قسطنطين اعظم
قسطنطين اعظم | |
|---|---|
| فائل:Constantine the Great - Capitoline Museums.jpg قسطنطين اعظم جو هڪ قديم مجسمو | |
| رومي شهنشاهه | |
| عهدي ۾ 25 جولاءِ 306ع – 22 مئي 337ع | |
| کان اڳ | قسطنطينوس ڪلورس |
| کان پوءِ | قسطنطين ٻيون، قسطنطينوس ٻيون، قسطنطينس |
| ذاتي تفصيل | |
| ڄائو | 27 فيبروري 272ع نيسس (هاڻوڪو نيش، سربيا) |
| وفات | 22 مئي 337ع (عمر 65 سال) نيڪوميڊيا، بيٿينيا |
| زال/مڙس | مائيروا (پهرين)، فاسٽا (ٻي) |
| ٻار | قسطنطينوس ٻيون، ڪرسپس، قسطنطين ٻيون ۽ ٻيا |
قسطنطين اعظم (Constantine the Great؛ 27 فيبروري 272ع – 22 مئي 337ع) جنهن کي قسطنطين پهريون به چيو ويندو آهي، 306ع کان 337ع تائين روم جو شهنشاهه هو. هو پهريون رومي شهنشاهه هو جنهن عيسائيت اختيار ڪئي. هن رومي سلطنت ۾ عيسائيت کي قانوني حيثيت ڏيڻ ۽ ان جي واڌاري ۾ تاريخي ڪردار ادا ڪيو. هن شهر قسطنطنيه (موجوده استنبول) جو بنياد رکيو ۽ ان کي سلطنت جو گاديءَ جو هنڌ بنايو.
شروعاتي زندگي ۽ اقتدار جو حصول
[سنواريو]قسطنطين نيسس (موجوده سربيا) ۾ پيدا ٿيو. سندس پيءُ قسطنطينوس ڪلورس هڪ اعليٰ فوجي آفيسر هو. 306ع ۾ پنهنجي پيءُ جي وفات کانپوءِ، برطانيه ۾ موجود فوج کيس شهنشاهه قرار ڏنو. هن ڪيترين ئي گهريلو ويڙهن (Civil Wars) ۾ پنهنجي مخالفن، جهڙوڪ ميڪسينٽيس ۽ ليسينيس، کي شڪست ڏئي 324ع تائين پوري رومي سلطنت جو اڪيلو حڪمران بڻجي ويو.
مذهبي اصلاحون ۽ عيسائيت
[سنواريو]قسطنطين جي دور ۾ عيسائيت تي لڳل پابنديون ختم ڪيون ويون.
- ميلان جو فرمان (313ع): هن فرمان ذريعي عيسائيت کي قانوني مذهب قرار ڏنو ويو ۽ عيسائين تي ٿيندڙ ظلم بند ڪيا ويا.
- نيسيا جي پهرين ڪونسل (325ع): هن ڪنفيوشس عقيدن جي وضاحت لاءِ پهرين عالمي عيسائي ڪونسل سڏائي، جنهن ۾ "نيسين ڪريڊ" (Nicene Creed) تيار ڪيو ويو.
- هن يروشلم ۾ مقدس مقبري جو گرجا گھر (Church of the Holy Sepulchre) تعمير ڪرائڻ جو حڪم ڏنو.
انتظامي ۽ فوجي اصلاحون
[سنواريو]سلطنت کي مضبوط ڪرڻ لاءِ قسطنطين ڪيتريون ئي سڌارائون ڪيون: 1. حڪومتي ڍانچو: هن سول ۽ فوجي اختيارن کي الڳ الڳ ڪيو. 2. سولڊس (Solidus): هن سون جو هڪ نئون سڪو متعارف ڪرايو، جيڪو هڪ هزار سالن تائين يورپي معيشت جو معيار رهيو. 3. فوجي تنظيم: رومي فوج کي ٻن حصن ۾ ورهائي ويو: هڪ موبائل يونٽ (Comitatenses) جيڪي حملن جو جواب ڏيندا هئا، ۽ ٻيا سرحدي محافظ (Limitanei).
وفات ۽ ورثو
[سنواريو]قسطنطين 337ع ۾ پنهنجي وفات کان ڪجهه وقت اڳ بپتسما ورتي. هن جي دور سان قديم رومي تاريخ مان وچين دور (Middle Ages) جي شروعات ٿئي ٿي. کيس اوڀر جي عيسائي گرجا گھرن ۾ هڪ "سنت" (Saint) جي حيثيت سان عزت ڏني ويندي آهي.