غزه شهر

غزه جي پٽي سان گڏي نه سمجهيو وڃي.

غزه شهر مدينه
شهر
مدينه
غزه شهر جو هڪ عمومي ڏيک
Official logo of غزه شهر بلديه جو لوگو
Nickname(s): D
B B
Coordinates: C
علائقو	فلسطین
ملڪ	فلسطين رياست
صوبو	غزه گورنريٽ
گورنريٽ	غزه پٽي
بنياد پيو	ق.م.
تباهه ٿيو	1099
ٻيهر آباد ٿيو	1600
بلديه جو درجو	1900ع
اسرائيل جو قبضو	1948
مصري قبضي هيٺ	1967
آبادي
• ڪل	500000
ڊائلنگ ڪوڍ	آبادي: 677,799 افراد (2023ء کا تخمینہ) گورنريٽ: غزه گورنريٽ رياست: فلسطین آبادي: 590,481 ميئر: يحی سراج ٽائيم زون: EET پوسٽل ڪوڊ: 7 00970 ٽائيم زون: EET بلديه جو صدر: يحيي سراج پکيڙ: 45 چورس ڪلوميٽر قيام: تقریباً 1500 ق م 1893ء میں بلدیہ کا قیام نقشو: Palestinian territories سانچو:60.تا.10 سانچو:60.تا.10 اوڀرين يورپ جو معياري وقت (UTC+2) 2017
ويب سائيٽ	www.mogaza.org

غزه شهر (Gaza City؛ عربي: مَدِينَةُ ﻏَﺰَّة)، اڪثر ڪري صرف غزه سڏيو ويندو آهي، فلسطين جي غزه جي پٽي ۾ هڪ شهر آهي ۽ غزه گورنريٽ جو گاديءَ جو هنڌ آهي. رومي سمنڊ جي ڪناري تي واقع، يروشلم جي 76.6 ڪلوميٽر (47.6 ميل) ڏکڻ اولهه ۾، اهو فلسطين جي واحد بندرگاهه، غزه پورٽ جو گهر آهي. سال 2017ع تائين 5,90,481 ماڻهن جي آبادي سان، غزه شهر فلسطين جي رياست جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر هو، پر هاڻي اسرائيل حماس جنگ جي ڪري آبادي جو وڏو حصو بي گهر ٿي ويو آهي.

گهٽ ۾ گهٽ 15هين صدي قبل مسيح کان آباد، غزه شهر پنهنجي تاريخ ۾ مختلف ماڻهن ۽ سلطنتن جي تسلط ۾ رهيو آهي. قديم مصرين جي لڳ ڀڳ 350 سالن تائين حڪومت ڪرڻ کان پوءِ "فلستي" ان کي پنهنجي، پنج شهرن جي رياست، "پينٽاپولس" جو حصو بڻايو. رومي سلطنت جي دور ۾، غزه شهر ۾ نسبتاً امن رهيو ۽ ان جي رومي سمنڊ واري بندرگاهه ترقي ڪئي. سال 635ع ۾، اهو فلسطين جي علائقي ۾ پهريون شهر بڻجي ويو جيڪو خلافت راشده جي فوجن پاران فتح ڪيو ويو ۽ جلد ئي فقہ جي تعليم جي مرڪز طور ترقي ڪئي. سال 1099ع ۾، جڏهن صليبي رياستون قائم ٿيون، کان اڳ صليبي فوجون غزه شهر کي تباهه ڪري ڇڏيو. پوء جي صدين ۾، غزه شهر کي ڪيتري ئي مشڪلون آيون؛ منگولن جي حملن کان وٺي سخت ٻوڏ ۽ ماڪڙ جي حملي تائين، جنهن جي ڪري 16هين صدي تائين اهو هڪ ڳوٺ ۾ تبديل ٿي ويو، جڏهن ان کي عثماني سلطنت ۾ شامل ڪيو ويو. عثماني حڪومت جي پهرين اڌ دوران، رضوان خاندان غزه شهر تي قبضو ڪيو ۽ شهر وڏي واپار ۽ امن جي دور مان گذريو. غزه شهر جي ميونسپلٽي سال 1893ع ۾ قائم ٿي.

پھرين مھاڀاري جنگ دوران غزه شهر برطانوي فوجن جي قبضي ۾ اچي ويو ۽ سال 1922ع کان لازمي فلسطين جو حصو بڻجي ويو. 1948ع جي عرب-اسرائيلي جنگ جي نتيجي ۾، مصر نئين ٺهيل غزه پٽي جي علائقي جو انتظام سنڀاليو ۽ شهر ۾ ڪيتريون ئي بهتريون ڪيو. يهودي دهشتگرد تنظيمن پاران تشدد ۽ ان کان پوءِ نڪبه جي ڪري بي گھر ٿيندڙ فلسطيني پناهگيرن جي آمد کان پوءِ ان جي آبادي ۾ تيزي سان اضافو ٿيو. سال 1967ع ۾ ڇهن ڏينهن جي جنگ ۾ غزه شهر تي اسرائيل قبضو ڪيو ۽ سال 1993ع ۾، شهر کي نئين ٺاهيل فلسطيني نيشنل اٿارٽي ڏانهن منتقل ڪيو ويو. سال 2006ع جي چونڊن کان پوءِ جي مهينن ۾، فلسطيني سياسي ڌڙن الفتح ۽ حماس جي وچ ۾ هڪ هٿياربند تڪرار شروع ٿي وئي جنهن جي نتيجي ۾ حماس غزه شهر جو انتظام سنڀالي. ان وقت کان غزه جي پٽي اسرائيل جي اڳواڻي ۾، مصر جي حمايت يافته بندش (blockade) جي تابع هئي. اسرائيل جون 2010ع ۾ صارفين جي شين جي اچ وڃ جي بندش کي آسان ڪيو ۽ مصر 2011ع ۾ رفح بارڊر ڪراسنگ کي پيادلن لاءِ ٻيهر کوليو. آڪٽوبر 2023ع ۾ غزه جنگ شروع ٿيڻ کان وٺي، شهر اسرائيلي هوائي حملي ۾ وڏي پيماني تي تباهه ٿي چڪو آهي، جنهن ۾ غزه جي پراڻي شهر ۾ اهم ثقافتي ورثو به شامل آهي.

غزه شهر جون بنيادي معاشي سرگرميون ننڍيون صنعتون ۽ زراعت آهن. جڏهن ته، بندش ۽ بار بار ٿيندڙ تڪرار معيشت کي سخت دٻاءُ ۾ وجهي ڇڏيو آهي. غزه شهر جي فلسطيني رهواسين جي اڪثريت مسلمان آهي، جيتوڻيڪ اتي هڪ عيسائي اقليت پڻ موجود آهي. غزه شهر جي آبادي تمام گهڻي نوجوان آهي، جنهن ۾ لڳ ڀڳ 75 سيڪڙو 25 سالن کان گهٽ عمر وارا آهن. جون 2026ع تائين، ڪيترائي رهواسي ڏکڻ غزه پٽي ڏانهن ڀڄي ويا آهن يا انهن کي زبردستي منتقل ڪيو ويو آهي، يا اتر ۾ اسرائيل جي ڪاررواين جي نتيجي ۾ مارجي ويا آهن. تنهن ڪري، اڳوڻي رڪارڊ ٿيل يا اندازي مطابق آبادي جا انگ پراڻا ٿي ويا آهن.