قديم تاريخ

مشهور قديم فن پارا، هر هڪ هڪ خاص تهذيب جي نمائندگي ڪري ٿو. کاٻي کان ساڄي تائين: اُر جو جنگي علم (سميري)، توتنخ آمون جو نقاب (مصري)، پادري بادشاهه (سنڌو ماٿري)، وينس ڊي ميلو (يوناني)، زالن جو سرڪوفگس (ايٽروسڪن)، پرائما پورٽا جو آگسٽس (رومن). ٽيراڪوٽا فوج جو هڪ سپاهي (چيني). ڪيڪو آرمر (جاپاني) ۾ هانيوا جنگجو ۽ هڪ وڏو سر (اولميئڪ)

قديم تاريخ (Ancient History) لکڻ جي شروعات ۽ رڪارڊ ٿيل انساني تاريخ کان وٺي قديم دور جي آخر تائين هڪ دور آهي. رڪارڊ ٿيل تاريخ جو عرصو لڳ ڀڳ 5,000 سال آهي. سميري ڪينيفارم اسڪرپٽ جي ترقي سان شروع ٿئي ٿو. قديم تاريخ 3000 ق.م. کان 500ع جي عرصي ۾ انسانن جي آباد ڪيل سڀني کنڊن کي ڍڪي ٿي. قديم دور جي آخر ۾ اسلام جي توسيع سان ختم ٿئي ٿي.^[1]

ٽن دورن جو نظام قديم تاريخ کي پٿر جي دور، ڪانسي جي دور ۽ لوهه جي دور ۾ ورهائي ٿو. رڪارڊ ٿيل تاريخ سان عام طور تي ڪانسي جي دور سان شروع ٿيندي سمجهي ويندي آهي. ٽنهي دورن جي شروعات ۽ پڄاڻي دنيا جي علائقن جي وچ ۾ مختلف آهي. ڪيترن ئي علائقن ۾ ڪانسي جو دور کي عام طور تي 3000 ق.م کان ڪجهه صديون اڳ شروع ٿيڻ سمجهيو ويندو آهي. جڏهن ته لوهه جي دور جو اختتام ڪجهه علائقن ۾ پهرين صدي قبل مسيح جي شروعات کان وٺي ٻين ۾ پهرين صدي عيسوي جي آخر تائين مختلف هوندو آهي.

قديم تاريخ جي دور جي دوران، دنيا جي آبادي ۾ تيزي سان واڌ ٿي رهي هئي، ڇاڪاڻ ته جديد پٿر جي دور جو انقلاب مڪمل طور تي ترقي ڪري رهيو هو. 10,000 ق.م ۾ دنيا جي آبادي اندازاً 20 لک هئي. 3000 ق.م تائين اها وڌي 4 ڪروڙ 50 لک ٿي وئي. 1000 ق.م ۾ لوهه جي دور تائين، آبادي وڌي 7 ڪروڙ 20 لک وئي. 500 عيسوي ۾ قديم دور جي آخر تائين، دنيا جي آبادي 20 ڪروڙ 90 لک ٿي وئي.^[2]

حوالا

↑ Stearns, Peter N. (2017). "Periodization in World History: Challenges and Opportunities". in R. Charles Weller. 21st-Century Narratives of World History: Global and Multidisciplinary Perspectives. Palgrave. ISBN 978-3-319-62077-0.
↑ Data آرڪائيو ڪيا ويا 10 December 2019 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. from History Database of the Global Environment. آرڪائيو ڪيا ويا 27 February 2018 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. K. Klein Goldewijk, A. Beusen and P. Janssen, "HYDE 3.1: Long-term dynamic modeling of global population and built-up area in a spatially explicit way", from table on p. 2, Netherlands Environmental Assessment Agency (MNP), Bilthoven, The Netherlands.

ٻاهريان ڳنڍڻا

ويب سائيٽون

World History Encyclopedia
Ancient Civilizations – British Museum's website on various topics of ancient civilisation
Ancient history sourcebook
The Perseus digital library
Barrington Atlas of the Greek and Roman world

ڊائريڪٽريون

Ancient History – Academic Info: directory of online resources for the study of ancient history.
Ancient History Resources : Ancient history research links for high school and college students.

پيشرو Prehistory	History by period	جانشين Post-classical history

[weller-stearns2-1] Stearns, Peter N. (2017). "Periodization in World History: Challenges and Opportunities". in R. Charles Weller. 21st-Century Narratives of World History: Global and Multidisciplinary Perspectives. Palgrave. ISBN 978-3-319-62077-0.

[mnp.nl2-2] Data آرڪائيو ڪيا ويا 10 December 2019 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. from History Database of the Global Environment. آرڪائيو ڪيا ويا 27 February 2018 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. K. Klein Goldewijk, A. Beusen and P. Janssen, "HYDE 3.1: Long-term dynamic modeling of global population and built-up area in a spatially explicit way", from table on p. 2, Netherlands Environmental Assessment Agency (MNP), Bilthoven, The Netherlands.

[1]

[2]