سمنڊن جون حدون

دنيا جي سامونڊي علائقن جي نمائش ڪندڙ نقشا. ڌرتيءَ کي گهيرو ڪندڙ پاڻي جو هڪ مسلسل جسم، عالمي سمنڊ ڪيترن ئي مکيه علائقن ۾ ورهايل آهي. عام طور تي پنج سامونڊي ڊويزنون تسليم ڪيون وينديون آهن: پئسفڪ، ايٽلانٽڪ، هندي، آرڪٽڪ ۽ ڏاکڻي وڏو سمند؛ آخري ٻه سمنڊ ڪڏهن ڪڏهن پهرين ٽن ۾ ضم ڪيا ويندا آهن.

سمنڊن جون حدون ڌرتيءَ جي سامونڊي علائقي جون حدون آهن. سمنڊن جي تعريف ۽ تعداد اختيار ڪيل معيارن جي لحاظ کان مختلف ٿي سگهي ٿي. پنجن سمنڊن جا مکيه حصا (پکيڙ جي ترتيب ۾) پئسفڪ سمنڊ، ائٽلانٽڪ سمنڊ ، هندي سمنڊ ، ڏاکڻي (انٽارڪٽڪ) سمنڊ ۽ آرڪٽڪ سمنڊ آهن. وڏي سمنڊن جي ننڍن علائقن کي سمنڊ، نار، خليج، ساموندي گذرگاهه ۽ ٻيئن اصطلاحن سان سڏيندا آهن. ارضياتي طور تي، سمنڊ سامونڊي پرت جو هڪ علائقو آهي جيڪو پاڻي سان ڍڪيل آهي.

هر سامونڊي علائقي ۾ شامل سمنڊن لاءِ ڏسو: ڌرتي تي سمنڊن جي فهرست

جائزو

جيتوڻيڪ عام طور تي ڪيترن ئي الڳ الڳ سمنڊن جي طور تي بيان ڪيو ويندو آهي، دنيا جو سامونڊي پاڻي هڪ عالمي، هڪ ٻئي سان ڳنڍيل لوڻ واري پاڻي جو جسم ٺاهيندا آهن جن کي ڪڏهن ڪڏهن عالمي سمنڊ سڏيو ويندو آهي. پاڻيءَ جي هڪ مسلسل جسم جو هي تصور ان جي حصن ۾ نسبتاً آزاد تبادلي سان سمنڊ جي سائنس لاءِ بنيادي اهميت رکي ٿو.

وڏيون سامونڊي ورهاستون جزوي طور تي کنڊن، مختلف ٻيٽن جي ميڙن ۽ بئي معيارن طرفان بيان ڪيون ويون آهن. مکيه ورهاستون پکيڙ جي نزولي ترتيب ۾ هن طرح آهن:

• پئسفڪ سمنڊ
• ائٽلانٽڪ سمنڊ
• هندي سمنڊ
• ڏاکڻي (انٽارڪٽڪ) سمنڊ ۽
• آرڪٽڪ سمنڊ
• سمنڊن جا ننڍا علائقا سمنڊ، خليج، نار، گذر گاهه ۽ ٻئي اصطلاحن سان سڃاڻيان وڃڻ ٿا.
• ارضياتي طور تي. سمنڊ سامونڊي پرت جو هڪ علائقو آهي جيڪو پاڻي سان ڍڪيل آهي. سامونڊي پرت مضبوط آتش فشاني بيسالٽ جي پتلي پرت آهي، جيڪي ڌرتيءَ جي پرت کي ڍڪيندي آهي. براعظمي پرت ٿلهيون آهن پر گهاٽائي ۾ گهٽ آهن. هن نقطه نظر کان، ڌرتيءَ جا ٽي سمنڊ آهن:
• عالمي سمنڊ
• ڪيسپين سمنڊ ۽
• ڪارو سمنڊ. جيڪا پوء ٻه اڳوڻي کنڊن، سميريا ۽ لاريشيا جي ٽڪراءَ سان ٺهيا هئا. رومي ميڊيٽرينين سمنڊ ڪڏهن ڪڏهن هڪ الڳ سمنڊ هوندو هو، پر ٽيڪٽونڪ پليٽ جي حرڪت بار بار جبرالٽر جي سامونڊي گذرگاهه جي ذريعي عالمي سمنڊ سان پنهنجو تعلق جوڙيو آهي. ڪارو سمنڊ باسپورس جي گذرگاهه جي ذريعي رومي ميڊيٽرينين سمنڊ سان ڳنڍيل آهي، پر باسپورس گذرگاهه هڪ قدرتي واهه آهي جيڪي 7,000 سال اڳ براعظمي پرت مان ڪٽي وئي هئي، جڏهن ته جبرالٽر جي گذرگاهه سامونڊي پرت جو هڪ ٽڪرو آهي.
• انهن جي نالن جي باوجود، ڪجهه ننڍا زميني بند "سمنڊ"، جهڙوڪ ڪيسپين سمنڊ (جيڪو باوجود ان جي ته ارضياتي طور تي پاڻ هڪ مڪمل سمنڊ آهي) ۽ ڪيتريون ئي لوڻي ڍنڍون، جهڙوڪ ارال سمنڊ، عالمي سمنڊ سان ڳنڍيل نه آهن.
• بين الاقوامي هائيڊروگرافڪ آرگنائيزيشن (IHO) جي مطابق هڪ مڪمل درجي بندي ڏيکاري ٿي ته ڪهڙا سمنڊ ڪهڙن سمنڊن سان تعلق رکن ٿا ۽ اها يورپي مئرين گزيٽيئر ويب سائيٽ تي موجود آهي. سمنڊ، جيڪا هر سامونڊي علائقي ۾ شامل آهن، جي وڌيڪ اڀياس لاء سمنڊ جي مضمونن جي فهرست ڏسو. اهو پڻ نوٽ ڪريو ته دنيا جي سمنڊن جون ڪيتريون ئي مختلف تعريفون آهن ۽ ڪو به هڪ متفقه ناهي.

سمنڊن جي فهرست

• عالمي سمنڊ ڪيترن ئي مکيه سامونڊي علائقن ۾ ورهايل آهي جيڪي براعظمن ۽ مختلف سامونڊي خاصيتن جي لحاظ کان محدود آهن: اهي حصا آهن ائٽلانٽڪ سمنڊ، آرڪٽڪ سمنڊ (ڪڏهن ڪڏهن ائٽلانٽڪ جو هڪ موهن سمجهيو ويندو آهي)، هندي سمنڊ، پئسفڪ سمنڊ، ۽ ڏاکڻي سمنڊ، جنهن کي 2000 ۾ انٽرنيشنل هائيڊروگرافڪ آرگنائيزيشن (IHO) پاران بيان ڪيو ويو آهي، بعد ۾ هڪ نسبتاً نئون اضافو آهي جيڪو هڪ الڳ ماحولياتي نظام ۽ عالمي آبهوا تي هڪ منفرد اثر سان سڃاڻپ ڪيو ويو آهي. موڙ ۾، سامونڊي پاڻي ڪيترن ئي ننڍن سمنڊن، نارن ۽ خليجن سان گڏ آهن.

The world ocean is divided into a number of principal oceanic areas that are delimited by the continents and various oceanographic features: these divisions are the Atlantic Ocean, Arctic Ocean (sometimes considered an estuary of the Atlantic), Indian Ocean, Pacific Ocean, and the Southern Ocean, defined by the International Hydrographic Organization (IHO) in 2000, the latter being a relatively new addition identified with a distinct ecosystem and a unique impact on global climate. In turn, oceanic waters are interspersed by many smaller seas, gulfs, and bays.

If viewed from the southern pole of Earth, the Atlantic, Indian, and Pacific Oceans can be seen as lobes extending northward from the Southern Ocean. Farther north, the Atlantic opens into the Arctic Ocean, which is connected to the Pacific by the Bering Strait, forming a continuous expanse of water.

The five oceans are:

• The Pacific Ocean, the largest of the oceans, also reaches northward from the Southern Ocean to the Arctic Ocean. It spans the gap between Australia and Asia, and the Americas. The Pacific Ocean meets the Atlantic Ocean south of South America at Cape Horn.
• The Atlantic Ocean, the second largest, extends from the Southern Ocean between the Americas, and Africa and Europe, to the Arctic Ocean. The Atlantic Ocean meets the Indian Ocean south of Africa at Cape Agulhas.
• The Indian Ocean, the third largest, extends northward from the Southern Ocean to India, the Arabian Peninsula, and Southeast Asia in Asia, and between Africa in the west and Australia in the east. The Indian Ocean joins the Pacific Ocean to the east, near Australia at South East Cape.
• The Arctic Ocean is the smallest of the five. It joins the Atlantic Ocean near Greenland and Iceland and joins the Pacific Ocean at the Bering Strait. It overlies the North Pole, touching North America in the Western Hemisphere and Scandinavia and Siberia in the Eastern Hemisphere. The Arctic Ocean is partially covered in sea ice, the extent of which varies according to the season.
• The Southern Ocean is a proposed ocean surrounding Antarctica, dominated by the Antarctic Circumpolar Current, generally the ocean south of 60 degrees south latitude. The Southern Ocean is partially covered in sea ice, the extent of which varies according to the season. The Southern Ocean is the second smallest of the five named oceans.

پڻ ڏسو

• سمنڊ - لوڻاٺيل پاڻي جا وڏا حصا
• سامونڊي حياتيات
• سامونڊي سائنس - سمنڊن جو سائنسي مطالعو.
• قطبي سمنڊ - آرڪٽڪ سمنڊ ۽ ڏاکڻي سمنڊ جي ڏاکڻي حصي لاءِ گڏيل اصطلاح.
• قديم سمنڊن جي فهرست - زمين جي اڳوڻي سمنڊن جي فهرست
• بين الاقوامي بحري تنظيم - گڏيل قومن جي خاص ايجنسي
• مارجنل سمنڊ - جزوي طور تي ٻيٽن، ٻيٽن جي ميڙن يا جزيري نمائن سان بند ٿيل سمنڊ.
• ست سمنڊ - دنيا جي سڀني ڄاتل سڃاتل سمنڊن لاءِ قديم اصطلاح
• عالمي سمنڊ جو ائٽلس - سامونڊي ملڪيتن جو ڊيٽا سيٽ براعظمن جي وچ ۾ حدون - جاگرافيائي ڪنوينشن.

ٻاهريان ڳنڍڻا

• Limits of Oceans and Seas (Draft of the 4th edition, 2002) آرڪائيو ڪيا ويا 2022-03-31 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين.