مواد ڏانھن هلو

سياسي تاريخ

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان

سياسي تاريخ سياسي واقعن، خيالن، تحريڪن، حڪومت جي ادارن، ووٽرن، پارٽين ۽ اڳواڻن جو بيان ۽ سروي آهي. اهو تاريخ جي ٻين شعبن سان ويجهڙائي سان لاڳاپيل آهي، جنهن ۾ سفارتي تاريخ، آئيني تاريخ، سماجي تاريخ، ماڻهن جي تاريخ ۽ عوامي تاريخ شامل آهن. سياسي تاريخ وڏن سماجن ۾ طاقت جي تنظيم ۽ عمل جو مطالعو ڪري ٿي.

لڳ ڀڳ 1960ع جي ڏهاڪي کان پوءِ، مقابلي واري ذيلي شعبن جي عروج، خاص طور تي سماجي تاريخ ۽ ثقافتي تاريخ، روايتي سياسي تاريخ جي اهميت ۾ گهٽتائي جو سبب بڻي، جيڪا سياسي اشرافيه جي سرگرمين تي ڌيان ڏيڻ جو رجحان رکي ٿي. 1975ع کان 1995ع تائين ٻن ڏهاڪن ۾، آمريڪي يونيورسٽين ۾ تاريخ جي پروفيسرن جو تناسب جيڪي سماجي تاريخ سان سڃاڻپ رکن ٿا، 31 سيڪڙي کان وڌي 41 سيڪڙو ٿي ويو ۽ سياسي تاريخدانن جو تناسب 40 سيڪڙي کان گهٽجي 30 سيڪڙو ٿي ويو.

دنيا جي سياسي تاريخ

[سنواريو]

دنيا جي سياسي تاريخ عالمي سطح تي سياست ۽ حڪومت جي تاريخ جو جائزو وٺندي آهي، جن ۾ بين الاقوامي تعلقات به شامل آهن.

سياسي تاريخ جا پهلو

[سنواريو]

پهرين "سائنسي" سياسي تاريخ 19 صدي ۾ جرمني ۾ ليوپولڊ وون رينڪ پاران لکي وئي هئي. سندس طريقن مورخن جي ذريعن جي تنقيدي جانچ ڪرڻ جي طريقي کي تمام گهڻو متاثر ڪيو؛ تاريخ جي مختلف طريقن جي طريقن جي وڌيڪ مڪمل تجزيي لاءِ تاريخ نويسي ڏسو. سياسي تاريخ جو هڪ اهم پهلو تاريخي تبديلي جي قوت جي طور تي نظريي جو مطالعو آهي. هڪ ليکڪ دعويٰ ڪري ٿو ته "مڪمل طور تي سياسي تاريخ نظرياتي اختلافن ۽ انهن جي اثرن جي مطالعي کان سواءِ موجود نه ٿي سگهي." [1] سياسي تاريخ جو مطالعو عام طور تي هڪ قوم ۽ ان جي سياسي تبديلي ۽ ترقي جي چوڌاري مرڪز آهي. ڪجهه مورخ تازن ڏهاڪن دوران سياسي تاريخ ۾ تنگ تخصص جي طرف وڌندڙ رجحان جي نشاندهي ڪن ٿا: "جڏهن ته 1940ع جي ڏهاڪي ۾ هڪ ڪاليج پروفيسر پاڻ کي "تاريخ دان" طور سڃاڻڻ جي ڪوشش ڪئي، 1950ع جي ڏهاڪي تائين هنن جو مقصود "آمريڪي مورخ" جو عهدو هو."[2]

1970ع جي ڏهاڪي کان وٺي، نئين تحريڪن سياسي تاريخ جي روايتي طريقن کي چئلينج ڪيو. سماجي تاريخ جي ترقي اڳواڻن ۽ قومي فيصلن جي مطالعي کان زور هٽائي عام ماڻهن، خاص طور تي ٻاهرين ماڻهن ۽ اقليتن جي ڪردار ڏانهن منتقل ڪيو. نوجوان عالم مختلف مسئلن ڏانهن منتقل ٿيا، عام طور تي نسل، طبقي ۽ جنس تي ڌيان ڏنو ويو، اشرافيه لاءِ گهٽ گنجائش هئي. 1990 کان پوءِ سماجي تاريخ پاڻ ختم ٿيڻ شروع ٿي وئي، ان جي جاءِ تي پوسٽ ماڊرن ۽ ثقافتي طريقا اختيار ڪيا ويا جيڪي عظيم داستان کي رد ڪندا هئا.

آمريڪا: نئين سياسي تاريخ

[سنواريو]

روايتي سياسي تاريخ وڏن اڳواڻن تي ڌيان ڏنو ۽ ڊگهي عرصي تائين آمريڪا ۾ تعليمي تاريخدانن کان ٻاهر هڪ غالب ڪردار ادا ڪيو. انهن مطالعي ۾ 1950ع کان اڳ آمريڪي تاريخدانن پاران لکيل علمي ڪتابن ۽ مضمونن جو تقريباً 25 سيڪڙو ۽ 1960ع جي ڏهاڪي ۾ تقريباً 33 سيڪڙو، جنهن کان پوءِ سفارتڪاري شروع ٿي. 1960ع ۽ 1970ع جي ڏهاڪن ۾ سماجي تاريخ ۾ نئين دلچسپي جي آمد "نئين سياسي تاريخ" جي ابھرڻ جو سبب بڻي جنهن ڏٺو ته نوجوان عالمن صرف سياستدانن جي بدران، ووٽرن جي رويي ۽ ترغيب تي تمام گهڻو زور ڏنو.[3][4] اهو سماجي موضوعن کي ضم ڪرڻ لاءِ مقداري طريقن تي، خاص طور تي نسل ۽ مذهب جي حوالي سان، تمام گهڻو انحصار ڪيو. [5] نئون سماجي سائنس جو طريقو عظيم انسانن ۾ دلچسپي جي ختم ٿيڻ جو اشارو هو. 1970ع جي ڏهاڪي دوران روايتي سياسي طريقن جو گرهڻ هڪ وڏو صدمو هو، جيتوڻيڪ سفارتي تاريخ اڃا به وڌيڪ هيٺ لهي وئي. ان کي هڪ نسلي/طبقاتي/صنفي ماڊل سان، سماجي تاريخ طرفان مٿي ڪيو ويو. جرنل آف آمريڪن هسٽري ۾ جمع ڪرايل سياسي مضمونن جو تعداد 33 سيڪڙي کان اڌ ٿي 15 سيڪڙو ٿي ويو. پيٽرسن دليل ڏنو ته معاصر واقعا، خاص طور تي ويٽنام جنگ ۽ واٽر گيٽ، نوجوان عالمن کي سياستدانن ۽ انهن جي ڪمن جي مطالعي کان پري ڪري ڇڏيو. سياسي تاريخ ڪڏهن به غائب نه ٿي، پر پڙهڻ واري عوام ۾ ان جي مسلسل مقبوليت جي باوجود، ان ڪڏهن به عالمن ۾ پنهنجو غلبو بحال نه ڪيو. [6] ڪجهه سياسي مورخ پنهنجي ئي مصيبت جو مذاق اڏايو، جيئن ته جڏهن وليم ليخنبرگ لکيو،

"پيشه جي اندر سياسي مورخن جي حيثيت هڪ روحاني علاج ڪندڙ ۽ هڪ ڪئروپريڪٽر جي وچ ۾ ڪٿي ٻڏي وئي آهي. سياسي مورخ هڪ طرح سان ٺيڪ هئا، پر توهان شايد هنن مان هڪ کي به گهر ۾ نه آڻڻ چاهيندا."[7]

ٻين جا ردعمل وڌيڪ تجزياتي هئا، جيئن ته جڏهن هيو ڊيوس گراهم مشاهدو ڪيو:

"روايتي سياسي مورخن جون صفون ختم ٿي ويون آهن، انهن جا مفروضا ۽ طريقا بدنام ٿيا آهن، ان سان گڏ عظيم سفيد انسان جنهن جي ڪيريئر کي انهن تاريخ بڻايو."[8]

برطانيه

[سنواريو]

ريڊمين (2009) 20 صدي ۾ برطانوي سياسي تاريخ جي تاريخ نگاري تي بحث ڪري ٿو. هو بيان ڪري ٿو ته ڪيئن برطانوي سياسي اسڪالرشپ گهڻو ڪري 20 صدي جي تاريخ کي نظرانداز ڪيو ڇاڪاڻ ته تازو ماضي جي وقتي قربت، بنيادي ذريعن جي غير موجودگي، ۽ تعصب جي صلاحيت. مضمون ۾ اهو ڳولهيو ويو آهي ته ڪيئن اسڪالرشپ ۾ تبديلين عالمن ۾ 20 صدي جي تاريخ ۾ وڌيڪ دلچسپي پيدا ڪئي آهي، جنهن ۾ آرڪائيو ذريعن تي گهٽ ڀروسو، تاريخ نويسي ۾ طريقا ڪار تبديليون، ۽ زباني تاريخ جهڙين تاريخ جي نئين شڪلن جو واڌارو شامل آهي.[9]

جرمني

[سنواريو]

بهرحال، 1960 جي ڏهاڪي دوران، ڪجهه جرمن مورخن (خاص طور تي هانس-الرچ ويلر ۽ سندس ساٿي) هن خيال جي خلاف بغاوت ڪرڻ شروع ڪئي، ان جي بدران "گهريلو سياست جي اوليت" (پرائمٽ ڊير انينپوليٽڪ) جو مشورو ڏنو، جنهن ۾ (هن صورت ۾ جرمن) گهريلو پاليسي جي عدم تحفظ پرڏيهي پاليسي جي تخليق کي هلائي ڇڏيو. ان جي ڪري مختلف رياستن جي گهريلو پاليسين ۽ انهن طريقن جي تشريح ڪرڻ لاءِ ڪم جو هڪ وڏو ادارو پيدا ٿيو جنهن سان اهو انهن جي پرڏيهي پاليسي جي عمل کي متاثر ڪيو.

فرانس

[سنواريو]

"فرينچ ايناليس اسڪول" اڳ ۾ ئي تاريخ مٿان اقتصاديات ۽ جاگرافي جي ڪردار تي زور ڏئي چڪو هو ۽ اعليٰ سياست جي "واقعن جي تاريخ" جي مسلسل ظاهري حرڪت جي بدران وسيع، سست چڪر جي اهميت تي زور ڏنو هو. ان سياست ۽ سفارتڪاري کي گهٽ ڪيو. اينالس اسڪول جو سڀ کان اهم ڪم، فرنينڊ براڊيل جو "دي ميڊيٽرينين اينڊ دي ميڊيٽرينين ورلڊ ان دي ايج آف فلپ II"، فلپ II جي ميڊيٽرينين پاليسي جي روايتي رينڪي سفارتي تاريخ تي مشتمل آهي، پر صرف هڪ ڪم جي ٽئين ۽ مختصر حصي جي طور تي جيڪو وڏي حد تائين لانگيو ڊوري ("ڊگهي مدت") ۾ تاريخ جي وسيع چڪرن تي ڌيان ڏئي ٿو. اينالس وڏي پيماني تي بااثر هئا، جنهن جي ڪري سياسي تاريخ کان اقتصادي ۽ ماحولياتي تبديلي جي وسيع رجحانن تي زور ڏيڻ جي طرف رخ ڪيو ويو.

سماجي تاريخ

[سنواريو]
اصل مضمون جي لاءِ ڏسو سماجي تاريخ

In :

1960 ۽ 1970 جي ڏهاڪي ۾، بي آواز ماڻهن کي آواز ڏيڻ ۽ هيٺئين طبقي جي تاريخ لکڻ تي وڌندڙ زور، ڇا سماجي تاريخ جي مقداري شمارياتي طريقن کي استعمال ڪندي يا ثقافتي تاريخ جي وڌيڪ پوسٽ ماڊرن جائزي ذريعي، تاريخي نظم و ضبط ۾ سياست جي مرڪزيت کي به ڪمزور ڪيو. ليف نوٽ ڪيو ته ڪيئن سماجي مورخن، "سياسي تاريخ کي اشرافيه، گهٽ، مڪمل طور تي پاسو، ۽ روزمره جي زندگي جي ڊرامي سان غير لاڳاپيل قرار ڏنو." سياسي حڪومتن ۽ ادارن جي تاريخ: ميڪس رينج ڊيٽا هڪ منصوبو آهي جيڪو 1789 کان دنيا جي سڀني رياستن جي ادارتي حڪومتن جي سياسي حيثيت ۽ ترقي کي تفصيل سان بيان ڪري ٿو ۽ ڏيکاري ٿو. ميڪ رينج سڀني سياسي تبديلين جي پويان پس منظر، ترقي، خارجي ذريعن ۽ مکيه سببن کي پڻ بيان ڪري ٿو. ميڪس رينج هڪ ڊيٽا سيٽ آهي جيڪو 100-گريڊ اسڪيل تي جمهوريت ۽ ادارتي ڍانچي (حڪومتي قسم) جي سطح کي بيان ڪري ٿو جتي هر قدر هڪ منفرد حڪومت جي قسم جي نمائندگي ڪري ٿو. قدرن کي جمهوريت ۽ سياسي احتساب جي سطح جي بنياد تي 1-100 کان ترتيب ڏنو ويو آهي. ميڪس رينج سڀني رياستن سان لاڳاپيل قدر (ريجيم ٽائپ) کي بيان ڪري ٿو ۽ هر مهيني 1789 کان 2015 تائين ۽ تازه ڪاري ڪري ٿو. ميڪس رينج ميڪس رينج پاران ٺاهيل ۽ ترقي ڪئي وئي آهي، ۽ هاڻي سويڊن جي هالمسٽڊ يونيورسٽي سان لاڳاپيل آهي.

the 1960s and 1970s, an increasing emphasis on giving a voice to the voiceless and writing the history of the underclasses, whether by using the quantitative statistical methods of social history or the more postmodern assessments of cultural history, also undermined the centrality of politics to the historical discipline. Leff noted how social historians, "disdained political history as elitist, shallow, altogether passe, and irrelevant to the drama of everyday lives."[10]

History of political regimes and institutions

[سنواريو]
  • MaxRange data is a project that defines and shows in detail the political status and development of institutional regimes of all states in the world from 1789. MaxRange also describes the background, development, external sources and major causes behind all political changes.

MaxRange is a dataset defining level of democracy and institutional structure (regime-type) on a 100-graded scale where every value represents a unique regimetype. Values are sorted from 1-100 based on level of democracy and political accountability. MaxRange defines the value (regimetype) corresponding to all states and every month from 1789 to 2015 and updating. MaxRange is created and developed by Max Range, and is now associated with the university of Halmstad, Sweden [11]

حوالا

[سنواريو]
  1. ↑ Freeman, Joanne B., "Founding Bothers" آرڪائيو ڪيا ويا 2007-06-29 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.
  2. ↑ Richard J. Jensen, Historiography of American Political History. In Jack Greene, ed., Encyclopedia of American Political History (New York: Scribner's, 1984), vol 1. pp 1-25
  3. ↑ Allan G. Bogue, "United States: The 'new' political history." Journal of Contemporary History (1968) 3#1 pp: 5-27. in JSTOR
  4. ↑ Allan G. Bogue, "The new political history in the 1970s." in Michael G. Kammen, ed., The Past Before Us: Contemporary Historical Writing in the United States (1980) pp: 231-251.
  5. ↑ Robert P. Swierenga, "Ethnocultural political analysis: a new approach to American ethnic studies", Journal of American Studies (1971) 5#1 pp: 59-79.
  6. ↑ James T. Patterson, "The Persistence of Political History" in Richard S. Kirkendall, ed. The Organization of American Historians and the Writing and Teaching of American History (2011) pp 67-74; his statistical estimates appear on pp 70, 72
  7. ↑ William Leuchenburg, "The Pertinence of Political History: Reflection on the Significance of the State In America", Journal of American History (Dec. 1986) 73:585-600 in JSTOR
  8. ↑ Hugh Davis Graham, "The stunted career of policy history: a critique and an agenda." The Public Historian (1993): 15-37. in JSTOR
  9. ↑ Readman, Paul (July 2009). "The State of Twentieth-Century British Political History". Journal of Policy History 21 (3): 219–238. doi:10.1017/S0898030609090101. https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/en/publications/the-state-of-twentiethcentury-british-political-history(5ec5e11a-69a5-4a1e-91f5-1b7cca78190c).html.
  10. ↑ Mark H. Leff, "Revisioning US political history." American Historical Review (1995) 100#3 pp: 829-853, quote p 829. in JSTOR
  11. ↑ "MaxRange - Högskolan i Halmstad". اصل نسخو مان 2018-08-17 تي محفوظ ڪيل. 2015-05-02 تي حاصل ڪيل.

ٻاهريان ڳنڍڻا

[سنواريو]
"https://sd.wikipedia.org/w/index.php?title=سياسي_تاريخ&oldid=362237" تان ورتل