شاپنگ سينٽر
شاپنگ سينٽر (Shopping center) يا باقاعدي بازار، جنهن کي شاپنگ ڪمپليڪس، شاپنگ آرڪيڊ، يا پلازا به چيو ويندو آهي، دڪانن جو هڪ اهڙو گروهه هوندو آهي جيڪي گڏجي تعمير ڪيا ويندا آهن، ڪڏهن ڪڏهن هڪ ئي ڇت هيٺ.[3]
هڪ ئي ڇت هيٺ پرچون وڪرو ڪندڙن جو پهريون معلوم گڏجڻ قديم دور جي عوامي منڊين، ۽ وچ اوڀر جي ڍڪيل بازارن، باضابطه بازارن (بزار) ۽ سوق (souqs) ۾ ملي ٿو. پيرس ۾ 18هين صدي جي آخر ۽ 1850ع جي وچ ۾ اٽڪل 150 ڍڪيل رستا (passages) ٺاهيا ويا هئا، ۽ 19هين صدي ۾ سڄي يورپ ۾ شاپنگ آرڪيڊز جي وڏي تعداد تعمير ڪئي وئي. آمريڪا ۾ 1920ع واري ڏهاڪي ۾ گاڏين جي وڌندڙ استعمال پهرين شاپنگ سينٽرن جي بنياد وڌي جنهن ۾ پارڪنگ جي سهولت شامل هئي. 1956ع ۾ منياپولس جي ويجهو وڪٽر گروئن جو سائوٿ ڊيل سينٽر پهريون مڪمل طور تي بند (enclosed) شاپنگ مال هو.
شاپنگ مال شاپنگ سينٽر جو هڪ قسم آهي. آمريڪا ۾ ڪيترائي مال هن وقت زوال جو شڪار آهن ("مئل مال" يا dead malls) يا بند ٿي ويا آهن. ڪامياب مالن ۾ هاڻي تفريح، سينما گهر، ۽ تجرباتي خاصيتون شامل ڪيون ويون آهن.[4] ڪينيڊا ۾، مونٽريال ۽ ٽورانٽو ۾ زير زمين رستا وڏن واپاري مرڪزن کي پاڻ ۾ ملائين ٿا.
يورپ ۾ شاپنگ سينٽر اڃا تائين ترقي ڪري رهيا آهن.[5] اتي شاپنگ سينٽرن (هڪ ئي ڇت هيٺ دڪان)، شاپنگ پريسنڪٽس (پيادل هلڻ وارا علائقا)، هائي اسٽريٽ (مخصوص بازار)، ۽ ريٽيل پارڪن جي وچ ۾ فرق ڪيو ويندو آهي.
قسم
[سنواريو]انٽرنيشنل ڪائونسل آف شاپنگ سينٽرز (ICSC) شاپنگ سينٽرن کي هيٺين قسمن ۾ ورهايو آهي:[6][7]
عام مقصد وارا سينٽر
[سنواريو]سپر ريجنل (Super-regional)
[سنواريو]هڪ سپر ريجنل سينٽر کي عام طور تي شهر جو مرڪزي واپاري علائقو چيو ويندو آهي. ان جي پکيڙ اٽڪل 800,000 sqft[convert: unknown unit] کان وڌيڪ هوندي آهي. ان ۾ ٽي يا ان کان وڌيڪ وڏا اسٽور (anchors) هوندا آهن ۽ هي سڄي خطي جو مکيه واپاري مرڪز هوندو آهي.[8]
ريجنل (Regional)
[سنواريو]ريجنل شاپنگ سينٽر (جنهن کي ٽائون سينٽر به چيو ويندو آهي) عام طور تي 400,000 sqft[convert: unknown unit] کان 800,000 sqft[convert: unknown unit] تائين هوندو آهي. ان ۾ گهٽ ۾ گهٽ ٻه وڏا اسٽور هوندا آهن. هتي سياحتي ڪشش، تعليمي ۽ رهائشي سهولتون به ٿي سگهن ٿيون.[8]
ڪميونٽي (Community)
[سنواريو]ڪميونٽي شاپنگ سينٽر عام طور تي وڏيون بازارون يا ريٽيل پارڪ هوندا آهن. انهن ۾ ٻه وڏيون سپر مارڪيٽون يا ڊسڪائونٽ اسٽور هوندا آهن. هي اٽڪل 100,000 to 350,000 sqft[convert: unknown unit] تي پکڙيل هوندا آهن.[6]
لوڪل يا نيبرهڊ (Neighborhood)
[سنواريو]مقامي يا پاڙي وارا شاپنگ سينٽر عام طور تي 30,000 to 150,000 sqft[convert: unknown unit] جا هوندا آهن. انهن جو مکيه مرڪز هڪ سپر مارڪيٽ يا وڏو ڪنوينينس اسٽور هوندو آهي جيڪو ويجهن ڳوٺن يا علائقن کي سهولت ڏيندو آهي.[6]
پٽي بازار يا اسٽرپ مال (Strip mall)
[سنواريو]اهي ننڍا سينٽر هوندا آهن جيڪي 30,000 sqft[convert: unknown unit] کان گهٽ پکيڙ جا هوندا آهن. انهن کي اڪثر "پلازا" چيو ويندو آهي. اتر آمريڪا ۾ انهن کي باقاعدي "مال" نه سمجهيو ويندو آهي.[6]
شعبي تي ٻڌل (Sector-focused)
[سنواريو]پاور سينٽر ۽ ريٽيل پارڪ
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو ريٽيل پارڪ
پاور سينٽر اهي کليل شاپنگ سينٽر آهن جتي وڏا اسٽور (Big-box retailers) مکيه حيثيت رکن ٿا. برطانيه ۽ يورپ ۾ انهن کي ريٽيل پارڪ چيو ويندو آهي، جيڪي اڪثر شهر جي ٻاهران واقع هوندا آهن.[6]
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ "Canadian Shopping Centre Study" (PDF). Retail Council of Canada. December 2016. January 18, 2017 تي حاصل ڪيل.
- ↑ Gössel, Peter; Leuthäuser, Gabriele (2022) (en ۾). Architecture in the 20th Century. TASCHEN. p. 22. ISBN 978-3-8365-7090-9.
- ↑ "Shopping centre", Oxford Learners Dictionary
- ↑ Petro, Greg (April 5, 2019). "Shopping Malls Aren't Dying – They're Evolving". Forbes.
- ↑ "Research: Shopping Centres Continue To Dominate European Retail Space, But Significant Variations Exist Between Countries". European Council of Shopping Places. 11 April 2023.
- 1 2 3 4 5 "ICSC Shopping Center Definitions: Basic Configurations and Types" (PDF). International Council of Shopping Centers. July 15, 2020 تي حاصل ڪيل.
- ↑ "Asia Shopping-Centre Classification and Typical Characteristics", ICSC, accessed July 15, 2020
- 1 2 حوالي جي چڪ: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedISCS_definitions-2015