لائوڊ اسپيڪر
لائڊ اسپيڪر (Loudspeaker)، جنھن کي عام طور تي صرف اسپيڪر چيو ويندو آهي، هڪ اهڙو اوزار آهي جيڪو برقي آڊيو سگنلن کي آواز ۾ تبديل ڪندو آهي. هي هڪ يا هڪ کان وڌيڪ اسپيڪر ڊرائيورن، هڪ کوکي (Enclosure) ۽ برقي ڪنيڪشنن تي مشتمل هوندو آهي. اسپيڪر اصل ۾ مائڪرو فون جي بلڪل ابتڙ ڪم ڪندو آهي.
ڪم ڪرڻ جو طريقو
[سنواريو]اسپيڪر جي اندر هڪ "ڊرائيور" هوندو آهي جيڪو هڪ لينيئر موٽر وانگر ڪم ڪري ٿو. هي موٽر هڪ جهلي (Diaphragm) يا ڪون (Cone) سان ڳنڍيل هوندي آهي. جڏهن بجليءَ جو سگنل اسپيڪر جي وائس ڪوائل (Voice coil) مان گذري ٿو، تہ مقناطيسي ميدان جي اثر سبب اها تيزيءَ سان اڳتي پوئتي حرڪت ڪري ٿي. اها حرڪت هوا ۾ لهرون پيدا ڪري ٿي، جنهن کي اسان آواز طور ٻڌون ٿا.
ڊائنامڪ اسپيڪر 1925ع ۾ ايڊورڊ ڪيلوگ (Edward W. Kellogg) ۽ چيسٽر رائس (Chester W. Rice) ايجاد ڪيو هو.
اسپيڪر سسٽم جا حصا
[سنواريو]هڪ معياري اسپيڪر سسٽم ۾ مختلف فريڪوئنسيز (تيز يا ڳري آواز) لاءِ الڳ الڳ ڊرائيور هوندا آهن:
- ٽويٽر (Tweeters): ننڍا ڊرائيور جيڪي تمام سنهي يا تيز آواز (High frequencies) لاءِ هوندا آهن.
- مڊ رينج (Mid-range): وچولي آواز لاءِ.
- ووفر (Woofers): وڏا ڊرائيور جيڪي ڳري يا گونجندڙ آواز (Low frequencies/Bass) لاءِ استعمال ٿيندا آهن.
انگن اکرن کي صحيح ڊرائيور ڏانهن موڪلڻ لاءِ هڪ برقي سرڪٽ استعمال ٿيندو آهي جنهن کي "ڪراس اوور نيٽ ورڪ" (Crossover network) چيو ويندو آهي.
استعمال
[سنواريو]اسپيڪر اسان جي زندگيءَ ۾ هر هنڌ موجود آهن:
- ننڍا اسپيڪر: ريڊيو، ٽيليويزن، هيڊ فونز، ائير فونز ۽ موبائل فونن ۾.
- وڏا اسپيڪر: گهرن جي ميوزڪ سسٽم، ٿيٽرن، ڪنسرٽ هالن ۽ مسجدن يا عام جلسن جي پبلڪ ايڊريس سسٽم ۾.
جديد دور ۾ "پاورڊ اسپيڪر" يا "بلوٽوٿ اسپيڪر" پڻ تمام عام آهن، جن جي اندر ايمپليفائر پهريان کان ئي لڳل هوندو آهي.