فرينڪ لائيڊ رائٽ
| فرينڪ لائيڊ رائٽ | |
|---|---|
[[File: |frameless|alt=]]فرينڪ لائيڊ رائٽ (1867–1959) | |
| پيدائش | 8 جون 1867 |
| وفات | 9 اپريل 1959 (91 سال) |
| قوميت | آمريڪي |
| پيشو | معمار (Architect)، ڊيزائنر، ليکڪ |
| شھرت جو ڪارڻ | فالنگ واٽر (Fallingwater)، گگنهيم ميوزيم |
| سياسي تحريڪ | آرگينڪ آرڪيٽيڪچر، پريري اسڪول |
فرينڪ لائيڊ رائٽ (Frank Lloyd Wright) هڪ مشهور آمريڪي معمار، ڊيزائنر، ليکڪ ۽ استاد هو. هن پنهنجي 70 سالن جي ڪيريئر دوران 1,000 کان وڌيڪ اڏاوتن جا نقشه تيار ڪيا. رائٽ ويهين صديءَ جي فنِ تعمير (Architecture) جي تحريڪن ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو ۽ پنهنجي فلسفي "آرگينڪ آرڪيٽيڪچر" (Organic Architecture) ذريعي پوري دنيا جي معمارن کي متاثر ڪيو.
تعميراتي فلسفو ۽ شهڪار
[سنواريو]رائٽ جو يقين هو ته عمارتن کي انسانيت ۽ ماحول جي وچ ۾ هڪ هم آهنگي (Harmony) پيدا ڪرڻ گهرجي. هن فلسفي جو بهترين مثال فالنگ واٽر (Fallingwater - 1935) آهي، جنهن کي آمريڪي تاريخ جو سڀ کان عظيم تعميراتي ڪم قرار ڏنو ويو آهي.
- پريئر اسڪول: هو هن تحريڪ جو پيشرو هو جنهن ۾ گهرن کي زمين جي فطري صورت سان ملائڻ تي زور ڏنو ويندو هو.
- يوسونين هومز: هن وچولي طبقي لاءِ سادي ۽ خوبصورت گهرن جو تصور پيش ڪيو.
- هن رڳو عمارتون نه، پر انهن جي اندروني حصن جهڙوڪ فرنيچر، گلاس ونڊوز ۽ فرش جي ڊيزائن پڻ پاڻ تيار ڪئي.
شروعاتي زندگي ۽ ڪيريئر
[سنواريو]رائٽ وسڪونسن جي ٻهراڙيءَ ۾ پيدا ٿيو ۽ يونيورسٽي آف وسڪونسن مان سول انجنيئرنگ جي تعليم حاصل ڪيائين. هن شڪاگو ۾ لوئس سوليوان جهڙن وڏن معمارن سان گڏ ڪم ڪيو ۽ 1893ع ۾ پنهنجو ذاتي دفتر کوليو. 1991ع ۾ آمريڪي انسٽيٽيوٽ آف آرڪيٽيڪٽس کيس "هر دور جو عظيم ترين آمريڪي معمار" تسليم ڪيو. 2019ع ۾ هن جي اٺن شاهڪار عمارتن کي يونيسڪو (UNESCO) پاران عالمي ورثي جو درجو ڏنو ويو.
ذاتي زندگي
[سنواريو]رائٽ جي ذاتي زندگي اڪثر خبرن جو مرڪز رهي. هن ٽي شاديون ڪيون. 1914ع ۾ هن جي "ٽيليسين" (Taliesin) واري حويليءَ ۾ هڪ نوڪر پاران هن جي محبوبه مامه چيني ۽ ٻين ماڻهن جو قتل هڪ انتهائي ڏکوئيندڙ واقعو هو. هن پنهنجي آخري عمر ٽين گهر واري اولگيوانا سان گڏ گذاري.