شبير احمد عثماني

مولانا شبير احمد عثماني
مولانا شبير احمد عثماني
اميرِ جمعيت علماءِ اسلام
	عهدي ۾; 1945–1949
پيشرو	عهدو قائم ڪيو ويو
جانشين	ظفر احمد عثماني
ميمبرِ پاڪستان جي آئين ساز اسيمبلي
	عهدي ۾; 11 آگسٽ 1947 – 13 ڊسمبر 1949
ميمبرِ ڀارت جي آئين ساز اسيمبلي
	عهدي ۾; نومبر 1946 – 11 آگسٽ 1947
ذاتی
جنم	11 آڪٽوبر 1887; بجنور، اتر اولهه صوبا، برطانوي هند
وفات	13 ڊسمبر 1949 (عمر 62 سال); بهاولپور، بهاولپور رياست، پاڪستان
قبر	اسلاميه سائنس ڪاليج، ڪراچي، سنڌ، پاڪستان
مذھب	اسلام
والدين	فضلُ الرحمن عثماني (والد);
شھريت	برطانوي راڄ (1887–1947); سانچو:Country data Dominion of Pakistan (1947–1949)
شاخ	سني
فقھي مذھب	حنفي
تحريڪ	ديوبندي
سياسي جماعت	آل انڊيا مسلم ليگ; جمعيت علماءِ اسلام
قابل ذڪر ڪم	فتحُ الملهم بشرح صحيح الإمام مسلم، تفسيرِ عثماني
رشتو	ديوبند جو عثماني خاندان
باني	جمعيت علماءِ اسلام
مرتبو
استاد	سعيد احمد سندويپي
	شاگرد اثر علي بنگالي، عزيزالحق، شاهه عبدالوهاب، بدر عالم ميرٺي، شريف حسن ديوبندي;

شبیر احمد عثماني (11 آڪٽوبر 1887 – 13 ڊسمبر 1949) هڪ نامور اسلامي عالم، فقيه، مفسر، محدث، سياسي اڳواڻ ۽ تحريڪِ پاڪستان جو سرگرم رهنما هو. هن 1949ع ۾ پاڪستان جي شيخُ الاسلام طور خدمتون سرانجام ڏنيون. هو پاڪستان کي هڪ اسلامي رياست قرار ڏيڻ جو مطالبو ڪندڙ پهريون نمايان مذهبي اڳواڻ هو.^[2] هو هڪ ديني عالم، ليکڪ، خطيب، سياستدان، ۽ تفسير ۽ حديث جو ماهر پڻ هو.^[3]^[4] شبیر احمد عثماني 1887ع ۾ بجنور ۾ پيدا ٿيو ۽ دارالعلوم ديوبند جو فارغ التحصيل هو. هو فضلُ الرحمن عثماني جو فرزند هو. سندس ڀاءُ عزيزُالرحمان عثماني دارالعلوم ديوبند جو پهريون شيخُ الفتوىٰ هو. شبیر احمد عثماني 14 آگسٽ 1947ع تي ڪراچي ۾ پاڪستان جو قومي جهنڊو پهريون ڀيرو لڙهايو، ۽ بعد ۾ قائداعظم محمد علي جناح جي جنازي نماز پڻ پڙهائي. سندس اهم ترين علمي ڪم تفسيرِ عثماني آهي، جيڪو هن پنهنجي استاد محمود حسن ديوبندي سان گڏ ترتيب ڏنو.

ابتدائي زندگي

وڌيڪ ڏسو: ديوبند جو عثماني خاندان#فضلُ الرحمن عثماني

شبیر احمد عثماني 11 آڪٽوبر 1887ع تي بجنور ۾ پيدا ٿيو، جيڪو ان وقت اتر اولهه صوبا، برطانوي هند جو حصو هو. سندس والد فضلُ الرحمن عثماني اسڪولن جو ڊپٽي انسپيڪٽر هو، ۽ جڏهن شبیر احمد پيدا ٿيو ته هو سرڪاري ذميوارين سبب بريلي ۾ مقرر هو.^{[حوالو گهربل]} سندس ڀائٽين ۾ عتيقُ الرحمان عثماني ۽ شمس نويد عثماني شامل آهن.

تعليم ۽ علمي ڪيريئر

شبیر احمد عثماني دارالعلوم ديوبند مان تعليم حاصل ڪئي، جتي هو محمود حسن ديوبندي جو شاگرد بڻيو،^[4] ۽ 1908ع ۾ فراغت حاصل ڪئي. تعليم مڪمل ڪرڻ کان پوءِ کيس دارالعلوم ديوبند ۾ استاد مقرر ڪيو ويو.^[4] 1915ع ۾، جڏهن محمود حسن ديوبندي خود جلاوطني اختيار ڪري حجاز روانو ٿيو، تڏهن عثماني صحيح مسلم جي تدريس جي ذميواري سنڀالي، جيڪو حضرت محمد ﷺ جي حديثن جو اهم مجموعو آهي.^[4] 1925ع ۾، سعودي عرب جي حڪمران سلطان عبدالعزيز ابن سعود دنيا جي مختلف ملڪن مان نامور ديني عالمن جي ڪانفرنس ڪوٺائي. هندستان مان آيل عالمن جي وفد مختصر ملاقات کان پوءِ عثماني کي پنهنجو اڳواڻ چونڊيو.^[4] 1926ع ۾، عثماني ڊڀيل منتقل ٿيو، جيڪو گجرات رياست جو هڪ ننڍڙو، گهڻو ڪري ديوبندي آبادي وارو شهر هو، ۽ جامعہ اسلامیہ تعليمُ الدين ڊڀيل ۾ استاد مقرر ٿيو. آڪٽوبر 1920ع ۾، جڏهن جامعہ مليہ اسلامیہ جي قيام بابت باني ڪميٽي جو اجلاس ٿيو، تڏهن عثماني ان ڪميٽي جو ميمبر چونڊيو ويو. ان ڪميٽي ۾ ٻين نامور عالمن ۾ حسين احمد مدني، عبدالباري فرنگي محلي، محمود حسن ديوبندي، ڪفايت الله دهلوي ۽ عبدالحق اڪوروي شامل هئا. 1933ع ۾، انور شاهه ڪشميري جي وفات کان پوءِ، عثماني صحيح بخاري جو مدرس مقرر ٿيو.^{[حوالو گهربل]} سندس شاگردن ۾ بدر عالم ميرٺي شامل هو.

سياسي ڪيريئر

شبیر احمد عثماني جامعہ مليہ اسلامیہ (نئين دهلي) جي باني ميمبرن مان هو، ڇاڪاڻ⁠تہ هو ان باني ڪميٽي جو حصو هو جيڪا جمعي، 29 آڪٽوبر 1920ع تي گڏ ٿي. 1944ع ۾، هو آل انڊيا مسلم ليگ جو ميمبر بڻيو ۽ ديوبندي عالمن جي هڪ ننڍڙي گروهه جي اڳواڻي ڪئي، جيڪو پاڪستان جي قيام جي حمايت ڪندو هو.^[3]^[4] قديم جمعيتِ علماءِ هند (1919ع ۾ ديوبند ۾ قائم ٿيل) جي پاڪستان نواز ديوبندي ڌڙي جي اڳواڻ طور، عثماني 1945ع ۾ ٻين هم خيال ديني اڳواڻن سان گڏ هڪ نئين سياسي جماعت جمعيتِ علماءِ اسلام قائم ڪئي. هن 1944ع ۾ هڪ نازڪ مرحلي تي مسلم ليگ ۾ شموليت اختيار ڪئي، جڏهن سرحد صوبو ۽ پنجاب جا ڪيترائي جاگيردار انڊين نيشنل ڪانگريس جي اثر هيٺ اچي چڪا هئا. عثماني لڳ ڀڳ 500 عالمن جي ٽيم سان گڏ انهن علائقن ۾ جاگيردارانه اثر کي گهٽايو ۽ عام مسلمانن جي راءِ کي تحريڪِ پاڪستان جي حق ۾ موڙيو. آزادي کان پوءِ قائداعظم محمد علي جناح اهم قومي معاملن ۾ عثماني سان صلاح مشورا ڪندو رهيو. عثماني 1949ع ۾ وفات تائين جمعيتِ علماءِ اسلام جو پهريون صدر رهيو. هو 1948ع ۾ قائداعظم محمد علي جناح جي جنازي نماز پڙهائڻ سبب پڻ مشهور آهي.^[5]^[3]^[4] پاڪستان جي قيام مهل، اولهه پاڪستان ۾ پهريون قومي جهنڊو عثماني محمد علي جناح ۽ لياقت علي خان جي موجودگيءَ ۾ لڙهايو، جڏهن⁠تہ اوڀر پاڪستان ۾ اهو اعزاز سندس ساٿي ظفر احمد عثماني کي حاصل ٿيو.^[6] هندستان جي ورهاڱي کان پوءِ، عثماني پاڪستان جي آئين ساز اسيمبلي جو ميمبر بڻيو ۽ وفات تائين ان عهدي تي رهيو.^[7]هو خاص طور تي پاڪستان لاءِ قراردادِ مقاصد پيش ڪرڻ ۽ ان جي منظوري لاءِ ياد ڪيو وڃي ٿو، جيڪا 12 مارچ 1949ع تي آئين ساز اسيمبلي منظور ڪئي.^[4]^[7]^[8] 1946ع ۾، عثماني قرآن مجيد مان دليل پيش ڪندي پاڪستان جي قيام لاءِ اسلامي بنياد مهيا ڪيو، جنهن ۾ مؤمن ۽ ڪافر جي فرق تي زور ڏنو ويو.^[9]

وفات ۽ ورثو

شبیر احمد عثماني 13 ڊسمبر 1949ع تي بهاولپور رياست جي علائقي بغدادالجدید ۾ وفات ڪئي، ۽ ٻئي ڏينهن اسلاميه سائنس ڪاليج، ڪراچي ۾ دفن ڪيو ويو.^[4] پاڪستان پوسٽ 1990ع ۾ سندس ياد ۾ ”آزادي جا معمار“ سيريز هيٺ يادگاري ٽپال ٽڪيٽ جاري ڪئي.^[10] سندس وفات کي پاڪستان ۾ اسلامي آئين جي قيام واري تحريڪ جي هڪ اهم مرحلي جي پڄاڻي طور ڏٺو وڃي ٿو، جيئن قائداعظم يونيورسٽي جي عالم سيد اي. ايس. پيرزاده نشاندهي ڪئي آهي.^[11]

ڪتاب


عنوان	وضاحت
تفسيرِ عثماني^[4]	قرآن پاڪ جي تفسير جو اردو ترجمو، جيڪو محمود الحسن لکيو
فتحُ الملهم بشرح صحيح الإمام مسلم	صحيح مسلم تي جامع شرح
العقل والنقل	ايمان ۽ عقل جي لاڳاپي تي فلسفيانه مطالعو
اعجازُ القرآن	قرآن پاڪ جي اعجاز بابت
مسئلۂ تقدير	اسلام ۾ تقدير بابت

حوالا

↑ Ullah, Ahmad; Qadir, Ridwanul (February 2018). "কুতুবুল আলম হাকীমুন নফস, খলীফায়ে থানভী আল্লামা শাহ আবদুল ওয়াহহাব রহ. (১৮৯৪—১৯৮২) - এর সংক্ষিপ্ত জীবনچريتو". মাশায়েখে চাটগাম. 2 (1 ed.). ڊاڪا: Ahmad Prakashan. pp. 35–54. ISBN 978-984-92106-4-1. https://www.rokomari.com/book/115714/alhillul-mufham-asshahihu-limuslim.
↑ Hussain, Rizwan (2009), "Pakistan", The Oxford Encyclopedia of the Islamic World (in انگريزي), Oxford University Press, doi:10.1093/acref/9780195305135.001.0001, ISBN 978-0-19-530513-5, retrieved 2023-06-14
1 2 3 Moini, Qasim A. (11 سيپٽمبر 2017). "Jamiat Ulema-i-Islam at One Hundred". ڊان (ڊان ميڊيا گروپ). https://www.dawn.com/news/1356979.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Maulana Shabbir Ahmad Usmani's profile". storyofpakistan.com. 4 جنوري 2008. Retrieved 29 آگسٽ 2019.
↑
↑ https://musingsofamuslimdoctor.wordpress.com/2018/11/22/asia-bibi-case-pakistanis-need-to-bridge-the-mister-mulla-divide/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
1 2 "پهرين آئين ساز اسيمبلي (1947–1954) جا اڳوڻا ميمبر" (PDF). پاڪستان قومي اسيمبلي (in انگريزي). قومي اسيمبلي سيڪريٽريٽ. Retrieved 29 آگسٽ 2019.
↑ حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named TFT
↑ Deepak, J Sai. India, Bharat and Pakistan.
↑
↑ Pirzada, Sayyid A. S.. The Politics of the Jamiat Ulema-i-Islam Pakistan.

[ahmad-1] Ullah, Ahmad; Qadir, Ridwanul (February 2018). "কুতুবুল আলম হাকীমুন নফস, খলীফায়ে থানভী আল্লামা শাহ আবদুল ওয়াহহাব রহ. (১৮৯৪—১৯৮২) - এর সংক্ষিপ্ত জীবনچريتو". মাশায়েখে চাটগাম. 2 (1 ed.). ڊاڪا: Ahmad Prakashan. pp. 35–54. ISBN 978-984-92106-4-1. https://www.rokomari.com/book/115714/alhillul-mufham-asshahihu-limuslim.

[2] Hussain, Rizwan (2009), "Pakistan", The Oxford Encyclopedia of the Islamic World (in انگريزي), Oxford University Press, doi:10.1093/acref/9780195305135.001.0001, ISBN 978-0-19-530513-5, retrieved 2023-06-14

[Dawn-3] 1 2 3 Moini, Qasim A. (11 سيپٽمبر 2017). "Jamiat Ulema-i-Islam at One Hundred". ڊان (ڊان ميڊيا گروپ). https://www.dawn.com/news/1356979.

[sop-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Maulana Shabbir Ahmad Usmani's profile". storyofpakistan.com. 4 جنوري 2008. Retrieved 29 آگسٽ 2019.

[5] ↑

[6] ttps://musingsofamuslimdoctor.wordpress.com/2018/11/22/asia-bibi-case-pakistanis-need-to-bridge-the-mister-mulla-divide/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)

[NA-7] 1 2 "پهرين آئين ساز اسيمبلي (1947–1954) جا اڳوڻا ميمبر" (PDF). پاڪستان قومي اسيمبلي (in انگريزي). قومي اسيمبلي سيڪريٽريٽ. Retrieved 29 آگسٽ 2019.

[TFT-8] حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named TFT

[9] Deepak, J Sai. India, Bharat and Pakistan.

[10] ↑

[11] Pirzada, Sayyid A. S.. The Politics of the Jamiat Ulema-i-Islam Pakistan.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]