لنڊن اسٽاڪ ايڪسچينج
لنڊن اسٽاڪ ايڪسچينج (London Stock Exchange؛ مخفف LSE) انگلينڊ جي شهر لنڊن جي پاٽرنوسٽر اسڪوائر ۾ واقع هڪ عالمي اسٽاڪ ايڪسچينج آهي. 1801ع ۾ قائم ٿيل هيءَ ايڪسچينج دنيا جي قديم ترين اسٽاڪ ايڪسچينجن مان هڪ آهي. 2025ع جي اڌ تائين، هن ايڪسچينج جي ڪل مارڪيٽ سرمائيداري (market capitalization) لڳ ڀڳ 5.9 ٽريلين آمريڪي ڊالر هئي.[1] 2007ع کان وٺي، هيءَ لنڊن اسٽاڪ ايڪسچينج گروپ (LSEG) پاران هلائي وڃي ٿي.[2]
هن ايڪسچينج تي 60 کان وڌيڪ ملڪن جون 1,900 کان وڌيڪ ڪمپنيون لسٽ ٿيل آهن. هيءَ ايڪسچينج خاص طور تي قدرتي وسيلن (Natural Resources) ۽ مائننگ جي شعبي لاءِ عالمي مرڪز سمجهي وڃي ٿي.[3] 2026ع جي شروعات ۾، ان جي مشهور انڊيڪس FTSE 100 پهريون ڀيرو 10,000 پوائنٽس جي حد عبور ڪئي.[4]
تاريخ
[سنواريو]ڪافي هائوس (Coffee House)
[سنواريو]لنڊن ۾ سيڪيورٽيز جي واپار جي شروعات 17 هين صدي عيسويءَ ۾ ڪافي هائوسز مان ٿي. ان دور ۾ اسٽاڪ بروڪرز کي رائل ايڪسچينج ۾ داخل ٿيڻ جي اجازت نه هئي، تنهنڪري اهي ويجهڙائي وارن هنڌن، خاص ڪري جوناٿن ڪافي هائوس (Jonathan's Coffee-House) تان پنهنجو ڪاروبار ڪندا هئا. 1698ع ۾ جان ڪاسٽينگ (John Castaing) اتي ڪجهه شين جي قيمتن جي فهرست لڳائڻ شروع ڪئي.[5]
رائل ايڪسچينج (Royal Exchange)
[سنواريو]
رائل ايڪسچينج جو بنياد ٿامس گريشم رکيو هو. لنڊن جي وڏي باهه (Great Fire of London) ۾ تباهه ٿيڻ کان پوءِ، ان کي 1669ع ۾ ٻيهر تعمير ڪيو ويو. 1697ع ۾ پارليامينٽ هڪ قانون پاس ڪيو ته جيئن بغير لائسنس جي ڪم ڪندڙ بروڪرز کي روڪي سگهجي. 1773ع ۾ جوناٿن ۽ ٻين 150 بروڪرز گڏجي هڪ ڪلب ٺاهيو ۽ هڪ نئين "اسٽاڪ ايڪسچينج" جو بنياد رکيو.
پهريون قاعدو ڪتاب (First Rule Book)
[سنواريو].jpg)
فيبروري 1812ع ۾، جنرل پرپز ڪميٽي سفارشون منظور ڪيون، جيڪي اڳتي هلي ايڪسچينج جي پهرين باقاعدي ضابطن واري ڪتاب (Rule Book) جو بنياد بڻيون. ان دور ۾ نيپولين خلاف جنگين لاءِ پئسا گڏ ڪرڻ لاءِ به هن مارڪيٽ جو استعمال ڪيو ويو.[6]
عالمي جنگين جو دور
[سنواريو]پهرين عالمي جنگ (1914ع) دوران لنڊن اسٽاڪ ايڪسچينج کي ڪجهه وقت لاءِ بند ڪيو ويو هو. 1923ع ۾، ايڪسچينج کي پنهنجو مخصوص نشان (Coat of Arms) مليو، جنهن تي لاطيني جملو Dictum Meum Pactum (منهنجو لفظ منهنجو قول آهي) لکيل هو. ٻي عالمي جنگ دوران به هوائي حملن جي خطرن جي باوجود واپار جاري رهيو.
جنگ کان پوءِ وارو دور
[سنواريو]
1972ع ۾ ملڪه ايلزبيٿ II نئين "اسٽاڪ ايڪسچينج ٽاور" جو افتتاح ڪيو. 1973ع ۾ عورتن کي به ايڪسچينج ۾ ميمبر طور شامل ٿيڻ جي اجازت ملي. 1984ع ۾ مشهور انڊيڪس FTSE 100 شروع ڪيو ويو، جيڪو اڄ به برطانوي معيشت جو اهم ترين اشارو آهي.
آئي آر اي بم ڌماڪو (IRA Bombing)
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو London Stock Exchange bombing
20 جولاءِ 1990ع تي پروويجنل آئي آر اي (IRA) پاران هڪ بم ڌماڪو ڪيو ويو، جنهن سبب ڪافي نقصان ٿيو، پر ڪو جاني نقصان نه ٿيو.
حوالا
[سنواريو]- ↑ Ph.D, James Royal (2025-07-31). "World's 10 Largest Stock Exchanges By Market Capitalization". Bankrate (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-02-02 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "History of London Stock Exchange Group". London Stock Exchange Group (انگريزي ۾). اصل نسخو مان 2016-07-29 تي محفوظ ڪيل. 2026-02-02 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "London Mining IPOs: Market Recovery & 2026 Outlook". Discovery Alert (آمريڪي انگريزي ۾). 2026-02-02 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Wearden, Graeme (2026-01-02). "FTSE 100 breaks 10,000 mark for first time, capping stellar year for UK market". The Guardian (برطانوي انگريزي ۾). ISSN 0261-3077. 2026-02-02 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "St Paul's Institute: A Valuable Exchange at the Royal Exchange". stpaulsinstitute.org.uk. اصل نسخو مان 31 July 2017 تي محفوظ ڪيل. 14 June 2017 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Ranald Michie (1999). The London Stock Exchange: A History. Oxford University Press. ISBN 9780191529344. https://books.google.com/books?id=ZCaQDwAAQBAJ&q=London%20Stock%20Exchange%20First%20Rule%20Book&pg=PA37. Retrieved 7 June 2019.