مواد ڏانھن هلو

عدن جي نار

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

عدن جي نار (عربي: خليج عدن؛ صومالي: گخانڪا خاميد) هندي سمنڊ، اتر ۾ يمن، اوڀر ۾ عربي سمنڊ، اولهه ۾ جبوتي ۽ گاردافوئي چينل، سقوطرا ٻيٽن جو ميڙ، صوماليا ۾ پنٽالينڊ ۽ ڏکڻ ۾ صومالي لينڊ جي وچ ۾،[1] هڪ اونھي پاڻيءَ واري نار آهي. اتر اولهه ۾ اها باب المندب سامونڊي گذرگاهه ذريعي ڳاڙهي سمنڊ سان ۽ اوڀر ۾ عربي سمنڊ سان ڳنڍيل آهي. اولهه ۾ اها جيبوتي ۾، اها تنگ ٿي، تاجورا جي نار جي شڪل اختيار ڪئي ٿي. عدن جو سامونڊي جبلن جو سلسلو نار جي وچ ۾ آهي ۽ هن تي ٽيڪٽونڪ سرگرميون نار جي ويڪر ۾ هر سال تقريباً 15 ملي ميٽر (0.59 انچ) تائين واڌ ڪرن ٿيون.

عدن جي نار
Gulf of Aden
ٻاهرين خلا کان عدن جي نار جو عڪس
The Gulf of Aden, as viewed from space (top) and on a map (bottom)
مقاماوڀر آفريڪا ۽ اولھ ايشيا
پاڻي جو قسمنار
سامونڊي طاس
سطحي پکيڙ410,000 چورس ڪلوميٽر (160,000 چورس ميل)[مشڪوڪ ]
سراسري اونھائي500 m (1,600 ft)
وڌ کان وڌ اونھائي2,700 m (8,900 ft)
وڌ کان وڌ گرمي28 °C (82 °F)
گھٽ ۾ گھٽ گرمي15 °C (59 °F)
آباديونعدن، زنجبار، شُقره، احوار، بالحاف، مُڪلا، الشهر، الحامي، حاديبو، قُلنسيا، بربرا، بُلھار، مائذ، جبوتي، زيلا، لاس خوري، بوساسو.

قديم يوناني نار کي "ارائيٿئرئن سمنڊ" جي اهم ترين حصن مان هڪ سمجهندا هئا. پوء اها مسلمانن جي غلبي ۾ آيو، ڇاڪاڻ ته نار جي چوڌاري علائقو اسلام قبول ڪري چڪو هو. 1960ع جي ڏهاڪي جي آخر کان وٺي، نار ۾ سوويت بحري موجودگي ۾ اضافو ٿيو. سوئز ڪينال بند ٿيڻ جي دوران نار جي اهميت گهٽجي وئي، پر مصري حڪومت پاران سال 1975ع ۾ واهه کي ٻيهر کولڻ کان پوءِ ان کي ٻيهر زنده ڪيو ويو، جڏهن واهه کي ٻيهر کوليو ويو.


آبي رستو هندي سمنڊ ۾ ميڊيٽرينين سمنڊ ۽ عربي سمنڊ جي وچ ۾ اهم سوئز ڪينال شپنگ روٽ جو حصو آهي. هر سال 21,000 جهاز خليج کي پار ڪندا آهن.[3] هي رستو اڪثر ڪري فارس جي نار جي تيل جي ترسيل لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جيڪو نار کي عالمي معيشت ۾ هڪ لازمي آبي رستو بڻائي ٿو. نار جي ڪناري اهم شهرن ۾ سڀ کان پهرين يمن جي شهر عدن جو نالو اچي ٿو. ٻئي يمني شهرن مان زنجبار، شُقره، احور، بالحاف، مُڪلا، الشهر، الحامي، حاديبو ۽ قُلنسيا شامل آهن. آفريقي پاسي تي جيبوتي، بربرا ۽ بوساسو مکيه شهر آهن.

وڏي پيماني تي تجارتي طور مڇي جي شڪار جي سهولتن جي کوٽ جي باوجود، ساحلي پٽي ڪيترن ئي الڳ ٿيل مڇين جي شڪار ڪرڻ وارن شهرن ۽ ڳوٺن جي مدد ڪري ٿي. عدن جي نار مڇين، ڪڇئن ۽ لابسٽر سان ڀريل آهي.[4] مقامي طور تي مڇي جو شڪار ساحل جي ويجهو ٿيندو آهي. سارڊين، ٽونا، ڪنگ فش ۽ ميڪريل سالياني مڇي جي شڪار جو وڏو حصو ٺاهيندا آهن. ڪريفش ۽ شارڪ پڻ مقامي طور تي شڪار ڪيو وينديو آهن.

تاريخي نالا

[سنواريو]

جاگرافي

[سنواريو]

خاص اقتصادي زون

[سنواريو]

معيشت

[سنواريو]

ماحوليات

[سنواريو]

پڻ ڏسو

[سنواريو]


حوالا

[سنواريو]
  1. Lytle, Ephraim. "Early Greek and Latin Sources on the Indian Ocean and Eastern Africa." Early Exchange between Africa and the Wider Indian Ocean World. Palgrave Macmillan, Cham, 2016. 113-134.
  2. Michael Hodd, East Africa Handbook, 7th Edition, (Passport Books: 2002), p. 21: "To the north are the countries of the Horn of Africa comprising Somalia, Ethiopia, Eritrea, and Djibouti, "
  3. "Pirates fire on US cruise ship in hijack attempt: Yahoo! News". Yahoo!. اصل نسخو مان December 4, 2008 تي محفوظ ڪيل. 2008-12-04 تي حاصل ڪيل.
  4. "Aden, Gulf of | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com. محفوظ ڪيل مان اصل نسخي کان 2019-10-26 تي محفوظ ڪيل. 2019-06-14 تي حاصل ڪيل.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]

سانچو:List of seas سانچو:Regions of Africa