لي بائي
| لي بائي | |
|---|---|
| فائل:Half-length portrait of Li Bai.jpg لي بائي جو هڪ قديم پورٽريٽ | |
| پيدائش | تقريباً 701ع سوئياب (موجوده ڪرغزستان) يا سيچوان، چين |
| وفات | 762ع (عمر 61 سال) مائانشان، چين |
| پيشو | شاعر |
| مشھور ڪم | "Quiet Night Thought"، "Bring in the Wine" |
لي بائي (Li Bai؛ 701ع – 762ع)، جنهن کي پنهنجي اعزازي نالي تائي بائي سان به سڃاتو وڃي ٿو، هڪ چيني شاعر هو. کيس تانگ خاندان ۽ مجموعي طور چيني شاعريءَ جي تاريخ جي عظيم ترين شاعرن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. هو ۽ سندس دوست ڊُو فو (Du Fu) تانگ خاندان جي ان دور جا نمايان ستارا هئا جنهن کي "چيني شاعريءَ جو سنهري دور" چيو وڃي ٿو.
ادبي حيثيت
[سنواريو]چيني ثقافت ۾ "ٽي عجائبات" (Three Wonders) مان مراد لي بائي جي شاعري، پيئي من جي تلوار بازي، ۽ ژانگ شو جي خطاطي آهي. لي بائي جا تقريباً 1,000 نظم اڄ به موجود آهن. سندس شاعريءَ جا ترجما 18هين صديءَ ۾ يورپي ٻولين ۾ ٿيڻ شروع ٿيا. مشهور آمريڪي شاعر ايزرا پائونڊ پنهنجي ڪتاب "ڪيٿي" (Cathay) ۾ سندس نظمن کي خاص جڳهه ڏني آهي.
موضوع ۽ اسلوب
[سنواريو]لي بائي جي شاعريءَ جا مکيه موضوع دوستي، فطرت جي گهرائي، تنهائي ۽ شراب نوشي جون خوشيون آهن. سندس مشهور نظمن ۾ هي شامل آهن:
- ڪوائٽ نائيٽ ٿاٽ (Quiet Night Thought): جيڪو اڄ به چين جي اسڪولن ۾ پڙهايو وڃي ٿو.
- برنگ ان دي وائن (Bring in the Wine)
- دي هارڊ روڊ ٽو شو (The Hard Road to Shu)
سندس زندگي افسانوي داستانن سان ڀريل آهي. هڪ مشهور قصو آهي ته هو نشي جي حالت ۾ ٻيڙيءَ تي سوار هو ۽ پاڻيءَ ۾ چنڊ جي عڪس کي پڪڙڻ جي ڪوشش ڪندي ٻڏي فوت ٿي ويو.
تاريخي پسمنظر
[سنواريو]لي بائي جي زندگيءَ جا شروعاتي ڏينهن چين جي امن ۽ خوشحالي واري دور ۾ گذريا، پر پوءِ مشهور ان لوشان بغاوت (An Lushan Rebellion) شروع ٿي، جنهن اتر چين کي جنگ ۽ ڏڪار جي باهه ۾ جهوڪي ڇڏيو. ان دور ۾ سندس شاعريءَ ۾ هڪ غمگين ۽ نئون رنگ پيدا ٿيو. لي بائي ان گهڙي تائين جيئرو نه رهيو جو ان افراتفريءَ جو خاتمو ڏسي سگهي.