ليونارڊ اويلر
| ليونارڊ اويلر | |
|---|---|
 ليونارڊ اويلر جو پورٽريٽ (ايمانوئل هنڊمين پاران، 1753ع) | |
| پيدائش | 15 اپريل 1707ع بازل، سوئٽزرلينڊ |
| وفات | 18 سيپٽمبر 1783ع (عمر 76 سال) سينٽ پيٽرسبرگ، روسي سلطنت |
| پيشو | رياضي دان، فزڪس دان، ماهر فلڪيات، انجنيئر |
| شھرت جو ڪارڻ | گراف ٿيوري، ٽوپولوجي، اويلر جو نمبر (e)، اويلر جي سڃاڻپ |
| سڃاڻپ نشان | |
| فائل:Leonhard Euler signature.svg | |
ليونارڊ اويلر (Leonhard Euler؛ 1707ع – 1783ع) هڪ سوئس رياضي دان، فزڪس دان ۽ ماهر فلڪيات هو. کيس تاريخ جي سڀ کان وڏن رياضي دانن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. هن رياضيءَ جي تقريبن هر شاخ ۾ اهم اضافو ڪيو.
جديد رياضيءَ جو بنياد
[سنواريو]اويلر رياضيءَ ۾ ڪيتريون ئي اهڙيون نشانيون متعارف ڪرايون جيڪي اڄ به سڄي دنيا ۾ استعمال ٿين ٿيون:
- فنڪشن جي نشاني: هن پهريون ڀيرو f(x) استعمال ڪيو.
- پائي (π): دائري جي گهيري ۽ قطر جي نسبت لاءِ π کي مشهور ڪيو.
- اويلر جو نمبر (e): نيچرل لوگارٿم جي بنياد لاءِ e جي تعريف ڪئي.
- تخيلي عدد (i): جزر الٽو (√-1) لاءِ i جو استعمال شروع ڪيو.
- سميشن (Σ): مجموعي لاءِ يوناني اکر سگما استعمال ڪيو.
اهم علمي ڪارناما
[سنواريو]- ٽوپولوجي: هن اويلر ڪئارڪٽرسٽڪ جو فارمولا دريافت ڪيو:
- V - E + F = 2
- (جتي V = ڪنڊون، E = ضلعا، ۽ F = منهن يا سطحون آهن).
- اويلر جي سڃاڻپ: هن رياضيءَ جي سڀ کان خوبصورت مساوات پيش ڪئي:
- e^(iπ) + 1 = 0
هڪ عالمي جينيئس
[سنواريو]اويلر جي ياداشت ۽ تخليقي قوت ايتري ته مضبوط هئي جو هن پنهنجي زندگيءَ جا آخري 17 سال نابين (انڌو) هجڻ جي باوجود ڪيتريون ئي پيچيده لکتون مڪمل ڪيون. مشهور رياضي دان لاپلاس چيو هو ته: "اويلر کي پڙهو، هو اسان سڀني جو استاد آهي."