لباس
لباس (Clothing) (جنهن کي ڪپڙا، پوشاڪ يا پهراڻ به چيو ويندو آهي) انهن شين کي چئبو آهي جيڪي انساني جسم تي پهريون وڃن ٿيون. عام طور تي لباس ڪپڙي يا ٽيڪسٽائل مان ٺاهيو ويندو آهي، پر وقت سان گڏ ان ۾ جانورن جي کلن ۽ ٻين قدرتي شين جو استعمال پڻ ٿيندو رهيو آهي. لباس پهريان صرف انسانن تائين محدود آهي ۽ هي هر انساني معاشري جي هڪ خاصيت آهي. لباس جو مقدار ۽ قسم جنس، جسم جي بناوت، سماجي عنصرن ۽ جاگرافيائي حالتن تي منحصر هوندو آهي. جسم کي ڍڪڻ لاءِ پوشاڪ، پيرن لاءِ جوتا، هٿن لاءِ دستانا ۽ مٿي لاءِ ٽوپي يا پٽڪو استعمال ڪيو ويندو آهي.
لباس جا مقصد ۽ فائدا
[سنواريو]لباس جا ڪيترائي مقصد آهن، جن ۾ سڀ کان اهم ماحول جي سختين کان بچاءُ آهي:
- تحفظ: لباس چمڙي ۽ ماحول جي وچ ۾ هڪ رڪاوٽ طور ڪم ڪري ٿو، جيڪو اسان کي کهري مٿاڇري، تکي پٿرن، ڪنڊن ۽ جيتن جي ڏنگ کان بچائي ٿو.
- موسمي بچاءُ: هي سردي يا گرمي جي سختيءَ کان بچائي ٿو ۽ جسم جي گرمي پد کي برقرار رکڻ ۾ مدد ڪري ٿو.
- صحت ۽ صفائي: لباس هڪ حفاظتي تهه طور ڪم ڪري ٿو جيڪو زهريلي مادي ۽ انفيڪشن کي جسم کان پري رکي ٿو.
- شعاعن کان بچاءُ: هي سج جي الٽرا وائلٽ شعاعن کان چمڙي کي محفوظ رکي ٿو.
- خاص ضرورتون: مخصوص پيشن، راندين ۽ جنگين ۾ لباس کي زخم کان بچاءُ لاءِ خاص طور تيار ڪيو ويندو آهي. ان کان علاوه، کيسن (pockets) ۽ پٽي (belts) جي مدد سان شيون کڻڻ ۾ آساني ٿئي ٿي.
سماجي پهلو ۽ معيار
[سنواريو]لباس پائڻ جا سماجي عنصر تمام اهم آهن. هي هڪ متغير سماجي معيار آهي جيڪو شرم ۽ حيا جي تصور سان جڙيل هوندو آهي:
- شرم ۽ حيا: اڪثر سماجن ۾ ٻين جي سامهون ڪپڙن کان سواءِ هجڻ کي اڻوڻندڙ سمجهيو ويندو آهي. دنيا جي اڪثر حصن ۾ عوامي جڳهن تي مخصوص عضون کي ظاهر ڪرڻ کي غير اخلاقي تصور ڪيو وڃي ٿو.
- سڃاڻپ: لباس ذريعي سماجي رتبو، دولت، گروهي سڃاڻپ ۽ انفراديت جو اظهار ڪيو ويندو آهي.
- ثقافتي روايتون: مختلف ثقافتن ۾ مخصوص لباس پائڻ هڪ سماجي معاهدو آهي، جيڪو آبوهوا کان وڌيڪ سماجي روايتن تي ٻڌل هوندو آهي.