مواد ڏانھن هلو

شائستہ سهروردي اڪرام الله

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
شائسته اڪرام الله

NI
শায়েস্তা ইকরামউল্লাহ
شائسته سهروردي اڪرام الله جو پورٽريٽ
ميمبر، پاڪستان جي آئين ساز اسيمبلي
عهدي ۾
10 آگسٽ 1947  24 آڪٽوبر 1954
حلقواوڀر بنگال
ذاتي تفصيل
ڄائو22 جولاءِ 1915
ڪلڪتا، بنگال، برطانوي هندستان
وفات11 ڊسمبر 2000
ڪراچي، سنڌ، پاڪستان
قوميتپاڪستاني
زال/مڙسمحمد اڪرام الله (شادي 1933؛ وفات 1963)
ٻارانعام اڪرام الله، ناز اڪرام الله، سلما اڪرام الله، سروت اڪرام الله
ماءُ پيءُحسن سهروردي (والد)
الما ميٽرڪلڪتا يونيورسٽي (بي اي)، اسڪول آف اورينٽل اينڊ آفريڪن اسٽڊيز، لنڊن يونيورسٽي (پي ايڇ ڊي)
پيشوسياستدان، سفارتڪار، ليکڪا

بيگم شائستہ سهروردي اڪرام الله (22 جولاءِ 1915 - 11 ڊسمبر 2000) هڪ پاڪستاني سياستدان ، سفارتڪار ۽ ليکڪ هئي. [1] هوءَ 1948 ۾ پاڪستاني پرڏيهي سروس ۾ شامل ٿي، ۽ ملڪ جي پهرين عورت سرڪاري ملازم هئي، انهي سان گڏ لنڊن يونيورسٽي مان پي ايڇ ڊي حاصل ڪندڙ پهرين مسلمان عورت هئي. [2] هوءَ 1964 کان 1967 تائين مراکش ۾ پاڪستان جي سفير ۽ گڏيل قومن ۾ هڪ نمائندي هئي، [1] انساني حقن جي عالمگير اعلان ۾ وڌيڪ صنفي شموليت واري ٻولي جو مطالبو ڪندي. [3]

خاندان ۽ تعليم

[سنواريو]

اڪرام الله شائستہ اختر بانو سهروردي جي نالي سان سهروردي خاندان ۾ حسن سهروردي ۽ سندس زال صاحبزادي شاهه بانو بيگم جي گهر پيدا ٿيو. سهستا جي ماءُ نواب عبداللطيف جي پوٽي هئي. [1]

هن ڪولڪتا جي لوريٽو ڪاليج ۾ تعليم حاصل ڪئي. [4] هوءَ لنڊن يونيورسٽي مان پي ايڇ ڊي حاصل ڪندڙ پهرين مسلمان عورت پڻ هئي. [2] سندس ڊاڪٽريٽ جو مقالو، "اردو ناول ۽ مختصر ڪهاڻي جي ترقي"، اردو ادب جو هڪ تنقيدي سروي هو.

شادی ۽ ٻار

[سنواريو]

هن 1933ع ۾ محمد اڪرام الله سان شادي ڪئي[5] کين چار ٻار هئا: [6]

  • انعام اڪرام الله
  • ناز اشرف
  • سلميٰ سبحان
  • اردن جي شهزادي سروات

سياسي ڪيريئر

[سنواريو]

هن جي شادي کان پوء، هوء پنهنجي نسل جي پهرين هندستاني مسلمان عورتن مان هڪ هئي جنهن پردي کي ڇڏي ڏنو.[7] محمد علي جناح کيس سياست ۾ شامل ٿيڻ لاءِ متاثر ڪيو.[8] هوءَ مسلم وومين اسٽوڊنٽس فيڊريشن ۽ آل انڊيا مسلم ليگ جي وومينز سب ڪميٽيءَ جي اڳواڻ هئي.[9]

1945ع ۾ ھن کي ھندوستان حڪومت پيسفڪ رليشنز ڪانفرنس ۾ شرڪت لاءِ چيو. جناح صاحب کيس اها آڇ قبول نه ڪرڻ تي قائل ڪيو، ڇاڪاڻ ته هو چاهي ٿو ته هوءَ مسلم ليگ جي نمائندي جي حيثيت ۾ وڃي ۽ ان جي طرفان ڳالهائي.

هوءَ 1946ع ۾ هندستان جي آئين ساز اسيمبليءَ لاءِ چونڊجي وئي، پر ڪڏهن به اها سيٽ نه کٽي، جيئن مسلم ليگي سياستدانن نه ڪئي.[10][11]

هوءَ 1947ع ۾ پاڪستان جي پهرين آئين ساز اسيمبليءَ جي ٻن عورتن جي نمائندن مان هڪ هئي.[12]

هوءَ گڏيل قومن جي نمائندي پڻ هئي، ۽ انساني حقن جي عالمگير پڌرنامي (1948) ۽ نسل ڪشي خلاف ڪنوينشن (1951) تي ڪم ڪيو. [1] [10] [4] [13]

هوءَ 1964 کان 1967 تائين مراکش ۾ پاڪستان جي سفير هئي

اشاعتون

[سنواريو]

هن "تهذيب نسوان" ۽ "عصمت" ، ٻئي اردو عورتن جي رسالن لاءِ لکيو، ۽ بعد ۾ انگريزي ٻولي جي اخبارن لاءِ لکيو. [1] 1950 ۾ سندس مختصر ڪهاڻين جو مجموعو، جنهن کي "ڪوشش ناطم" سڏيو ويندو آهي، شايع ٿيو. [14] 1951 ۾ سندس ڪتاب "ليٽرس ٽو نينا" شايع ٿيو؛ اهو ڏهه کليل خطن جو مجموعو آهي جيڪي هندستانين کي لکيل هئا، جن کي "نينا" سڏيو ويندو آهي. [15] حقيقي نينا سندس سسرال وارن مان هڪ هئي. [15] هندستان جي ورهاڱي کان پوءِ، هن حڪومت لاءِ اسلام بابت لکيو، ۽ اهي مضمون آخرڪار "بيونڊ دي وييل" (1953) جي نالي سان شايع ٿيا. [1] سندس سوانح عمري، "فرام پرده ٽو پارليامينٽ " (1963)، سندس سڀ کان وڌيڪ مشهور لکڻي آهي؛ هن ان کي وڌيڪ رسائي لائق بڻائڻ لاءِ ان جو اردو ۾ ترجمو ڪيو. [1] [16] 1991 ۾ سندس ڪتاب حسين شهيد سهروردي : هڪ سوانح عمري ، سندس چاچي بابت، شايع ٿي. [16] هوءَ هندستان ۽ پاڪستان بابت ڪتاب "ڪمن هيريٽيج " (1997) جي اٺن ليکڪن مان هڪ هئي. [17] پنهنجي آخري ڏينهن ۾، هن "مراة العروس" جو انگريزي ترجمو ۽ "ڪهوت اور مهاوير" تي هڪ اردو جلد مڪمل ڪيو. 2005 ۾ سندس اردو ۾ عورتن جي چوڻين ۽ محاورن جو مجموعو، جنهن کي "دلي ڪي خواتين ڪي چوڻتين اور محاوري" سڏيو ويندو آهي، مرڻ کان پوءِ شايع ٿيو. [1] هن اردو ۾ سفرناما پڻ لکيو. [16]

هوءَ 85 ورهين جي ڄمار ۾ 11 ڊسمبر 2000ع تي ڪراچيءَ ۾ وفات ڪري وئي.[18]

ايوارڊ ۽ سڃاڻپ

[سنواريو]

2002ع ۾ صدر پاڪستان کيس مرڻ بعد اعليٰ ترين سول ايوارڊ نشان امتياز (آرڊر آف ايڪسيلنس) عطا ڪيو.[19][20]

حوالا

[سنواريو]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Bonnie G. Smith (2008). The Oxford Encyclopedia of Women in World History. Oxford University Press. p. 528. ISBN 978-0-19-514890-9. https://books.google.com/books?id=EFI7tr9XK6EC&pg=PA528.
  2. 1 2 Muneeza Shamsie (11 July 2015). And the World Changed: Contemporary Stories by Pakistani Women. Feminist Press at CUNY. p. 6. ISBN 978-1-55861-931-9. https://books.google.com/books?id=82NFCgAAQBAJ&pg=PA6.
  3. Adami, Rebecca (2019). Women and the Universal Declaration of Human Rights. New York & London: Routledge. pp. 111–126. ISBN 9780429437939. https://www.routledge.com/Women-and-the-Universal-Declaration-of-Human-Rights/Adami/p/book/9780367622787.
  4. 1 2 "NCRI Women's Committee - Women in History - 22 July". Women.ncr-iran.org. 28 July 2018. Archived from the original on 14 February 2018. Retrieved 9 April 2019."NCRI Women's Committee - Women in History - 22 July". Women.ncr-iran.org. 28 July 2018. Archived from the original on 14 February 2018. Retrieved 9 April 2019. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; name "ncr-iran1" defined multiple times with different content
  5. Nayantara Pothen (30 January 2012). Glittering Decades: New Delhi in Love and War. Penguin Books Limited. p. 218. ISBN 978-81-8475-601-2. https://books.google.com/books?id=FCgbjKrfkyMC&pg=PT218.
  6. Muhammad Ikramullah (2006-02-03). "Doc Kazi's collection by Muhammad Ikramullah". The Friday Times. Archived from the original on 2013-09-30. https://web.archive.org/web/20130930154322/http://www.thefridaytimes.com/04022011/page30.shtml. Retrieved 2026-03-02.
  7. Bonnie G. Smith (2008). The Oxford Encyclopedia of Women in World History. Oxford University Press. p. 528. ISBN 978-0-19-514890-9. https://books.google.com/books?id=EFI7tr9XK6EC&pg=PA528.
  8. Bonnie G. Smith (2008). The Oxford Encyclopedia of Women in World History. Oxford University Press. p. 528. ISBN 978-0-19-514890-9. https://books.google.com/books?id=EFI7tr9XK6EC&pg=PA528.
  9. Bonnie G. Smith (2008). The Oxford Encyclopedia of Women in World History. Oxford University Press. p. 528. ISBN 978-0-19-514890-9. https://books.google.com/books?id=EFI7tr9XK6EC&pg=PA528.
  10. 1 2 Sources of Indian Traditions: Modern India, Pakistan, and Bangladesh. Columbia University Press. 15 April 2014. p. 574. ISBN 978-0-231-51092-9. https://books.google.com/books?id=w8qJAwAAQBAJ&pg=PA574.
  11. Bonnie G. Smith (2008). The Oxford Encyclopedia of Women in World History. Oxford University Press. p. 528. ISBN 978-0-19-514890-9. https://books.google.com/books?id=EFI7tr9XK6EC&pg=PA528.
  12. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named hhh
  13. Status of the Convention, archived from the original on 24 September 2014, retrieved 2 March 2026 {{citation}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  14. Hussein, Aamer (29 December 2013). "COLUMN: Forgotten literary past". Dawn. https://www.dawn.com/news/1076933.
  15. 1 2 M. Reza Pirbhai (27 May 2017). Fatima Jinnah. Cambridge University Press. p. 143. ISBN 978-1-107-19276-8. https://books.google.com/books?id=pU7ODgAAQBAJ&pg=PA143.
  16. 1 2 3 "Begum Shaista Ikramullah - Former First Female Representative of the first Constituent Assembly of Pakistan". 21 October 2013. Retrieved 8 April 2019.
  17. Ṣiddīqī, Muḥammad ʻAlī; Ikramullah, Shaista Suhrawardy (13 February 1997). Common Heritage. Oxford University Press. ISBN 9780195778083. https://books.google.com/books?id=lSHYAAAAMAAJ.
  18. "NCRI Women's Committee - Women in History - 22 July". Women.ncr-iran.org. 28 July 2018. Archived from the original on 14 February 2018. Retrieved 9 April 2019.
  19. President gives away civil, military awards Dawn (newspaper), Published 24 March 2002, Retrieved 9 April 2019
  20. "NCRI Women's Committee - Women in History - 22 July". Women.ncr-iran.org. 28 July 2018. Archived from the original on 14 February 2018. Retrieved 9 April 2019.

خارجي لنڪس

[سنواريو]