مواد ڏانھن هلو

سيڙپڪاري

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

سيڙپڪاري (Investment) جي روايتي تعريف "وقت سان گڏ قدر وڌڻ جي اميد تي وسيلن جي وقف" طور ڪئي ويندي آهي.[1] جيڪڏهن سيڙپڪاريءَ ۾ پئسا شامل آهن، ته پوءِ ان جي تعريف "بعد ۾ وڌيڪ پئسا حاصل ڪرڻ لاءِ رقم جي وابستگي" طور ڪري سگهجي ٿي. وسيع نقطه نظر کان، سيڙپڪاريءَ کي "وسيلن جي خرچ ۽ وصولي جي نموني کي ترتيب ڏيڻ ته جيئن انهن وهڪرن جي گهربل نمونن کي بهتر بڻائي سگهجي" طور بيان ڪري سگهجي ٿو. جڏهن خرچ ۽ وصوليون پئسن جي صورت ۾ هونديون آهن، ته هڪ خاص عرصي ۾ خالص رقم جي وصولي کي نقد وهڪرو (cash flow) چيو ويندو آهي.

ماليات (finance) ۾، سيڙپڪاري جو مقصد لڳايل اثاثي تي موٽ (return) حاصل ڪرڻ هوندو آهي. اها موٽ سرمائي جي نفعي (profit) يا نقصان جي صورت ۾ ٿي سگهي ٿي. ان ۾ وقتي آمدني پڻ شامل ٿي سگهي ٿي جهڙوڪ ڊيويڊنڊ، وياج، يا مسواڙ جي آمدني.

سيڙپڪار عام طور تي وڌيڪ خطرناڪ سيڙپڪاريءَ مان وڌيڪ موٽ جي اميد رکندا آهن. جڏهن گهٽ خطري واري سيڙپڪاري ڪئي ويندي آهي، ته موٽ به عام طور تي گهٽ هوندي آهي. سيڙپڪارن، خاص ڪري نون ماڻهن کي اڪثر پنهنجي پورٽ فوليو ۾ تنوع (diversification) آڻڻ جو مشورو ڏنو ويندو آهي. تنوع جو شمارياتي اثر مجموعي خطري کي گهٽائڻ هوندو آهي.

مالياتي سيڙپڪاري جا قسم

[سنواريو]

جديد معيشتن ۾، روايتي سيڙپڪاري ۾ شامل آهن:

  • اسٽاڪ (Stocks) – عوامي طور تي واپار ڪندڙ ڪمپنين ۾ مالڪي، جنهن کي ايڪوٽي چيو ويندو آهي.
  • بانڊ (Bonds) – حڪومتن ۽ ڪاروبارن کي ڏنل قرض جيڪي عوامي مارڪيٽن ۾ واپار ڪيا وڃن ٿا.
  • نقد رقم (Cash) – ڪنهن خاص ڪرنسي کي هٿ ۾ رکڻ.
  • زمين ۽ ملڪيت (Real estate) – جيڪا آمدنيءَ لاءِ مسواڙ تي ڏئي سگهجي ٿي يا قيمت وڌڻ تي وڪرو ڪري سگهجي ٿي.

متبادل سيڙپڪاري (Alternative investments) ۾ شامل آهن:

سيڙپڪاري ۽ خطرو

[سنواريو]

هڪ سيڙپڪار کي پنهنجي لڳايل سموري يا ڪجهه سرمائي جي نقصان جو خطرو برداشت ڪرڻو پئجي سگهي ٿو. سيڙپڪاري، آربيٽريج کان مختلف آهي، جنهن ۾ سرمائي جي سيڙپڪاري يا خطري کڻڻ کانسواءِ نفعو ڪمايو ويندو آهي.

بچت (Savings) ۾ اهو خطرو هوندو آهي ته مالي ادارو ڊيفالٽ ڪري سگهي ٿو. پر سيڙپڪاريءَ ۾ ان جي مقابلي ۾ وڌيڪ خطرناڪ عنصر ۽ غير يقيني صورتحال هوندي آهي.

تاريخ

[سنواريو]

قرض ۽ واپار تي ٻڌل ليوڻ ڏيڻ جا ابتدائي نمونا قديم ميسوپوٽيميا ۾ ظاهر ٿيا. وڌيڪ باقاعده ضابطا حمورابي جي ڪوڊ (تقريبن 1754 ق.م) ۾ ملن ٿا، جنهن ۾ قرضن، وياج جي شرحن، ۽ قرض ڏيندڙن جي حقن بابت قانون شامل هئا.[2]

قديم روم ۾، مالياتي وچڙوارن (argentarii) ڪريڊٽ مهيا ڪيو ۽ پئسن جي مٽاسٽا ۾ سهولت ڏني.[3]

هڪ اهم ترقي 1602ع ۾ ايمسٽرڊم اسٽاڪ ايڪسچينج جو قيام هو، جنهن کي دنيا جي پهرين جديد سيڪيورٽيز ايڪسچينج سمجهيو وڃي ٿو. اهو ڊچ ايسٽ انڊيا ڪمپني (VOC) جي حصن (shares) جي واپار لاءِ ٺاهيو ويو هو.[4]

سيڙپڪاري جون حڪمت عمليون

[سنواريو]

ويليو انويسٽنگ (Value investing)

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو Value investing

هڪ ويليو سيڙپڪار اهي اثاثا خريد ڪري ٿو جن کي هو سمجهي ٿو ته اهي پنهنجي اصل قيمت کان گهٽ (undervalued) تي وڪرو ٿي رهيا آهن. وارن بفيٽ ۽ بينجامن گراهم ويليو سيڙپڪاريءَ جا مشهور مثال آهن.[5]

گروٿ انويسٽنگ (Growth investing)

[سنواريو]

گروٿ سيڙپڪار اهي سيڙپڪاريون ڳوليندا آهن جن بابت اميد هوندي آهي ته اهي مستقبل ۾ وڏي آمدني يا وڌيڪ قدر فراهم ڪنديون.[6] هي حڪمت عملي انهن سيڙپڪارن لاءِ بهتر آهي جيڪي مختصر مدت ۾ وڏو نفعو چاهين ٿا ۽ وڌيڪ خطرو کڻي سگهن ٿا.

ڊالر ڪاسٽ ايوريجنگ (Dollar cost averaging)

[سنواريو]
ڊالر ڪاسٽ ايوريجنگ: جيڪڏهن ڪو فرد 40 سالن تائين هر مهيني 500 ڊالر اسٽاڪ مارڪيٽ ۾ سيڙپ ڪري، ته ان جو مجموعي بيلنس 2.5 ملين ڊالر کان وڌيڪ ٿي سگهي ٿو.

ڊالر ڪاسٽ ايوريجنگ (DCA) جو مطلب آهي ته باقاعده وقتي وقفي سان هڪ مقرر رقم سيڙپ ڪئي وڃي، چاهي قيمتون مٿي هجن يا هيٺ. هي طريقو مارڪيٽ جي وقت (market timing) جي خطري کي گهٽائڻ ۾ مدد ڪري ٿو.[7]

پڻ ڏسو

[سنواريو]

حوالا

[سنواريو]
  1. True Tamplin. "Investments". Finance Strategists (آمريڪي انگريزي ۾). 2025-05-01 تي حاصل ڪيل.
  2. "The Code of Hammurabi". Yale Law School – The Avalon Project. 2025-11-29 تي حاصل ڪيل.
  3. Temin, Peter (2013). The Roman Market Economy. Princeton University Press. pp. 125–129.
  4. "400 years: The Story". 2017-01-31. 2025-05-01 تي حاصل ڪيل.
  5. Graham, Benjamin; Dodd, David (2002-10-31) (en ۾). Security Analysis: The Classic 1940 Edition (2 ed.). New York; London: McGraw-Hill Education. ISBN 978-0-07-141228-5.
  6. "Is Growth Investing the Right Money-Making Method for You?". Investopedia (انگريزي ۾). 2022-10-05 تي حاصل ڪيل.
  7. حوالي جي چڪ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :02