مواد ڏانھن هلو

مائيڪل اينجلو

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
مائيڪل اينجلو
Michelangelo
دانييل دا وولٽررا طرفان تصوير، ت.1545
پيدائشمائيڪل اينجلو ڊي لوڊوويڪو بوناروٽي سيموني
6 مارچ، 1475ع
ڪيپرئس،فلورنس جي جمهوريا
وفات18 فيبروري 1564(1564-02-18) (عمر 88 سال)
روم، پاپائي رياستون (موجوده اٽلي)
تحريڪ
مائيڪل اينجلو
ھٿ اکر

مائيڪل اينجلو ڊي لوڊوويڪو بوناروٽي سيموني (انگريزي: Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni؛ 6 مارچ 1475ع - 18 فيبروري 1564ع)، عام طور تي مائيڪل اينجلو جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو،[1] هڪ اطالوي مجسما ساز، مصور، معمار ۽ اعلي ريناسنس جو شاعر هو. فلورنس جي جمهوريه ۾ پيدا ٿيو، هن جو ڪم ڪلاسيڪل آڳاٽي جي ماڊلز کان متاثر هو ۽ مغربي آرٽ تي هن جو مستقل اثر پيو. مائيڪل اينجلو جي تخليقي صلاحيتون ۽ فني ميدانن جي هڪ حد ۾ مهارت هن کي پنهنجي حریف ۽ وڏي همعصر، ليونارڊو دا ونسي سان گڏ، هڪ آرڪي ٽائيپل ريناسنس انسان جي طور تي بيان ڪيو آهي.[2] بقايا خط و ڪتابت، خاڪا ۽ يادگيرين جي وڏي مقدار کي نظر ۾ رکندي، مائيڪل اينجيلو 16هين صدي جي بهترين دستاويزي فنڪارن مان هڪ آهي. هن کي همعصر سوانح نگارن پاران سندس دور جو سڀ کان ڪامياب فنڪار قرار ڏنو ويو آهي.[3][4]

مائيڪل اينجلو جلد ئي شهرت حاصل ڪئي. هن جا ٻه مشهور ڪم، پيٽا ۽ ڊيوڊ، هن 30 سالن جي ڄمار کان اڳ مجسما ٺاهيا هئا. جيتوڻيڪ هو پاڻ کي مصور نه سمجهندو هو، مائيڪل اينجلو مغربي آرٽ جي تاريخ ۾ ٻه سڀ کان وڌيڪ اثرائتي نقش نگاريون (Fresco) ٺاهيا آهن: بائبل جي باب، پيدائش کان ڪجهه منظر، روم ۾ سسٽين چپل جي ڇت تي ۽ "آخري فيصلو" (The Last Judgment) ان جي قربان گاهه (Altar) جي ڀت تي. لارينشيئن لائبريريءَ جي هن جي ڊزائين مينرسٽ فن تعمير جي شروعات ڪئي.[5] 71 سالن جي ڄمار ۾، هن انتونيو دا سنگالو دا ينگ جي جاء تي سينٽ پيٽر جي چرچ جي معمار جي حيثيت سان ڪامياب ٿيو. مائيڪل اينجلو منصوبي کي تبديل ڪيو ته جيئن مغربي حصي ۽ گنبد جي اڳوڻي ڊزائن کي ختم ڪيو ويو ۽ ڪجهه ترميمن سان، هن جي موت کان پوء مڪمل ڪيو ويو.

مائيڪل اينجلو پهريون مغربي فنڪار هو جنهن جي سوانح عمري شايع ڪئي وئي جڏهن هو جيئرو هو.[6] سندس زندگيءَ ۾ ٽي سوانح عمريون شايع ٿيون. انهن مان هڪ، جيورجيو وئساري پاران، ۾ تجويز ڪيو ته مائيڪل اينجلو جو ڪم ڪنهن به جيئرو يا مئل فنڪار کان وڌيڪ آهي ۽ "هڪ فن ۾ نه پر سڀني ٽن فنون ۾ اعلي آهي."[7]

هن جي حياتيءَ ۾، مائيڪل اينجلو اڪثر ڪري "ال ڊيوينو" (مقدس) سڏيو ويندو هو.[8] هن جي همعصرن هن جي پراسرار فن کي ساراهيو؛ هن جو فن جيڪا ڏسندڙن جي دل ۾ هيبت جو احساس پيدا ڪرڻ جي صلاحيت رکندو هو. مائيڪل اينجلو جي طرز جي ظاهري ساختيات کي نقل ڪرڻ لاءِ ايندڙ فنڪارن پاران ڪوششون، [9] مينرازم، مغربي آرٽ ۾ هڪ مختصر عرصي واري تحريڪ هاءِ ريناسنس ۽ باروق طرز تعمير جي وچ ۾، جي اڀار ۾ مدد ڪئي.

زندگي

[سنواريو]

ذاتي زندگي

[سنواريو]

ورثو

[سنواريو]

مشهور ثقافت ۾

[سنواريو]
  • Vita di Michelangelo (1964)
  • The Agony and the Ecstasy (1965)، ڊائريڪٽر ڪيول ريڊ ۽ اداڪار چارلٽن هيسٽن مائيڪل اينجلو جي ڪردار ۾.
  • جنات جو هڪ موسم (1990)
  • Michelangelo - Endless (2018)، اداڪار اينريڪو لو ورسو مائيڪل اينجلو جي حيثيت ۾.
  • ڏوھه (Sin) (2019)، اينڊريو ڪونچالووسڪي جي هدايت ڪئي وئي آهي.

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. Wells, John (3 April 2008). Longman Pronunciation Dictionary (3rd ڇاپو). Pearson Longman. ISBN 978-1-4058-8118-0.
  2. مائيڪل اينجلو تي انسائيڪلوپيڊيا برٽانيڪا
  3. Symonds, John (9 January 2019). The Life of Michelangelo. BookRix. ISBN 9783736804630 Google Books وسيلي.
  4. Vasari, Giorgio (14 August 2008). The Lives of the Artists. Oxford University Press. ISBN 9780199537198 Google Books وسيلي.
  5. Hughes, A., & Elam, C. (2003). "Michelangelo". Oxford Art Online. Retrieved 14 April 2018, from Oxford Art Online
  6. مائيڪل اينجلو تي انسائيڪلوپيڊيا برٽانيڪا
  7. Smithers, Tamara. 2016. Michelangelo in the New Millennium: Conversations about Artistic Practice, Patronage and Christianity. Boston: Brill. p. vii. ISBN 978-90-04-31362-0.
  8. Emison, Patricia. A (2004). Creating the "Divine Artist": from Dante to Michelangelo. Brill. ISBN 978-90-04-13709-7.
  9. Art and Illusion, E. H. Gombrich, ISBN 978-0-691-07000-1

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:Authority control (arts)