سليمان پھريون

سلطان سليمان عاليشان
سلطان سليمان عاليشان
سلطان سليمان قانونی
	فائل:Sultan Suleiman the Magnificent by Titian.jpg مشهور مصور تيتيان پاران ٺاهيل سلطان سليمان جو پورٽريٽ
10هون عثماني سلطان
	عهدي ۾; 30 سيپٽمبر 1520ع – 6 سيپٽمبر 1566ع
کان اڳ	سليم اول
کان پوءِ	سليم ٻيون
ذاتي تفصيل
ڄائو	6 نومبر 1494ع; طرابزون، عثماني سلطنت
وفات	6 سيپٽمبر 1566ع (عمر 71 سال); سگيٽوار، هنگري
دستخط	فائل:Tughra of Suleiman the Magnificent.svg

سلطان سليمان اول (Suleiman I؛ 1494ع – 1566ع)، جيڪو مغرب ۾ سليمان عاليشان (Suleiman the Magnificent) ۽ مشرق ۾ پنهنجي انصاف پسندي سبب سليمان قانوني جي نالي سان مشھور آهي، 1520ع کان 1566ع تائين عثماني سلطنت جو سلطان هو. سندس دور حڪومت عثماني سلطنت جي سياسي، فوجي ۽ اقتصادي طاقت جو عروج سمجهيو ويندو آهي.

فوجي فتوحات

سلطان سليمان پنهنجي پيءُ سليم اول کان پوءِ تخت تي ويٺو ۽ جلد ئي يورپ جي عيسائي طاقتن خلاف مهمون شروع ڪيون:

يورپ: 1521ع ۾ بيلگريڊ ۽ 1522ع ۾ روڊس ٻيٽ فتح ڪيو. 1526ع ۾ "موهاچ جي جنگ" ۾ هنگري جي بادشاهت جو زور ٽوڙي ڇڏيو.
ويانا جو گهيرو: 1529ع ۾ هن ويانا جو گهيرو ڪيو، پر سخت سيءُ ۽ موسم جي خرابيءَ سبب هو اڳتي نه وڌي سگهيو.
مشرق: هن صفوي سلطنت (ايران) خلاف جنگيون وڙهيون ۽ ميسوپوٽيميا (عراق) کي سلطنت ۾ شامل ڪيو.
سامونڊي طاقت: عثماني بحريه ميڊيٽرينين (ڀونوچ سمنڊ) کان وٺي ڳاڙهي سمنڊ ۽ خليج فارس تائين پنهنجو قبضو برقرار رکيو.

قانوني ۽ سماجي سڌارا

سلطان سليمان کي "قانوني" ان ڪري چيو ويندو آهي ڇاڪاڻ ته هن عثماني نظام ۾ وڏيون قانوني تبديليون آنديون:

هن مذهبي قانون (شريعت) ۽ سلطان جي جاري ڪيل قانونن (قانون) کي گڏ ڪري هڪ نئون نظام تيار ڪرايو.
هن ٽيڪس، تعليم ۽ ڏوهن جي سزائن بابت قانونن کي منظم ڪيو ته جيئن عام ماڻهن سان انصاف ٿي سگهي.

ثبات ۽ ورثو

سلطان سليمان جو دور فن، ادب ۽ تعميرات جو سنهري دور هو. مشهور معمار سنان (Sinan) هن دور ۾ سليمانيه مسجد جهڙا شاهڪار تعمير ڪيا.

حرم جو اثر: سليمان عثماني روايتن جي خلاف پنهنجي ٻانهي خرم سلطان (Roxelana) سان شادي ڪئي، جنهن سان عثماني تاريخ ۾ "عورتن جي سلطنت" جو دور شروع ٿيو.
1566ع ۾ سندس وفات کانپوءِ سليم ٻيون تخت تي ويٺو. مؤرخن موجب سليمان جي وفات عثماني تاريخ جو هڪ وڏو موڙ هئي، جنهن کانپوءِ سلطنت جي جوڙجڪ ۾ وڏيون تبديليون آيون.

حوالا