple Employee #12". Boing Boing. 9 August 2012. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 11 January 2014 تي محفوظ ڪيل. 30 August 2012 تي حاصل ڪيل.

[Kotler2-3] 1 2 Kotler, Philip (1980). Principles of marketing. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. ISBN 0-13-701557-7. OCLC 5564799.

[4] Drucker, Peter (1954). The Practice of Management. New York: Harper & Row. ص. 32.

[:0-5] Lamb, Charles; Hair, Joseph; McDaniel, Carl (2016). Principles of Marketing. Boston, MA: Cengage Learning. ISBN 978-1-285-86014-5.

[:6-6] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":6".

[:3-7] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named ":3".

[:9-8] Diaz Ruiz, Carlos A. (2022). "The Insights Industry: Towards a Performativity Turn in Market Research" (en ۾). International Journal of Market Research 64 (2): 169–186. doi:10.1177/14707853211039191. ISSN 1470-7853. http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/14707853211039191.

[def-9] American Marketing Association, Definitions of Marketing, approved 2017, accessed 24 January 2021

[10] "Josiah Wedgwood, an Industrial Revolution pioneer". Adam Smith Institute. 13 June 2024 تي حاصل ڪيل.

[11] Kotler, Philip; Gary Armstrong (2018). Principles of marketing (Seventeenth ڇاپو). Hoboken. ISBN 978-0-13-449251-3. OCLC 954203453.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (ڳنڍڻو)

[12] Zhou, Julie. "The Science of Marketing". Forbes. 16 June 2017 تي حاصل ڪيل.

[13] Weeks, Richard; Marx, William (Autumn 1968). "The Market Concept: Problems and Promises". Business & Society 9: 39–42. doi:10.1177/000765036800900106. ISSN 0007-6503.

[:10-14] Genovese, Shelby (20 September 2023). "What is B2B Marketing?". West Virginia University Marketing Communications.

[15] "Business-to-Consumer (B2C) Sales: Understanding Models and Examples". Investopedia (انگريزي ۾). 2026-02-26 تي حاصل ڪيل.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]