غلام عمر جتوئي

مفتي غلام عمر جتوئي لاڙڪاڻي جو لعل، لقمان ثاني، صاحبِ تقويٰ، اُستادِ تحريرات، عمدة العلماءُ اَبوالفيض مــُفتي غلام عمر ولد محمد صادق جتوئي، تاريخ 4 شوال 1249ھ مطابق 2 ڊسمبر 1833ع تي، تعلقي لاڙڪاڻي جي ڳوٺ ”سونو جتوئيءَ“ ۾ تولد ٿيو. اٺن ورهين جي عمر ۾ آخوند نــَور محمد چني وٽان قرآن پاڪ ناظران پــُڄايائين. پوءِ مدرسه رهڙو شريف (تعلقو ميهڙ، دادو) مان، مولانا محمد صالح مهيسر وٽان فارسي ڪتاب پڙهيو. عربي ڪتابن جي تعليم فخر العلماءُ مخدوم حسن الله صديقي پاٽائي رح (1850ع - 1920ع) وٽان حاصل ڪيائين. آخر فارع التحصيل ٿي، ڪجهه وقت رهڙي جي مدرسي ۾ درس ڏنائين. پوءِ سڌو سونو جتوئي پهتو، اُتي ”دارالفيض“ نالي پنهنجو علحيده مدرسو قائم ڪري، درس و تدريس جاري رکيائين. سندس شاگردن جو تعداد هڪ هزار کان به وڌيڪ هيو. سنڌ کان علاوه افغانستان، بلوچستان، ڪاٺياواڙ ۽ گجرات جا عالم سڳورا به وٽانئس مستفيض ٿيا (1). پاڻ حديث جو ماهر ۽ فقـہ حنفيءَ جي وڏي ڄاڻ رکندو هو. عربي،فارسي ۽ سنڌي زبانن ۾ ڪتابن جو چڱو تعداد لکيائين. طب ۾ به دلچسپي هيس. وڏا وڏا آفيسر به وٽس پَٽَ تي ويهي ڳالهائيندا هئا. شعر به چوندو هو. سندس نعتيه شاعريءَ جو نمونو به ملي ٿو. هڪ سؤ ويهن سالن جي عمر ۾ 29 شوال 1353ھ مطابق 2 فيبروري 1935ع تي هي حڪمت جو ستارو غروب ٿي ويو ۽ ڳوٺ جي مدرسي ۾ هميشـہ لاءِ آرامي ٿيو. مولانا عبدالله جان سرهندي ۽ مخدوم بصرالدين سيوهاڻي رح سان روح رهاڻيون ڪيائين. فضل الله (وفات 1957ع) ۽ وهب الله نالي ٻه پٽ هئس. مفـُتي صاحب جي ذاتي ڪتبخاني ۾ هزارين ڪتاب موجود هئا، جن ۾ عام ڪتابن کان علاوه ناياب قلمي نسخا پڻ ججها هئا. سال 1942ع واريءَ وڏي ليٽ ۾ سندس علمي سرمايي کي سخت ڇيهو رسيو ۽ ڪافي ڪتاب ضايع ٿي ويا. هينئر سندس پٽ لاڙڪاڻي لڏي آيو آهي. رهيل ڪتبخانو به زبــُون حالت ۾ وٽس پيل آهي.