مادي عضوو
| مادي عضوو (Vagina) | |
|---|---|
 هڪ بالغ عورت جي مادي عضوو، حيض جي بندش (Menopause) کان اڳ (ٻانهي) ۽ پوءِ (ساڄي) | |
 عورت جي توليدي سرشتي ۽ بيضي دانين (Ovaries) جو خاڪو | |
| تفصيل | |
| پريڪرسر | Urogenital sinus ۽ paramesonephric ducts |
| عضون جو نظام | توليدي نظام |
| شريان | Superior part to uterine artery, middle and inferior parts to vaginal artery |
| نس | Uterovaginal venous plexus, vaginal vein |
| تنت |
|
| لمف | Upper part to internal iliac lymph nodes, lower part to superficial inguinal lymph nodes |
| سڃاڻپ ڪندڙ | |
| لاطيني ٻولي | vagina |
| ائناٽامي جا محاورا | A09.1.04.001 |
| ائناٽامي جو بنيادي ماڊل | 19949 |
| ائناٽامي جا محاورا | |
مادي عضوو، چڏ، بدي يا تيتو (Vagina) مادي جي توليدي نظام جو هڪ لچڪدار ۽ مشڪي عضوو آهي، جنهن جي ذريعي ٿڻائتا جانور جنسي ميلاپ ڪندا آهن ۽ ٻار کي جنم ڏيندا آهن. انسانن ۾، هي عضوو ٻاهريين لنگهه (Vulva) کان وٺي ٻچيداني جي منهن (Cervix) تائين پکڙيل هوندو آهي. مادي عضوو جو ٻاهريون سوراخ عام طور تي هڪ سنهي جهلي سان ڍڪيل هوندو آهي، جنهن کي ڪنوارپ جو پردو (Hymen) چيو ويندو آهي. مادي عضوو حيض جي رت (Menstruation) جي نڪاسيءَ لاءِ به هڪ رستو مهيا ڪري ٿي.
جنسي ميلاپ دوران، مادي عضوو جون ديوارون هڪ ليزرائتو مادو (Lubrication) پيدا ڪنديون آهن، جيڪو رڳڙ کي گهٽائيندو آهي ۽ عضو تناسل کي اتساهيندو آهي ته جيئن انزال (Ejaculation) ٿئي ۽ حمل (Fertilization) جي عمل ۾ مدد ملي. لذت ۽ تعلق جي احساس سان گڏوگڏ، جنسي سرگرميءَ جي نتيجي ۾ ڪجهه جنسي بيماريون (STI) پڻ لڳي سگهن ٿيون، جن کان بچاءُ لاءِ محفوظ جنس جا طريقا اختيار ڪري سگهجن ٿا.
تاريخي طور تي، مختلف سماجن ۾ مادي عضوو بابت مختلف نظريا رهيا آهن، جن ۾ ڪجهه منفي تصور، ثقافتي پابنديون (Taboo)، ۽ ان کي عورت جي جنسيت يا زندگي جي ٻيهر پيدائش جي علامت طور استعمال ڪرڻ شامل آهي. عام ڳالهه ٻولهه ۾، ماڻهو اڪثر لفظ "ويجينا" کي غلط طور تي سڄي مادي لنگهه (Vulva) لاءِ استعمال ڪندا آهن.
اصطلاح ۽ تعريف
[سنواريو]لفظ vagina لاطيني ٻوليءَ جي لفظ vāgīna مان ورتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي "مياڻ" (Sheath). حمل ۽ ٻار جي پيدائش جي حوالي سان ان کي پيدائشي نالي (Birth canal) به چيو ويندو آهي.[1] جيتوڻيڪ لغت ۽ اناٽوميءَ موجب هي لفظ صرف اندروني ساخت لاءِ آهي، پر عام ٻوليءَ ۾ ان کي ٻاهريين لنگهه (Vulva) لاءِ به استعمال ڪيو وڃي ٿو.[2]
طبي ماهرن جو خيال آهي ته "ويجينا" کي "وولووا" (ٻاهريون لنگهه) جي بدران استعمال ڪرڻ سان طبي يا قانوني مونجهارا پيدا ٿي سگهن ٿا. تنهن ڪري، محقق عورتن جي ترقي ۽ صحت جي بهتري لاءِ صحيح اصطلاحن جي استعمال تي زور ڏين ٿا.
ساخت
[سنواريو]اناٽومي
[سنواريو]
انساني مادي عضوو هڪ لچڪدار مشڪي نالي آهي جيڪا وولووا کان وٺي ٻچيداني تائين وڃي ٿي.[3] هي نالي پيشاب جي نالي (Urethra) ۽ پڇاڙيءَ (Rectum) جي وچ ۾ واقع هوندي آهي. جڏهن عورت کڙي ٿئي ٿي، ته هي نالي اٽڪل 45 درجي جي ڪنڊ ٺاهي ٿي.
جڏهن جنسي طور تي اتساهيل نه هجي، ته مادي عضوو هڪ سوسڙيل ٽيوب وانگر هوندي آهي جنهن جون ديوارون پاڻ ۾ مليل هونديون آهن. ان کي ٽن حصن ۾ سهارو ملي ٿو: مٿيون حصو، وچون حصو ۽ هيٺيون حصو، جن کي مختلف مشڪون ۽ لئگيمنٽس (Ligaments) سهارو ڏين ٿا.
مادي عضوو جو سوراخ ۽ ڪنوارپ جو پردو
[سنواريو]مادي عضوو جو سوراخ پيشاب جي سوراخ جي پٺيان واقع هوندو آهي. هي سوراخ عام طور تي اندريين چپن (Labia minora) سان ڍڪيل هوندو آهي.
ڪنوارپ جو پردو (Hymen) هڪ سنهي جهلي آهي جيڪا مادي عضوو جي سوراخ کي جزوي طور ڍڪي ٿي.[4] هي جهلي جنسي ميلاپ، راندين، طبي معائني يا زخمي ٿيڻ جي ڪري ڦاٽي سگهي ٿي. ان ڪري، صرف ڪنوارپ جو پردو جي معائني سان ڪنهن جي ڪنوارپ (Virginity) جو حتمي فيصلو نٿو ڪري سگهجي.[5]
سائيز ۽ تبديليون
[سنواريو]مادي عضوو جي ڊيگهه مختلف عورتن ۾ مختلف ٿي سگهي ٿي. اڳئين ديوار اٽڪل 7.5 سينٽي ميٽر (3 انچ) ۽ پٺئين ديوار اٽڪل 9 سينٽي ميٽر (3.5 انچ) ڊگهي هوندي آهي. جنسي اتساهه دوران، هي نالي ڊيگهه ۽ ويڪر ۾ وڌي ويندي آهي.
واڌ ويجهه
[سنواريو]مادي عضوو جي شروعاتي بناوت جنين جي واڌ ويجهه دوران ٿيندي آهي.
