سورهيائي
![](http://sd.wikipedia.org/wiki/فائل:Plate_7_from_"The_Disasters_of_War'_(Los_Desastres_de_la_Guerra)-_What_courage!_(Que_valor!)_MET_MM13446.jpg)
همت (Courage)، جنهن کي بهادري يا سورهيائي (valour) پڻ چيو ويندو آهي، تڪليف، سور، خطري، غير يقيني صورتحال يا ڊيڄارڻ جي باوجود ان کي منهن ڏيڻ جي پسند ۽ آمادگي جو نالو آهي. سورهيائي خاص طور تي جنگ ۾ ڏيکاريل بهادريءَ کي چيو ويندو آهي.
جسماني همت (Physical courage) جسماني سور، سختي، يا موت جي خطري کي منهن ڏيڻ جي بهادري آهي؛ جڏهن ته اخلاقي همت (Moral courage) عوامي مخالفت، شرمندگي، بدنامي يا ذاتي نقصان جي خوف کان سواءِ صحيح عمل ڪرڻ جي صلاحيت کي چيو ويندو آهي.[1]
مغربي روايتن ۾، همت بابت اهم خيال سقراط، افلاطون، ارسطو، اڪوئناس، ۽ ڪيرڪيگارڊ جهڙن فلسفين ڏنا آهن. جڏهن ته هندو روايتن ۽ چيني فلسفي (جهڙوڪ تائو-تي-چنگ) ۾ به همت بابت تمام گهڻو مواد ملي ٿو.
همت جون خاصيتون
[سنواريو]خوف ۽ اعتماد جو همت سان تعلق
[سنواريو]پروفيسر ڊينيئل پٽمين موجب، "همت جو مطلب هڪ اعليٰ مقصد لاءِ ڏکوئيندڙ يا خوفناڪ حالتن ۾ شعوري چونڊ ڪرڻ آهي." پٽمين نتيجو ڪڍي ٿو ته خوف ۽ اعتماد جي وچ ۾ گهرو لاڳاپو آهي. اعتماد مان مراد هتي خود اعتمادي آهي؛ يعني پنهنجي مهارتن کي ڄاڻڻ ۽ اهو فيصلو ڪرڻ ته ڪڏهن خوف جو مقابلو ڪرڻو آهي ۽ ڪڏهن ان کان پاسو ڪرڻو آهي.
پٽمين موجب، همت جو مطلب اهو ناهي ته توهان کي خوف نه ٿو لڳي، پر ان جو مطلب هي آهي ته توهان پنهنجي اڳيان موجود چيلنجن کي منهن ڏيڻ لاءِ تيار آهيو. ارسطو موجب، همت خوف ۽ وڌيڪ اعتماد جي وچ ۾ هڪ ميانه روي (mean) يا توازن جو نالو آهي.
همت جي بگڙيل شڪل
[سنواريو]پٽمين همت جي بگڙيل صورتن جا چار طريقا ٻڌايا آهن:
- جيڪڏهن خوف تمام گهڻو هجي ۽ اعتماد گهٽ، ته اهو ماڻهو بزدل سڏبو.
- جيڪڏهن خوف تمام گهٽ هجي (جتي خوف ضروري هجي) ۽ اعتماد حد کان وڌيڪ، ته ان کي اڻ ڄاڻائي يا بيوقوفي (reckless) چئبو.
- حد کان وڌيڪ خوف ۽ حد کان وڌيڪ اعتماد، جيڪو اڪثر صدمي (trauma) جو نتيجو هوندو آهي.
- تمام گهٽ خوف ۽ تمام گهٽ اعتماد، جنهن کي نااميدي يا بيوسي چئي سگهجي ٿو.
نظريا
[سنواريو]قديم يونان
[سنواريو]
افلاطون پنهنجي گفتگو 'لاچيس' (Laches) ۾ همت تي بحث ڪيو آهي. هن همت کي "ذهن جي هڪ قسم جي ثابت قدمي" قرار ڏنو. افلاطون موجب، همت جو مطلب انهن شين بابت ڄاڻ رکڻ آهي جن کان ڊڄڻ گهرجي ۽ جن مان اميد رکڻ گهرجي.
ارسطو پنهنجي ڪتاب 'نيڪوماڪين ايٿڪس' ۾ همت کي بزدلي ۽ بيوقوفيءَ جي وچ ۾ هڪ توازن طور بيان ڪيو آهي.
مشرقي روايتون
[سنواريو]تائو-تي-چنگ (Tao Te Ching) جو چوڻ آهي ته: "محبت مان انسان کي همت ملي ٿي."
هندو روايت ۾، همت (Shauriya) ۽ صبر کي ڌرم جي ڏهن خاصيتن مان پهرين ٻن خاصيتن ۾ شمار ڪيو ويو آهي.[2]
اسلامي عقيدن ۾ به همت ۽ نفس تي ضابطي کي شيطان (اندروني ۽ ٻاهرين) جو مقابلو ڪرڻ لاءِ اهم عنصر قرار ڏنو ويو آهي، جنهن جو مثال گذريل نبين جي زندگين مان ملي ٿو.
جديد دور
[سنواريو]ارنيسٽ هيمنگوي همت کي "دٻاءُ ۾ وقار" (grace under pressure) قرار ڏنو. ونسٽن چرچل چيو: "همت انساني خاصيتن ۾ پهرين نمبر تي آهي، ڇو ته هي اها خاصيت آهي جيڪا ٻين سمورين خاصيتن جي ضمانت ڏئي ٿي." مايا اينجيلو موجب: "همت سڀ کان اهم نيڪي آهي، ڇو ته همت کان سواءِ توهان ڪنهن به ٻي نيڪي تي مسلسل عمل نٿا ڪري سگهو."